BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Zeka

Zeka

Bu yazı Türkiye Gazetesi Hastanesi Psikoloji Uzmanı tarafından hazırlanmıştır



Bu yazı Türkiye Gazetesi Hastanesi Psikoloji Uzmanı tarafından hazırlanmıştır “Zeka” herkesçe varlığına inanılan fakat tanımlanması son derece güç bir kavramdır. Tanımı böylesine güç bir kavramın ölçümü de aynı oranda güçtür. Temelde, zihinsel testler “zeka” kavramının tanımına göre geliştirilen ölçeklerdir. Aslında zeka testleri, bireyi etiketlemek için değil, onu anlamak ve yardımcı olmak için kullanılmalıdır. Zeka bir tek birbirinden bağımsız yeteneklerden değil, tüm bu yeteneklerin belirli bir birleşmesinden oluşur. Anastasi’ye göre zeka terimi, belirli bir kültür içinde hayatı sürdürmek ve ilerletmek için gerekli yeteneklerin tümünü kapsayan bir anlamda kullanılır. Bu nedenle geleneksel zeka testi yerine artık “genel zihinsel yetenek testleri” denmektedir. Günümüzde zeka testlerinin ağırlıklı olarak akademik yeteneğini ölçtüğü söylenebilir. Genel zihinsel yetenek testlerine baktığımızda bunların: A- Bireysel testler, B- Özel gruplar için hazırlanan testler, C- Grup testleri, olarak sınıflandığını görürüz. Türkiye’de en çok bilinen geçerlilik ve güvenilirliği en yüksek olarak kullanılanları Stanford Binet ve Wechsler zeka ölçekleridir. Stanford Binet testi 4-13 yaş arası çocuklarda daha geçerli sonuçlar vermektedir. Wechster zeka ölçekleri üç yaş grubuna hitap ediyor: 1- WAIS (Wechsler yetişkinler için zeka ölçeği 16-64 yaş grubu için) 2- WISC (Wechsler çocuklar için zeka ölçeği 6-16 yaş arası için) 3- WPPSI (Wechsler okul öncesi çocuklar için zeka ölçeği 3-6.5 yaş arası için.) Bazı durumlarda örneğin bireyin handikapları nedeniyle yukarıda değinilen bireysel zeka ölçekleri ile standart bir değerlendirme yapmak imkansızdır. Örneğin, konuşmayan veya motor problemleri olan çocukların bu testlerle değerlendirilmeleri yanıltıcı sonuçlar verebilir. Bu durumlar için başka ölçekler kullanılmaktadır. Daha önce değinildiği gibi genel zihinsel ölçeklerin hemen hemen tümünün uygulanabildiği en düşük yaş 2-2.5 yaştır. Bu nedenle bu yaşın altındaki grubun değerlendirilmesi, GELİŞİM TESTİ adı verilen ölçeklerle yapılabilir. Ancak bunların bir zeka testi olmadıklarına önemle dikkati çekiyoruz. Daha çok bebeğin veya okul öncesi çocuğun motor, sosyal ve zihinsel gelişiminin belirlenmesine yardımcı olur. Kliniklerde bazı hastalıklarla birlikte görülen gelişim geriliklerinin belirlenmesinde, bir ilaç tedavisi veya ameliyat öncesi ve sonrası arasında gelişimsel bir değişikliğin olup olmadığının belirlenmesi gibi durumlarda kullanılır. Ayrıca bu testler, gelişimi çok geri bebeklerin belirlenip ailelerine bilgi verilmesi ve eğitimlerine bir an önce başlanmasında yararlı olur. Kliniklerde genel zihinsel değerlendirmeler başlıca şu amaçlar için kullanılabilir: ¥ Herhangi bir hastalıkla birlikte görülen zihinsel veya motor geriliğin ayırdedici tanı olarak bulunması. ¥ İlaç tedavisi veya ameliyat ile hastada olabilecek zihinsel yıkım veya gelişimlerin belirlenebilmesi için tedavi öncesi ve sonrası değerlendirme. ¥ Progresif hastalıklarda süreç içinde olabilecek zihinsel veya motor yıkımın izlediği sürecin belirlenmesi amacıyla, hastayı çeşitli aralıklarla değerlendirme. ¥ Zeka gerisi olmadığı halde organik kökenli bazı hastalıklarla (örneğin: Epilepsinin bazı türleri veya kafa travmalarından sonra) birlikte görülen özel öğrenme problemlerinin bulunup, aile ve okulu haberdar ederek çocuk için gerekli en uygun ortamın oluşturulması için değerlendirme. Ayrıca okul çağındaki çocukların okuldaki başarısızlıklarını veya uyumsuzluklarını araştırmak ve nedenini belirlemek için genel zeka ölçeklerine ihtiyacımız olacak. Ancak şunu unutmamalıyız ki bu doktor veya psikolog kararıyla yapılan bir testtir. Anne ve babaların merakını gidermek için hiçbir zaman bir çocuğa test yapılmamalı. Testin uygulanmasına karar verildiği zaman da kesinlikle test sonucunun skoru aileye söylenmemelidir. Unutmayın ki her çocuk kendine özgü yetenek ve zekaya sahiptir. Onun yeteneğini doğru yoldan araştırıp dikkatle göz önüne alarak, çocuğa eksiklerini, tabii eğer hakikaten varsa, gidermeye çalışıp ve çocuğu olduğu gibi sevip değer vermeliyiz. Unutmayın! Hiçbir insan mükemmel değildir ve herkes çok özeldir. Zekayı ölçmek yalnız bir çocuğun yaşadığı sorununa çözümler önermek için kullanılan bir araçtır. Hiçbir zaman çocuğunuzu zeka düzeyi ile ölçmeyin. Aksi takdirde ona yardımcı olmak yerine, onu sürekli büyük bir problemin içine sürüklemenize sebep olabilirsiniz.
 
 
  • Piyasalar

    Fark %
  • 93699
    % 0.94
  • 5.2716
    % -1.23
  • 6.0028
    % -1.12
  • 6.7306
    % -1.44
  • 211.531
    % -0.51
 
 
 
 
 
Kapat
KAPAT