BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Kardemir SOS veriyor

Kardemir SOS veriyor

Kriz ortamında bile üretimini yüzde 25 arttıran Kardemir, tamamı yurtdışından alınan Devlet Demir Yolları’nın ihtiyacı olan ray üretimini kendi tesislerinde karşılayabilecek hale geldi. DDY’den 10 bin ton ray siparişi alan Kardemir’in bağımsız denetleme kuruluşları tarafından değeri 850 milyon dolar olarak belirlendi. Ağır profil üretiminde tek üretici olan Kardemir’in pazar payı da yüzde 100. Yuvarlak ve nevürlü inşaat çeliği üretimindeki payı ise yüzde 4-8... Kardemir’in son 5 yılda GSMH’ya katkısı ise 287



ANKARA- Türkiye’deki sanayi tesislerinin tamamında imzası bulunan Karabük Demirçelik, 1990 yılından itibaren verimlilik ve kârlılık işlevlerini kaybederek zarar eder duruma geldi. Geçmişte istihdama dayalı yanlış politikalar, yeni yatırımların yapılmaması, deniz yoluna yakın irtibatlı bir limanın bulunmaması, 1980’li yıllardaki yüksek enflasyon ve ihtiyaçların yüksek faizle bankalardan karşılanması, Erdemir’in kuruluşundaki yüzde 25.5’lik pay gibi ortaklıklarının yok sayılması da, Karabük Demir Çelik Fabrikaları’nı zora sokan diğer etkenlerin başında yeraldı. 1994’de halk kurtarmıştı 5 Nisan kararları çerçevesinde Karabük Demir Çelik Fabrikaları’nın özelleştirilmesine, bunun mümkün olmaması halinde kapatılmasına karar verildi. Bunun üzerine fabrika çalışanlarının, sanayici ve esnaf ile yöre halkının çabaları sonucu fabrika kapatılmaktan kurtuldu ve 30 Mart 1995’te Kardemir A.Ş’ye devredildi. Kardemir çalışanları yüzde 35, sanayici ve tüccarlar yüzde 30, esnaf ve sanatkarlar yüzde 10, yöre halkı yüzde 25 hisse sahibi oldu. Devir işlemlerinden hemen sonra 2 trilyon liralık işletme sermayesinin temini için Kardemir halka açıldı. Ancak gerekli işletme sermayesi tamamlanamadığından ikinci kez halka arz gündeme geldi. Bu halka arzda çalışanların hissesi yüzde 51.6’e yükselirken 2 trilyon beklenen sermaye miktarı da 408 milyar lirada kaldı. Dış krizler bitirdi Kardemir, 1995’te 5.982 milyon dolar, 1996’da 30.217 milyon dolar, 1997’de 43.592 milyon dolar kâr etti. Ancak, 1998 Asya ve Rusya krizi Türkiye’deki çelik sektörünü de sıkıntıya soktu. Bu krizler, Kardemir’i modernizasyon yatırımlarını yaparken yakaladı. Devlet kuruluşlarından satın aldığı hammaddenin taşınmasında devletten beklediği kolaylığı sağlayamayan Kardemir, Elektrik Ark Ocakları’na sağlanan sübvansiyondan da yararlanamayınca haksız rekabetle karşı karşıya kaldı. Bu arada İsdemir’in devlet desteğini arkasına alarak ucuz demir-çelik ürünleri satması, Kardemir’i de fiyat indirimine zorlayarak zararın katlanmasına yol açtı. Ve haksız rekabet... 1997 yılı sonundan itibaren yaşanmakta olan global krizden en büyük darbeyi Türk demir çelik sektörü aldı. Özellikle entegre tesisler arasında uzun mamul olarak bilinen inşaat çeliği üreten Kardemir ve İsdemir, bu krizlerden olumsuz etkilenirken bir de haksız rekabetle karşı karşıya kaldı. Hurda adı altında denetimsiz şekilde Türkiye’ye giren kalitesiz kütük, ömrünü tamamlamış ray ve gemi saclarından yapılan inşaat demirleri ülkenin kullanımına sunuldu. Kimyasal kompozisyonları ve mekanik özellikleri standart dışı olan bu demirlerle yapılan binalar, 17 Ağustos ve 12 Kasım depremlerinde çöktü. Kalitesiz demir kullanımı nedeniyle binlerce insanımız öldü ve milyarlarca dolarlık mali kayıp oldu. Kaybedecek zaman yok Yüksek maliyete karşın üretilenin düşük fiyatla satılması sadece Türkiye’de değil, tüm dünyada demir çelik sektöründe olumsuzluklara yola açıyor. 1987-2001 yılları arasında 30 demir çelik şirketi iflas eden ABD’de dünyanın en büyük firmalarından biri olan National Steel geçtiğimiz günlerde fiyat düşüşleri, yüksek emeklilik maliyetleri ve sıkı rekabet nedeniyle konkordatoya gitti. ABD çelik ithalatında gümrük vergilerini yüzde 30 artırınca AB ayaklanırken Türkiye’den de ABD’ye nervürlü inşaat çeliği ihraç eden Diler, Yazıcı, Çolakoğlu, İçdaş, İzmir Demir Çelik gibi kuruluşlar bu kararlardan etkilendi. ABD, yıllık 50 milyon dolara yaklaşan nervürlü inşaat çeliği ihracatı limiti aştığı için 20 Mart’tan itibaren yüzde 15 gümrük vergisi uygulamaya başladı. Bütün bunlara karşılık ABD, kendi çelik sektörünü kurtarmak için 2010 yılına kadar 21 milyar dolar mali yardım yapmayı kararlaştırdı. Türkiye’de ise Kardemir’in 1 gün bile dayanacak gücü kalmadı.
 
 
 
 
 
 
 
KAPAT