BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > İki ateş arasında!

İki ateş arasında!

Üçüncü Ahmed Han, Patrona Halil ayaklanması sonunda tahttan çekilince, Şehzâde Mahmud, Osmanlı sultânı oldu. Emniyet ve asâyişi sağladı. Ancak doğuda İran, batıda Avusturya ve Rusya Osmanlı topraklarına saldırıya geçmişlerdi!..



Sultan Birinci Mahmud Han, Doğuda İran ile Üçüncü Ahmed Han devrinden beri devam eden hâdiselere son vermek istiyordu... Ancak İran Şâhı bir taraftan anlaşmak üzere hey'etler gönderirken, diğer taraftan büyük kuvvetlerle Revan üzerine yürüdü. Osmanlı kuvvetleri de, İran Seraskeri Ahmed Paşa ile Erzurum Vâlisi ve Revan Seraskeri Hekimoğlu Ali Paşa kumandası altında iki koldan harekete geçti. 30 Temmuz 1731'de Kirmanşah alındı. 15 Eylülde Kûrican Sahrasında İran kuvvetleri bozguna uğratıldı. Urmiye ve Tebriz ele geçirildi... İran, tekrar savaş açtı! İran Şahının sulh istemesi üzerine Ocak 1732'de Ahmed Paşa Antlaşması imzalandı. Ancak 1733'te İran'da iktidarı ele geçiren Nâdir Şah, Osmanlıların fethettiği bölgeleri almak için tekrar savaş açtı. 1735'te Arpaçay'da yapılan muhârebeyi Osmanlılar kaybetti. Gence, Tiflis ve Revan İran'ın eline geçti... Osmanlı Devletinin doğuda İran ile mücâdelesinden istifâde eden Avusturya ve Rusya da iki cepheden harekete geçmişti. Azak Kalesini ele geçiren Ruslar Osmanlı kuvvetlerinin toparlanmasına meydan vermeden Gözleve, Kılburun ve Urkapı'yı da işgal ettiler. 12 Temmuz 1737'de harekete geçen Avusturya ordusu ise Bosna, Sırbistan ve Eflak'a girdi... Barış istemek zorunda kaldılar Bu mağlubiyetler ve düşmanın girdiği yerlerde büyük tahribat ve mezâlim yapması Sultan Mahmûd Hanı son derece üzdü. Sadarete getirdiği Muhsinzâde Abdullah Paşayı Rusya üzerine, Hekimoğlu Ali Paşayı da Avusturya üzerine sefere memur etti. Muhsinzâde süratli bir hareketle Özi ve Kılburun kalelerini ele geçirirken, Hekimoğlu Ali Paşa ise Banyaluka'yı kuşatan Avusturya kuvvetlerine büyük bir darbe indirdi... Bu zaferler üzerine Avusturya ve Rusya barış istemek zorunda kaldı. Nihayet 18 Eylül 1739 târihinde Avusturya ve Rusya ile Belgrad Antlaşması imzâlandı. Avusturya Devleti ile yirmi yedi yıllık, Rusya ile süresiz olan antlaşmaya göre, Belgrad Osmanlı Devletine kaldı. Avusturya ile Tuna ve Sava nehirleri tabiî hudud kesildi. Ruslar, Azak Denizi ve Karadeniz'de donanma bulundurmayacaktı. Kazaklar Osmanlı topraklarına, Kırım Hanlığı da Rusya'ya akın etmeyeceklerdi. "Gâzi" unvanı verildi Rusya ve Avusturya devletleriyle antlaşmalar sağlayan Birinci Mahmûd Han yeniden İran üzerine döndü. Nadir Şah ise bu vaziyet karşısında Osmanlılarla baş edemeyeceğini anlayınca Kasr-ı Şirin Antlaşması maddeleri üzerinden yeniden antlaşma teklifinde bulundu ve bu istek kabul edildi (1746). Böylece 1739 Belgrad Antlaşmasıyla batı ve kuzey, 1746 Osmanlı-Avşar Antlaşması ile de doğu hudutlarını emniyet altına alan Birinci Mahmûd Hana muhârebelerdeki muzafferiyet üzerine "Gâzi" unvanı verildi.
 
 
 
 
 
 
 
Kapat
KAPAT