BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Fantezi mi, gerçek mi?

Fantezi mi, gerçek mi?

Fantastik bir dünyayı anlatan “Yüzüklerin Efendisi”, bütün dünya ile birlikte, Türkiye’de de 21 Aralık’tan itibaren gösterime giriyor... Peter Jackson’un, üçlemenin ilk kitabı olan “Yüzük Kardeşliği”nden çektiği film merakla bekleniyor.



J.R.R. Tolkien, “Yüzüklerin Efendisi”ni yazarken, herhalde bu kadar gündeme geleceğini veya dikkat çekeceğini düşünmemiştir. Üçlemenin ilk bölümü olan “Yüzük Kardeşliği”nde dokuz yüzüğün en büyüğü olan “Yüzük”ü ele geçiren Bilbo, bu çok önemli ganimeti yeğeni Frodo’ya emanet ederek uzun bir yolculuğa çıkıyor. Ancak Karanlıklar Efendisi Sauron da yüzüğün peşindedir. Orta Dünya, barış günlerine veda etmek üzeredir. Kısaca böyle özetlenebilecek bu bölümün sinemaya aktarılması tam 295 milyon dolara mal oldu!.. J.R.R Tolkien, “Yüzüklerin Efendisi”nin ilk cildini yayınladığında, London Times dünyanın artık iki tip insana bölüneceğini yazmıştı. “Yüzüklerin Efendisi”ni okumuş olanlar ve okuyacak olanlar. Övgü dolu yazılar, sadece eleştiri yazısı olmanın çok ötesindeydi. Yayın dünyası bir fırtınaya yakalanmıştı. Daha önce hiç bir çağdaş yazar Homeros’a rakip olabilecek bir eserin sahibi olamamıştı. Tolkien, “Yüzüklerin Efendisi” ile her yaştan ve her milletten okura ulaşan bir isim oldu. Karşıt kültür sembolü Tolkien’in Orta-Dünya’sı çok etkili oldu. Çünkü okuyanı bir yandan fantastik, büyülü bir gerçeğe, çok çok uzaklara götürürken diğer yandan insan temalarına sadık kalmıştı. Kitap takdirden öte bir bağımlılık oluşturdu. 1965’te karton ciltli versiyonu Amerika’ya geldi ve herkesin kalbine işleyip best seller oldu. 60’ların sonlarında “Yüzüklerin Efendisi” klasik edebiyat olarak kabul edildi. Sınırsız hayal gücüne inanan yeni kuşağın mutlaka okuması gereken bir kitap oldu. Ayrıca içerdiği çevre bilinci ve kötü güçlerle savaş temaları yüzünden karşıt-kültür sembolü haline geldi. Üçleme, Arthur C. Clarke’ın “2001 Uzay Macerası”nın yanısıra zamanının edebiyat devi oldu. Tolkien’in çalışması fantezi tipi yeni bir eğlence şeklinin babası oldu denebilir. Kitaplarda, videolarda, karakter canlandırma oyunlarında, bilgisayar oyunlarında ve çizgi roman ve film pazarında büyük bir paya sahip oldu. Jackson’a nasip oldu Yetişme yıllarında, Tolkien’den etkilenen yönetmen Peter Jackson, “Heavenly Creatures”, “The Frighteners” adlı filmlerde görüldüğü gibi hayal dünyasını, fantezileri ve kabusları görüntüye çevirebilmekle tanınıyordu. Jackson, “Yüzüklerin Efendisi”nin ilk film tecrübesine hazır olduğunu ama ona hakkını vermek için, tarihte hiç denenmemiş tutkulu bir yapım gerektiğini biliyordu. Görsel efekt teknolojisinin Tolkien’in hayalindeki efsaneleri ve manzaraları yansıtacak noktaya gelmesinin, kendisi için bir şans olduğunu düşündü. Jackson, başkasının adım atmasını bekledi ama kimse çıkmayınca, Tolkien’in modern mitini sinemaya taşımak için kolları sıvadı. Onun en büyük amacı sinemaseverleri Orta-Dünya’nın fantastik ortamına inanılır ve güçlü bir şekilde götürmekti; bunu başarıp başarmadığını 21 Aralık’tan itibaren bütün dünya sinemalarında gösterime girecek filmle göreceğiz. İyiler ve kötüler Senaryo yazarları kitapları okudukça çok etkilendiklerini gizlemiyorlar. Yönetmen Jackson da, Tolkien’in temalarında, iyinin kötü ile çatışmasını, tabiatın makinelerle zıtlığını ve dostluğun kötü güçlerle savaşını öne çıkarmak istiyordu. “Yüzük Kardeşliği’nde bütün bu temalar var. En önemlisi, iyi, kötüye karşı ama aynı zamanda dostluğun nasıl sürdüğü ve böyle değişken ve zor bir dünyada bile nasıl galibiyete ulaştığı var. Peter Jackson’un Yeni Zelanda’da aylar süren çalışma sonucu çektiği filminin, “Hepsine hükmedecek Bir Yüzük, hepsini o bulacak/ Hepsini biraraya getirip karanlıkta birbirine bağlayacak” satırlarıyla uzun yıllar boyunca, dünyada 100 milyondan fazla okurun hayal gücüne ilham veren kitabın başarısını yakalayıp yakalayamayacağı merakla bekleniyor. Dünyayı bölen kitap Oxford’da İngiliz Dili Edebiyatı Profesörü olan J.R.R. Tolkien (1892-1973), “Yüzüklerin Efendisi” üçlemesini 17 yıl süren bir hazırlık devresinden sonra yayınladı. Üçlemenin öncülü, yazarın çocuk kitabı olan “Hobbit” idi. Tolkien bu kitabında, Orta Dünya’nın dilini, coğrafyasını, burada yaşayan halkları, tarihini kurgulamaya başlamıştı. Bundan yaklaşık 50 yıl önce yayınlanan ilk kitap “Yüzük Kardeşliği” okurlarla buluşunca, edebiyat çevreleri ikiye bölündü: “Tolkien hayranları” ve “Tolkien Düşmanları”. Fantezi edebiyat türünün henüz yerleşmediği o dönemlerde, koskoca bir profesörün çocuk kitabı mı, mitoloji mi, ne olduğu belli olmayan, üstelik bin sayfayı bulan eseri, herkesi şaşırtmıştı. Şaşkınlığın büyük sebebi de tek değildi: Hiç bir edebiyat ürünüyle karşılaştırılmayacak zenginlikte bir tarih ve coğrafya ortaya koyması; bir kahramanlık öyküsünü destansı bir anlatımla sunarken gerçeklikten kopmaması (Tolkien, Orta-Dünya’ya has bir dil de ortaya koymuştu), kitaptaki kahramanların da kimi zaman korkması, pişmanlık duyması kitabı okurlara sevdirmiş, gerçekçi bir hava vermişti...
 
 
 
 
 
 
 
Kapat
KAPAT