BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Türkiye’nin yarısı kayıtdışına kaydı

Türkiye’nin yarısı kayıtdışına kaydı

ABD-Japonya gibi ülkelerde yüzde 8-9 olan vergilendirilemeyen kazanç oranı Türkiye’de yüzde 50’lere vurdu. 2000 yılı rakamlarıyla kayıtdışı ekonominin büyüklüğü 80-100 milyar doları buldu. Toplanamayan vergi miktarının da 17-21 milyar dolar arasında olduğu tahmin ediliyor. Bu da IMF’den sağlanan 19.6 milyar dolarlık mali yardıma eşit.



ANKARA - Türk ekonomisinin neredeyse yarısı görünmüyor, kayıtlarda yer almıyor. Bu durum ekonomik tahlilleri ve kararları da etkiliyor. ABD, Japonya, İsviçre gibi ülkelerde yüzde 8-9’a kadar inen kayıtdışı ekonominin büyüklüğünün Türkiye’de yüzde 40-50 arasında olduğu sanılıyor. A.A muhabirinin Devlet İstatistik Enstitüsü (DİE), Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu (TİSK), Dünya Bankası verilerinden yaptığı hesaplamalara göre, Türkiye’nin kayıtdışı ekonomisinin büyüklüğü 2000 yılı rakamlarıyla 80,8 milyar dolarla 101 milyar dolar arasında tahmin ediliyor. Kayıtdışı ekonominin oranı ABD’de yüzde 9, Japonya ve İsviçre’de yüzde 8, İngiltere yüzde 11, Hollanda’da yüzde 12 iken Almanya’da yüzde 14, Fransa’da yüzde 15, Kanada’da yüzde 16, Danimarka’da yüzde 19 iken İspanya’da yüzde 24, İtalya’da yüzde 26’a ulaşıyor. Kaçan para dağlar gibi Bu açıdan oldukça sıkı uygulamaları olan ABD’de ekonominin büyüklüğüne koşut olarak kayıtdışı ekonomi Türk ekonomisinin 3-4 katı bir büyüklüğü, 1999 rakamlarıyla 799,2 milyar doları buluyor. Bu ülkeyi, veri bulunan 22 ülke içinden, yine 1999 yılı rakamlarıyla 324,4 milyar dolarla Japonya, 302,4 milyar dolarla İtalya, 294,5 milyar dolarla Almanya, 218 milyar dolarla Fransa, 210,2 milyar dolarla Meksika, 154,4 milyar dolarla İngiltere, 139,9 milyar dolarla İspanya, 131,6 milyar dolarla Rusya, 101 milyar dolarla (2000 yılı rakamı yüzde 50 kayıtdışı ile) Türkiye izliyor. Milli gelirin 3’te 1’i kayıp Türkiye’de kayıtdışı ekonomi nedeniyle oldukça büyük bir vergi kaybı da meydana geliyor. Toplanamayan vergi miktarının kayıtdışı ekonomi nedeniyle 2000 yılında o zamanki kurlarla 17 ile 21,2 milyar dolar arasında olduğu sanılıyor ki bu da Uluslararası Para Fonu’ndan (IMF) sağlanan 19,6 milyar dolarlık mali yardıma eşit bir rakamı ifade ediyor. Bu vergi kaybının önemi, 2000 yılında toplam vergi gelirleri 42,4 milyar dolar, bütçe açığı 22,6 milyar dolar olan bir ülke için daha iyi anlaşılıyor. Yalnız ekonominin tümünü kayda almak çok da mümkün görünmüyor. Kayıtdışı ekonomi aynı boyutlarda olmasa da her ülkede var. Türkiye, kayıtdışı ekonomisinin miktarını Japonya ve İsviçre’de olduğu gibi yüzde 8’e indirseydi, kayıtlı milli geliri 2000 yılında vergi gelirleri 56-60,2 milyar dolara çıkacak, kişi başına milli geliri de 4.280 dolar olarak kayıtlara geçecekti.
 
 
 
 
 
 
 
Kapat
KAPAT