BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Türkiye otomotiv üssü oldu

Türkiye otomotiv üssü oldu

MAN Türkiye Yürütme Kurulu Üyesi Tunç Koman, Türkiye ekonomisine güvendiklerini ve yatırım yaptıkları için hiç endişeleri olmadığını söyledi.



İSTANBUL- Türk ekonomisi ihracata odaklandı. Tekstil, elektrik-elektronik ve otomotiv sanayii ise bu seferberliğin öncü sektörleri. Türkiye’nin darboğazdan çıkması, ekonomiye soluk aldırması ancak ve ancak ihracatla olacağa benziyor. Çünkü, iç piyasada talep olmasına rağmen, bu talebi karşılayacak para kimsede yok. Dolayısıyla ekonominin sıcaklığını muhafaza etmesi ihracata bağlı. Türkiye, tüm kriz ve sıkıntılara rağmen otomotiv sektörünün üssü olup çıktı. Bir tarafta binek otomobilleri, diğer tarafta toplu taşıma aracı olan otobüs. Hele yan sanayiindeki hamle asla küçümsenecek gibi değil. MAN Türkiye Yürütme Kurulu Üyesi H. Tunç Koman bu haftaki konuğumuzdu. Kendisi aynı zamanda MAN Türkiye’nin satış ve satış sonrası hizmetler sorumlusu. Otomotiv sektörü ile MAN’ın yatırımlarını ve ihracatını konuştuk kendisiyle. Koman, sorularımıza verdiği cevaplarla bize bir ufuk turu yaptırdı. İşte soru, işte cevap: * MAN kaç senedir Türkiye’de? Koman: “1966’dan bu yana Türkiye’de. MANAŞ o tarihte kuruldu. Alman MAN Nutzfahrzeuge’nin o gün üçte bir sermayesi vardı. Büyük hissedar Ercan Holding idi. 1995’te ise hisselerin hemen hemen tamamı Alman ortağa geçti ve firmanın adı MAN Türkiye oldu.” * MAN’ı hatırlatan bir söz var belleğimde: Dünyada MAN ahirette İMAN. Kim demiş bu sözü biliyor musunuz? Koman: “Çok eskiden olan bir konu. Hapisteki bir mahkum bulmuş bu sözü. Ercan Holding’in sahibi Tevfik Ercan da ödüllendirmiş onu.” * MAN son senelerde hep atakta. Türkiye’ye güveniyor mu? Koman: “Doğru. 1995’ten itibaren bu yatırım atağı sürüyor. Bu seneki cironun 300 milyon euro olması bekleniyor. Bu rakamın yarısı ihracata ait. Bugün MAN fabrikasında 2 bin 500’ün üzerinde çalışan var. Otomotivde bir çalışan 5-6 istihdama eşittir. Çünkü yan sanayii, sigorta, benzinci gibi birçok sektörde istihdam imkanı açıyor. Emek yoğun bir sektör çünkü.” * MAN Türkiye, otobüs imalatına yoğunlaştı. Sebebi ne bunun? Koman: “Alman ana firma; Türkiye’yi otobüs geliştirme, üretim ve satış merkezi haline getirdi. MAN otobüslerin tümü Türkiye’de üretiliyor. Otobüs imalatı kamyon gibi değil. Kamyon teknoloji ağırlıklı bir yatırım. Otobüs ise emek yoğun. Onun için Türkiye daha cazip. MAN’ın bünyesinde bir de Neoplan var. 3 yıl önce satın aldı bunu.” * Neoplan da Türkiye’de mi üretiliyor? Koman: “Hayır. Neoplan’ın üretim merkezi Almanya. Fakat, buna rağmen bir modeli Ankara’da üretilip Almanya’ya gönderiliyor.” * Otomotiv üretimi, Türkiye’deki yan sanayini de geliştirdi, değil mi? Koman: “Otomotiv yan sanayi Türkiye’de çok çok gelişti. Birçok sanayici Almanya’daki otomotiv üreticilerine mal ihraç ediyor. MAN kamyon üretemi için de yan sanayiiden parça temin ediyoruz. Bizim de katkımız var buna. MAN’ın en son kamyon modelinin kablo tesisatı bizde yapılıyor ve Avrupa’ya ihraç ediyoruz.” * MAN otobüsleri hangi ülkelere ihraç ediliyor? Koman: “Otuzun üzerinde ülkeye ihracat yapıyoruz. Adet olarak bakıldığında en fazla Almanya tabii. onun ardından Fransa, İtalya, İspanya gibi ülkeler. * Ben daha çok Rusya ve Asya ülkeleri alıyor biliyordum. Koman: “Rusya’ya da satıyoruz elbette ama adet olarak Avrupa’ya göre çok geride. Bunun başlıca sebebi, o ülkelerdeki finansman yetersizliği. Avrupa’da öyle bir sorun yok tabii.” * Doğu Avrupa ülkelerine satışlar nasıl? Koman: “Doğu Avrupa ülkelerinde pazar payının yüzde 30’u bize ait ülkeler var. Slovenya, Hırvatistan gibi. Geçen sene Macaristan’a iki yüzün üzerinde otobüs ihraç ettik biz.” İşler çok daha iyi olacak * MAN otobüslerini emsallerinden farklı kılan özellik nedir? Koman: “Düz tavanlı otobüs imalatı bir kere. Şoför mahallinin klimasıyla şoförün kliması ayrı. Hakeza emniyet kemeri. Yolcu otobüslerinde devrilme emniyet standardı var: çarpmaya da faydası oluyor bunu. Aracın devrilme halinde karisörün ezilmemesi gerekiyor. Yaşam alanı tabir edilen iç hacmin küçülmemesi şartı var. İskelet çelik kuşaklarla takviye ediliyor. Bu standardı ilk sağlayan firmadan biri biziz. Türkiye’de ise ilk ve tekiz. 1996’dan beri bu standart var bizde. Türkiye’de çok sık otobüs kazası oluyor. 96’dan bu yana bizim araçlarımızın karıştığı kazada ölüm ve yaralanma oranı asgari oldu.” * Otobüs kazalarının ana sebebi nedir? Koman: “Öncelikle kazançların düşük olması. Bir otobüs 350-400 milyar lira. Bu otobüs, ilk okul mezunu bir şoföre teslim edilip, ondan günde 15-16 saat mesai yapması isteniyor. Adam bir yerde uyuyor tabii. Sebep genellikle uyku. Okumuş insanlarımızda bile ihmal var. Dikkatsiziz. Üniversite mezunu bir kimse bile trafik canavarı gibi hareket ediyor.” * Komşu pazarlar nasıl? Koman: “Bulgaristan pek otobüs satın alamıyor ama Yunanistan’a ihracatımız var. Romanya hakeza. Esas beklenti tabii doğu. Irak konusu açıklığa kavuşur ve İrana istikrar gelirse; işler çok daha iyi olacak. Bu kesin.” Kapasitenin üstüne çıkılıyor * Üretim bölgelerinin seçimini biraz da talep şekillendiriyor herhalde? Koman: “Bilhassa yol durumu çok önemli. Mesela alçak zeminli otobüs Türkiye’de henüz yok. Türkiye ve benzer ülkelerde daha çok ağır hizmet aracı dediğimiz yüksek tabanlı otobüs kullanılıyor. Bu otobüslerin en büyük özelliği yükün tavana verilmesi. Aşağıda tekerlekler üzerinde duruyor ama sistemi taşıyan tavan. Ayrıca kaldırım da çok önemli. Bizde kaldırım bir durakta 15 santimdir, ikinci durakta ise 30 santime çıkar bu yükseklik. Az sonra da sıfır. Bu kaldırıma otobüsün yanaşması mümkün mü? * Bir de otobüsün kapasitesi var, değil mi? Koman: “Bir otobüsün yolcu kapasitesi üç aşağı beş yukarı bellidir. 90-100 kişi civarında bu sayı. Türkiye’de yüzde 50 aşılıyor bu kapasite. 150 kişi biniyor yani. Kazakistan’a 300 tane araç teslim ettik. Bu şartları gözönüne alıp bölgeye göre yeniden diyazn edildi MAN otobüsünü. Almanya’daki MAN’ın üretim programında böyle bir model yok yani. Sadece Türkiye’de üretiliyor. * En büyük kamyon pazarı hangi ülke? Koman: “Türkiye’de karayollarının payı taşımacılık sektöründe yüzde 95’in üstünde. Böyle bakarsanız Avrupa’da bu oran yüzde 60 civarında. Almanya’da 150 bin kamyon satılırken; Türkiye’de 20-30 bin arasında değişiyor. 2001 yılında kriz vardı ve sadece 5 bin kamyon satıldı.” Bir otobüste % 3 kazanamıyoruz Koman: “Otomotiv sanayiinde kâr ortalaması düşüktür. Hele ticari araçta yok denecek kadar azdır. Yüzde 3’ler seviyesindedir ki, buna dahi genelde ulaşamayız. Avrupa’nın büyük şirketlerinde de yüzde 1-1.5’tur bu oranlar. Kâr marjları bu kadar düşük olunca, daha hassas maliyet hesapları yapmak kaçınılmaz oluyor haliyle. * MAN’ın genel stratejisi ne? Koman: “MAN kamyon da üretiyor, otobüs de. Kamyon üretiminde Renault-Volvo birleşmesinden sonra üçüncü büyük üretici. Bu birleşmeden önce ikinciydi. Otobüste de aynı; üçüncü büyük üretici. Seyahat otobüsü olsun, belediye otobüsü olsun; her iki araçta da iddialıyız. Otobüs imalatı emek yoğun bir üretimdir. Kamyonda büyük ölçüde otomasyona gidildi. Almanya’daki pahalı işgücüyle otobüs imalatına devam etmek mümkün değil. O nedenle hem biz, hem de rakibimiz Mercedes; üretimini büyük ölçüde Türkiye’ye kaydırdı. MAN, bununla da kalmayıp belediye otobüsü üretimini Polonya’ya kaydırdı.” * Belediye otobüslerinin tamamı Polonya’da mı üretiliyor? Koman: “Hayır. Sadece ‘basamaksız’ diye tabir ettiğimiz düz tabanlı otobüsler Polonya’da,. ‘Basamaklı’ yani yüksek tabanlı araçların üretemi yine Türkiye’de yapılıyor.” İhracat Almanya’dan kontrol edilecek “Almanya dışındaki ihracatların hepsi Türkiye’den direkt yapılıyor. Ancak, önümüzdeki yıl yeni bir değişiklik olacak. Yeni bir yapılanma içindeyiz çünkü. Almanya’da merkezi organizasyonumuz olacak ve tüm ihracatlarımız bu merkez tarafından gerçekleştirilecek.” * Pazarlama tamamen sizden çıkıyor mu? Koman: “Pazarlamayı yine birlikte yapıyoruz ama iş emirlerinin açılması ve fatura kesimi merkezden olacak. Üretim planlamasının tek elden yapılması ve finansman politikalarının daha sağlıklı olması için böyle bir organizasyona gidildi.” * Tasarruf yani? Koman: “Elbette ki. Tüm dünyada kârlılık oranları düşüyor. Firmaların tasarruf sağlayıcı her alternatifi değerlendirdiği bir dönemden geçiyoruz. Yeniden yapılanlanmanın getirdiği bu uygulama hesapların tek işlem üzerinden takibi gibi önemli kolaylıklar getiriyor. Ayrıca, istihdam da tasarruf imkanı veriyor. Maliyet düşürücü unsurları kimse gözardı etmediği gibi MAN da etmiyor haliyle.”
 
 
  • Piyasalar

    Fark %
  • 104123
    % 0.12
  • 3.491
    % -0.49
  • 4.1702
    % -0.46
  • 4.7181
    % -0.01
  • 145.814
    % -0.11
 
 
 
 
 
KAPAT