BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Mesnevî uzmanı

Mesnevî uzmanı

93 yaşında olmasına rağmen büyük bir titizlik ve şevkle yürüttüğü Mesnevî çalışmalarına devam eden Üstad Şefik Can, Mevlâna'dan aldığı feyzin kendisini ayakta tuttuğunu söylüyor.



Perde arkasında gizli kalan müsbet ve doğru bilgiyi ortaya çıkarmak, insanların hizmetine sunmak ve bu bilgiyi sadece "fayda" esasına göre kullanmak... Neredeyse bir asrı bulan ömrünü bu bilgiyi arayarak geçiren araştırmacı ve yazar Üstad Şefik Can, Türk edebiyatının şaheserleri arasında sayılan "Mesnevi"yi en iyi yorumlayan ve şerheden bir alim olarak hâlâ çalışıyor, yazıyor ve neşrediyor... Türkiye Yazarlar Birliği'nin 2001 yılı "Üstün Hizmet Ödülü"nü Ziya Nur Aksun ve Cahit Uçuk'la paylaşan Şefik Can, 1935 yılında girdiği Kuleli Askeri Lisesi'nde, hocası Tâhirü'l-Mevlevî (Tahir Olgun)'yle tamamladığı stajı sırasında aldığı ilmî terbiye ve başarılı metodu, binlerce sayfayı bulan "Şerh-i Mesnevî"ye uyguladı. Şamil Yayınları arasında çıkan on sekiz ciltlik bu dev eserin yanında, Kültür Bakanlığı'nca neşredilen "Hz.Mevlâna'nın Rubaileri", Ötüken tarafından neşredilen iki ciltlik "Cevahir-i Mesneviyye- Mesnevî'den Seçmeler" ve "Divan-ı Kebir", Konya Büyükşehir Belediyesi tarafından prestij kitabı olarak neşredilen, Erzurumlu İbrahim Hakkı Hazretlerinin "Divan-ı Kebir"inden seçtiği manzum şiirlere yer verdiği "Destegül" ile kültür havuzumuza çok değerli eserler hediye etti. İlahi aşk şiirleri İlerlemiş yaşına rağmen, hâlâ Mesnevî üzerine çalışan Üstad Şefik Can, artık bir "aşk" derecesine gelen bu çalışmayı, Hz. Mevlâna'ya duyduğu derin sevgiyle açıklıyor ve şöyle diyor: "Mevlâna, Şems mahlasını kullanmıştır amma, aslında Şems yoktur, Hak vardır. Çünkü Şems-i Tebrîzî bir bahanedir, asıl Allah sevgisi vardır. Hazreti Mevlâna'nın Aşıklar Dîvanı diye adlandırdığı bu mübarek kitabı doksan bir yaşında olduğum halde baştan sonuna kadar gözden geçirerek Hak aşıkları için hazırlamak gücünü ve aşkını bana veren Cenab-ı Hakk'a hamd ü senalar. Aziz Peygamber Efendimize salat ü selamlar ve Hz. Mevlâna'nın bu aciz kula olan himmetinin eksilmemesini niyaz ederim." "Büyük Dîvan" manasına gelen "Divan-ı Kebîr"in, Hz. Mevlâna'nın heyecanla, gönül coşkunluğuyla söylediği ilahî aşk şiirlerini topladığı kitabı olduğunu belirten Can, beyit sayısı altı ciltlik Mesnevî beyitlerinin toplamının iki misli olduğunu belirtiyor ve "Çünkü altı ciltlik Mesnevî beyitlerinin toplamı yirmibeş bin otuz birdir. Halbuki Dîvan-ı Kebîr'in rubaî beyitlerini de dahil edersek, beyit sayısı elli bine yaklaşmaktadır" diyor. Edebiyat şaheseri Mevlâna'da kendini gören Şems gibi, kendini Mevlâna'da gören Üstad Şefik Can'ın kaleme aldığı "Mevlâna- Hayatı, Şahsiyeti, Fikirleri", "Divan-ı Kebir", "Konularına Göre Açıklamalı Mesnevi Tercümesi", "Cevahir-i Mesneviyye", "Klasik Yunan Mitolojisi", "Mevlâna'nın Rubaileri", "Mevlâna ve Eflatun", Tahirü'l-Mevlevî'nin yarıda kalan "Mesnevi Şerhi"nin 5. ve 6'ncı ciltleri ve henüz basılmayan ama neşre hazır halde bekleyen "Genel Mitoloji Sözlüğü" de zikredilmesi gereken başucu kitapları arasında yerini alıyor. Kendi çabasıyla İngilizce, Fransızca ve Rusça öğrenen, ömrünün büyük bir bölümünü öğretmenliğe adayan fakat yaklaşık 45 yıldır yoğun olarak Türk'ün edebiyat şaheseri Mesnevî üzerinde çalışan Üstad Şefik Can, Mevlâna Celaleddin-i Rumî Hazretlerinin, "Eğer ateş içi kavurursa, bu içi yakmak için değil, onu pişirmek, kemale erdirmek içindir" düsturuyla, düştüğü "ateş"in kılavuzluğunda hizmetlerini sürdürüyor. Kendi çabasıyla üç 'dil' öğrendi Şefik Can 1326 (1910) yılında, Erzurum'un Tebricik Köyü'nde doğdu. İlkokulu Sivas Yıldızeli'nde bitirdi. Kuleli Askeri Lisesi'ni 1929'da, Harp Okulu'nu da 1931 yılında tamamladı. Milli Savunma Bakanlığı'nın izni ile İstanbul Üniversitesi'nde imtihan vererek öğretmen oldu ve 1935'te Kuleli Askeri Lisesi'nde Tahirü'l-Mevlevi (Tahir Olgun ) merhumun yanında stajını tamamlayarak öğretmenliğe başladı. 1965'de emekli oluncaya kadar, çeşitli askeri okullarda, sivil kolej ve liselerde Türkçe ve edebiyat öğretmenliği yaptı. Askeri okullarda öğrendiği Fransızca'yı, Kadıköy'de bir papazdan ders alarak ilerletti, sonra İstanbul'da Highschool'da gece derslerine devam ederek ve kendi çabaları ile İngilizce öğrendi. Şefik Can'ın İnkılap Kitabevi tarafından basılan "Klasik Yunan Mitolojisi"nden başka "Mevlana'nın Rubaileri" (metinleri ile iki cilt halinde) Kültür Bakanlığı tarafından basılmıştır. "Mevlana'nın Hayatı, Şahsiyeti ve Fikirleri" ve "Konularına Göre Mesnevi Tercümesi" Ötüken Neşriyat arasında çıkmıştır. Bunlardan başka Tahirü'l-Mevlevi merhumun yarıda kalan Mesnevi Şerhi'nin 5. ve 6'ncı ciltleri de basılmak üzeredir. Şefik Can'ın "Genel Mitoloji Sözlüğü" gibi basılmamış bir kaç eseri daha vardır.
 
 
 
 
 
 
 
Reklamı Geç
KAPAT