BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Kıbrıs’ta sona doğru

Kıbrıs’ta sona doğru

BM Genel Sekreteri Annan’ın sunduğu ‘İsviçre modeli’ KKTC ve Rum kesimleri tarafından ‘olumlu’ karşılandı Denktaş: Yapıcıyız 30 yıldır bitmeyen Kıbrıs sorununun 12 Aralık Kopenhag zirvesine kadar çözülmesi için yoğun trafik başladı. Her iki taraf da, planı ‘kabul edilebilir’ bulurken, KKTC lideri Denktaş, “Annan’ın barış planı”nı incelediklerini ve yapıcı bir cevap vereceklerini söyledi. Simitis: İyimseriz RUM yönetimi lideri Klerides de, görüşme sürecinin hassas bir aşamaya girdiğini belirterek, Cumartesi günü kararlarını açıklayacaklarını bildirdi. Yunanistan Başbakanı Simitis de, “İyimserim. Müzakereler sonucunda bu iş mutlaka çözüme kavuşacak” dedi.



NEW YORK - BM Genel Sekreteri Kofi Annan’ın, Kıbrıs sorununa kalıcı çözüm getirmek amacıyla taraflara sunduğu planın ayrıntılarının belli olmasının ardından, planın çözüme son derece yakın maddeler içerdiği bildirildi. Söz konusu plan her iki taraf ve çeşitli uluslararası kesim tarafından da “olumlu” karşılandı. Annan’ın sunduğu belgede 2 kurucu devlet tarafından oluşturulacak ortak bir devletten söz ediliyor. Söz konusu devletin İsviçre modelinde olduğu gibi kantonlardan oluşması da öngörülüyor. Ayrıca Kıbrıs’ın tek bir uluslararası kimliği ve egemenliği olacağı, uluslararası alanda tek sesle konuşacağı vurgulanıyor. Planda yer alan ana noktalar şöyle: ¥ Devlet, oluşturulacak hükümet niteliğindeki 6 üyeli bir başkanlık konseyi tarafından yönetilecek. ¥ Konseyde, biri Türk diğeri Rum bir başkan ve başkan yardımcısı bulunacak. Başkan ve yardımcısı 10’ar aylık sürelerle dönüşümlü olarak görev yapacaklar. Konseydeki üye sayısı Türk ve Rum taraflarının nüfuslarıyla orantılı olacak ve kararlar konsensüsle alınacak. Konsensüs sağlanamazsa kararlar oy çokluğuyla alınacak. ¥ Dışişleri ve AB işleri bakanlarından biri Türkse diğeri Rum olacak. Hem İsviçre hem de Belçika modeli ¥ Başlangıçtaki 3 yıl sürecek geçiş döneminde iki lider Kıbrıs’ın eşbaşkanı sıfatını taşıyacaklar ve icra yetkisini doğrudan kullanacaklar. İlk yıl başkanlara kendi atayacakları bakanlar kurulları yardımcı olacak. Sonraki 2 yıl ise bakanlar kurulunu parlamento seçecek. Bu süre içinde liderler eşbaşkan sıfatını taşımaya devam edecekler. ¥ Kurucu devletler eşit statüye sahip olacaklar. ¥ Ortak devletin parlamentosu senato ve temsilciler meclisi olmak üzere 2 kamaralı olacak; her kamarada 48 üye bulunacak. Senatoda üye sayısı 2 kurucu devlet arasında eşit şekilde paylaşılacak, mecliste ise bu sayı tarafların nüfusuyla orantılı olacak. Kararlar her 2 mecliste basit çoğunlukla alınacak. Tıpkı İsviçre de olduğu gibi. ¥ Kurucu devletler dış politikanın şekillenmesi ve uygulanması konusunda, ‘Belçika örneğinde olduğu şekilde’ katkıda bulunacaklardır ¥ Oluşturulacak 9 yargıçlı yüksek mahkeme ise 3 Kıbrıslı Türk, 3 Rum ve 3 de Kıbrıs dışından atanacak yargıçtan oluşacak. Türkler, Rum bölgesinde yaşayabilecek Planın giriş kısmında ilginç tesbitlere yer verildi. Bunlar arasında şu hususlar bulunuyor: ¥ Kıbrıs bizim ortak vatanımızdır. ¥ Geçmişin trajik olayları bir daha asla tekrarlanmamalıdır. ¥ Taraflar yekdiğerinin kimliğini tanıyacaktır. Aramızdaki ilişki azınlık çoğunluk ilişkisi değildir. Kıbrıs’taki taraflar olarak Türkiye ile Yunanistan arasındaki dengeye saygı göstereceğiz. ¥ AB’ye katılacağımız ve Türkiye’nin de katılacağı güne dönük olarak ileri bakıyor ve Kıbrıslı Türk ve Rumlar olarak, hür irademizle Kuruluş Anlaşması’nı kabul ediyoruz. ¥ Kıbrıslı Türkler ve Rumlar, diğer kurucu devlette, belirlenmiş köylerde yaşayabilecek ve kültürel haklardan yararlanabilecekler. Türkiye’nin AB üyeliği desteklenecek “Anlaşmanın Kıbrıs’ta yeni bir durum oluşturduğuna” dikkat çekilen metinde daha sonra şu noktalar yer aldı: ¥ Kuruluş, Garanti ve İttifak anlaşmaları yürürlükte kalacaktır. Bu anlaşma yürürlüğe girdiğinde Kıbrıs (devleti), Türkiye, Yunanistan ve İngiltere ile, Kıbrıs’taki yeni durumla ilgili birer anlaşma imzalayacaktır. ¥ Kıbrıs AB’ye katılım sözleşmesini imzalayacak ve onaylayacaktır. ¥ Kıbrıs, Türkiye’nin AB’ye tam üye olmasını destekleyecektir. Kıbrıs’ın, bütün olarak ya da kısmen başka bir devletle birleşmesi yasaktır. ¥ Kurucu devletlerin sınırları anlaşmanın parçası olan haritadaki gibi olacaktır. Ada’nın tamamı silahsızlandırılacak Pakette Kıbrıs’ın silahsızlandırılacağı hususu da yer aldı. Bununla ilgili maddeler ise şöyle: ¥ Adada paramiliter ya da yedek kuvvet bulundurulmayacak. Askeri malzeme ve silahlar yasaklanacak, fazlası geri çekilecek. Türk ve Rum kurucu devletlerinde 4 rakamlı sayıyı geçmeyecek askeri kontenjan bulundurulabilecek. Üzerinde anlaşmaya varılacak miktarın dışında askeri malzeme geri çekilecek. Bu işlemler, BM barış gücü denetiminde yapılacak. ¥ Kıbrıs’a silah satışı yasaklanacak. Yasağın uygulanması BM başkanlığında, garantör ülkeler, ortak ve kurucu devletlerin temsilcilerinden oluşacak bir komisyon tarafından denetlenecek. Plana tepkiler Gürel: Dikkatle inceliyoruz ¥ Dışişleri Bakanlığı, KKTC’nin Ankara Büyükelçisi Ahmet Zeki Bulunç’un da katıldığı toplantıda, planda Türk tarafına yakın ve uzak olan yaklaşımlar incelendi. Diplomatik kaynaklar, KKTC’nin egemenliği konusunda herhangi bir sıkıntı bulunmadığını belirtirken, planda yer alan geri dönüşüm, toprak ve mal-mülk konularında ise rahatsızlıkların bulunduğunu, bu konuların müzakere edilmesi gerektiğini ifade ettiler. AKP: Her şeye rağmen ihtiyatlıyız ¥AK Parti Genel Başkan Yardımcısı emekli Büyükelçi Yaşar Yakış, BM’nin Kıbrıs planına ilişkin olarak, plana önyargılı değil olumlu yaklaşacaklarını söyledi. Yakış, “Temel konularda karşı çıkacağımız birşey yok, fakat mayınlı arazi varsa ayrıntılarda vardır, onun için ihtiyatlı davranacağız. Plana olumlu yaklaşmak istiyoruz, olumsuz önyargı ile işe başlamak istemiyoruz. Planı olumlu olarak inceleyeceğiz” dedi CHP: Bazı konularda sıkıntı var ¥ CHP Genel Başkan Yardımcısı İnal Batu, Kıbrıs planıyla yeni bir dönemece gelindiğini söyledi. İnal Batu, “İlk aldığımız izlenimlere göre anayasal konularda oldukça olumlu öneriler sunulmuş bulunmakla birlikte, toprak ve Türk tarafına kabul edilecek Rum göçmenler konularında Ada’nın gerçekleriyle bağdaştırılması zor görüşlerin önerilerde yer aldığı anlaşılmaktadır” dedi. Denktaş, ayrıntı vermedi ¥ Rauf Denktaş, BM planının uzun bir metin olduğunu belirterek, “Metin yumuşak, her iki tarafı da memnun etmeye yönelik. Tabiatıyla bizim görüşümüze uymayan taraflar var” dedi, ancak bunların ne olduğu konusunda ayrıntıya girmedi. Rumlar’dan birlik çağrısı ¥Yunanistan Başbakanı Kostas Simitis, planın birçok noktasının Rum Yönetimi’nce, Türk tarafı ve BM ile tartışılacağını belirterek, “Bu metnin, müzakereler için bir başlangıç noktası olduğunun altını çiziyorum” dedi. Kıbrıs Rum Yönetimi lideri Glafkos Klerides de, yaptığı açıklamada, “Önümüzdeki haftalarda yapılacak çalışmaların kritik ve belirleyici olacağını” kaydetti ve Rum halkına birlik çağrısı yaptı. Solana: Bu plan sorunu çözecek ¥ AB Ortak Dış Politika ve Güvenlik Yüksek Temsilcisi Javier Solana, BM Genel Sekreteri Kofi Annan’ın Kıbrıs konusundaki önerisini memnuniyetle karşıladığını açıkladı. Annan’ın, Kıbrıs’ta çözüme temel oluşturacak önerisine ve girişimlerine tam destek verdiğini belirten Solana, son önerinin Kıbrıs için bir fırsat penceresi oluşturduğunu anlatarak, tarafların sorumluluklarını üstlenmeleri ve yapıcı bir yaklaşım sergilemeleri gereği üzerinde durdu. Verheugen: Cesur bir adım ¥ AB Komisyonu’nun genişlemeden sorumlu üyesi Günter Verheugen’in, komisyon adına yaptığı açıklamada, planın, Kıbrıs sorununun çözümünü hedefleyen önerisini taraflara sunmasının “cesur ve önemli bir adım” olduğu belirtilerek, bu adımın, AB’nin tam desteğini aldığı ifade edildi.
Reklamı Geç
KAPAT