BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Afganın milli geliri İstanbul'un 10'da biri

Afganın milli geliri İstanbul'un 10'da biri

ABD'deki terörist saldırılar sonrası dünya gündemine oturan Afganistan, Sudan, Pakistan ve Irak yoksulluk içinde yaşıyor.



ABD'deki terörist saldırılar sonrası dünya gündemine oturan Afganistan, Sudan, Pakistan ve Irak yoksulluk içinde yaşıyor. Afganistan'da kişi başına milli gelir 160, Sudan'da 330, Pakistan'da 470 doları ancak buluyor. Ambargo altında kıvranan Irak'ta 1.000-1.500 dolar (1980'lerde 4 bin doları aşıyordu) seviyesinde tahmin ediliyor. Bu rakamların ifade ettiği yoksulluk, yaşanan krize rağmen hala 2.500 dolar dolayında olan Türkiye'nin kişi başına milli gelir rakamı göz önüne alındığında daha iyi anlaşılıyor. Dünya Bankası'nın verilerine göre, özellikle Afganistan ve Sudan'ı, bırakın hemen her veride en önlerde yer alan 31 bin 910 dolarlık kişi başına milli geliri olan ABD ile karşılaştırmayı, 1.380 dolar milli geliri olan Mısır'la, 1.350 dolar milli geliri olan bir diğer Afrika ülkesi olan Swaziland'la bile kıyaslamak mümkün değil. ABD'nin 1999 yılında milli geliri 8 trilyon 879,5 milyar doları, savunma harcamaları 1998 yılında 269,7 milyar doları buluyordu. ABD, Afganistan'ın 2.165 katı bir GSMH'ye sahipti. Bir diğer ifadeyle Afganistan'ın GSMH'si ABD'nin GSMH'sinin binde 1'i bile değil, binde yarımından daha az düzeyde. Örneğin Afganistan, 652 bin kilometrekarelik (km2) yüzölçümü ile Fransa'dan oldukça büyük bir alana, 1999 yılı verileriyle 25,9 milyonluk bir nüfusa sahipken, gayri safi milli hasılası (GSMH) sadece 4,1 milyar dolar. Kadınların yüzde 84'ünün okuma-yazma bilmediği, halkın sadece yüzde 20'sinin şehirlerde yaşadığı, kadın başına çocuk sayısının 6,9 olduğu, 5 yaşına gelene kadar bin çocuktan 257'sinin öldüğü Afganistan ile benzer durumdaki Sudan, ekonomik ve sosyal açıdan ortaçağı hatta ilkel çağları yaşıyorlar. Bu rakamlar Pakistan ve Irak'ta daha iyi olmakla birlikte pek de farklı değil. Üstelik Afganistan, 1979 Sovyetler Birliği işgalinden bu yana savaş içinde yaşıyor. Ülkenin Sovyet işgalinin yaşadığı yıl olan 1979'da 225 dolar kişi başına milli geliri son 22 yılda artacağına cari olarak yüzde 28,9 oranında azaldı. Dolardaki değer düşüşü de hesaba katıldığında kişi başına milli gelirdeki düşüş yüzde 50-60'ı buluyor. Bu veriler, bu ülkelerin geniş çaplı bir savaşla ekonomik ve sosyal açıdan çok da büyük bir yıkıma uğramayacağını, zaten bundan kötüsünün olmayacağını da bir anlamda gösteriyor.
 
 
  • Piyasalar

    Fark %
  • 103310
    % -1.48
  • 5.471
    % -0.15
  • 6.2116
    % -0.1
  • 7.2201
    % -0.63
  • 228.954
    % -0.48
 
 
 
 
 
Kapat
KAPAT