BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Bir Türkçe sevdalısı

Bir Türkçe sevdalısı

Cumhuriyet dönemi edebiyat araştırmacıları arasında farklı ve önemli bir yeri olan Nihad Sami Banarlı, vefatının 30. yılında eserleri, sohbetleri, mücadeleleri ve milli amaca uygun olarak kurduğu müesseseleri ile yeniden hatırlanıyor.



Şimdi size, "Resimli Türk Edebiyatı Tarihi", "Türkçenin Sırları", "Yahya Kemal Yaşarken", "Metinlerle Türk ve Batı Edebiyatı" gibi eserlerin yazarının kim olduğunu sorsam, cevap verebilir misiniz? Döneminin en önemli dergilerinde kaleme aldığı şiirleri ve makaleleri ile farklı bir bilim adamı portresi çizen ve yukarıdaki değerli eserlerin de sahibi olan Mustafa Nihad Sami Banarlı (müstear ismi Emin Bayraktar), devrinin gençlerini yetiştirmek amacıyla çeşitli gazetelerde kaleme aldığı yol gösterici yazıları ile de etkin bir bilim adamı oldu. Daha ortaokul sıralarında başlayarak, hece ve aruzla şiirler yazan, tiyatro ve hikaye denemeleri de bulunan Banarlı, Türk edebiyatına dair araştırmaları ve fasiküller halinde yayımlanan, daha sonra iki ciltte toplanan "Resimli Türk Edebiyatı Tarihi" ile bugün bile bütün edebiyat araştırmacılarının ve eğiticilerinin başvurduğu tek kaynak... Köprülü ekolünden... Fuad Köprülü ekolünün tartışmasız tek ismi olan bu değerli edebiyat tarihçisi, ideal bir hoca olarak bütün edebiyat araştırmacıları için bir yol gösterici. Köprülü'nün fiş yöntemi ile çok dikkatli ve sabırlı bir araştırmacı vasıflarıyla çalışmış ve yarının gençlerine doğru yolu göstererek, Türk edebiyatı tarihine muhteşem eserler kazandırmıştır. Ömrü boyunca bir öğretmen olarak kalmayı seçen Banarlı'nın, başarıyı ve serveti başka makamlarda arayan bilim adamlarına örnek olması gerektiğini belirtmeliyim. Kaleme aldığı yazıları, araştırmaları, kitapları ile her zaman öğretmeyi gaye edinen yazarımız, orta yaşını geçtikten sonra yalnız ilmi çalışmalara yönelmiş, sadece fikir yazıları, eleştiri ve sohbet yazmış olsa da, kendisini ziyarete gelen gençleri heyecanla milli duygu, çalışkanlık, vatan sevgisi, fedakarlık ve fazilet konusunda uyarmış, onlara, hiçbir okulda öğretilmeyecek başarı sırları vermiştir. Şiir de kaleme aldı Roman, şiir, tiyatro, hikaye, makale, fıkra, deneme gibi edebiyatın her türünde eser veren Nihad Sami Banarlı'nın en önemli özelliği titiz bir edebiyat tarihçisi ve üstün bir eğitici olmasıdır. "Niçin okudum sizi/ Siz ki, göstermediniz/ Bana saadetlerin/ Çalkandığı denizi/ Niçin kitaplar niçin/ Hangi sahifenizi/ Muskalaştırmalıydım/ Murada ermek için/ Murada ermek için/ Ve bir güngörmek için" mısralarıyla herkesi kitaba çağıran Banarlı, "Bu dil ağzımda annemin sütüdür" diyen Yahya Kemal Beyatlı'nın yakınında bulunmuş ve onun vefatından sonra büyük şair hakkında ortaya konulmuş en önemli eserlere imza atmıştır. Kurucusu ve yöneticisi olduğu Yahya Kemal Enstitüsü ve bu çatı altında yayımladığı "Yahya Kemal Yaşarken", "Yahya Kemal'in Hatıraları" ve "Yahya Kemal'le Konuşmalar" isimli kitaplarla da örnek bir bilim adamı olarak bugün rahmetle anılmayı hak ediyor. 'Hoca' tipinin örneği Sadece edebiyat araştırmaları ile değil, çalışkanlığı, gayretli hizmetleri, kurduğu ve yaşattığı müesseseleri, dergileri, umut aşılayıcı yazıları ile bugün ihtiyacını fazlasıyla duyduğumuz hoca tipinin en isabetli örneğidir o. Türk gençliğine milli şuur aşılayan, kitapları, dersleri ve konferanslarıyla örnek bir bilim adamı olarak çalıştı. Hayatında hep ilklere imza attı. Eğitim Ensitüsü ve Yüksek Öğretmen Okulu'nda hocalık yaptı ve emekli olduktan sonra Türk gençliğini yetiştirmek adına birçok cemiyette fiili hizmetler verdi. Resimli Türk Edebiyatı Tarihi'ni kaleme alırken bir yandan da Milli Eğitim Bakanlığı 1000 Temel Eser ve Çağdaş Türk Yazarları Komisyonu'nda görev aldı. Bu resmi işlerin yanı sıra ilmi ve milli amaca uygun faaliyet yapan kuruluşlarda da en önde durdu. İstanbul Fetih Cemiyeti, Kubbealtı Akademisi ve daha önce de zikrettiğim Yahya Kemal Enstitüsü bunlardan sadece birkaçı... Mücadeleci kişilik Her biri birer kürsünün başında ders veren Ahmet Hamdi Tanpınar, Yahya Kemal Beyatlı, Fuad Köprülü, Mehmet Kaplan, Orhan Okay, İnci Enginin, Zeynep Kerman gibi usta edebiyat tarihçileri ve yazarları sınıfından olan Banarlı'yı çalışkanlığı, dürüstlüğü ve diğer faziletli yönleri ile olmasa bile, dilimize karşı yarım asırdan fazla bir süredir girişilen ihanete karşı koyması anılmasına vesile olacaktır. Edebiyat araştırmacıları ve meraklıları için vefatının 30. (15 Ağustos 1974) yılında rahmetle andığımız Nihad Sami Banarlı'nın eserlerini yeniden hatırlatmak istiyorum: Kızıl Çağlayan, Bir Yuvanın Şarkısı, Dâsitan-ı Tevârih-i Mülûk-i Al-î Osman, Resimli Türk Edebiyatı Tarihi, Yahya Kemal Yaşarken, Yahya Kemal'in Hatıraları, Türkçenin Sırları, Edebî Bilgiler, Metinlerle Edebî Bilgiler, Metinlerle Türk Edebiyatı, Metinlerle Türk ve Batı Edebiyatı, Sular Kararırken, Yabancı, Dumanlı Dağlar, Son Vazife, Bir Mâbed Yıkıldı, Istırap Yarışı, Bir Güzelliğin Romanı...
 
 
 
 
 
 
 
Kapat
KAPAT