BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Karagöz elden gidiyor

Karagöz elden gidiyor

14. yüzyılda ilk defa Şeyh Küşteri tarafından ortaya çıkarılan gölge oyunu kahramanı ‘Karagöz’, ‘Karagiozis’ adıyla Yunan kültürünün sembollerinden biri olarak Atina Olimpiyatları'nın açılış töreninde yer aldı.



Anadolu'da, ilk defa 14. yüzyılda Şeyh Küşteri tarafından sahneye taşınan gölge oyunu kahramanı "Karagöz", "Karagiozis" adıyla Yunan kültürünün bir simgesi olarak Atina Olimpiyatları'nın açılış töreninde yer alırken, Uluslararası Kukla ve Gölge Oyunu Birliği (UNIMA) Bursa Şube Başkanı Şinasi Çelikkol, "Karagöz yüzde 100 Türk oyunudur, Yunanlılar sahip çıkamaz" dedi. Türkiye'nin en tanınmış Karagöz oyunu ustalarından (Hayali) olan Çelikkol, gölge oyunu tekniğinin Türk halk kültüründe 'Karagöz' olarak ne zaman ortaya çıktığına dair değişik görüşler bulunduğunu, fakat genelde Karagöz ve Hacivat'ın Bursa'da yaşamış gerçek karakterler olduğu ve 14. yüzyılda Orhan Camii inşaatında çalıştıkları görüşünün kabul gördüğünü söyledi. Yakın zamana kadar, Bursa'da Atatürk Caddesi'ndeki eski bir evin bahçe duvarına yaslanmış bulunan Şeyh Küşteri'nin mezarının, bu görüşü isbat ettiğini belirten Çelikkol, şunları kaydetti: Mezarları Çekirge'de... "Oyunlarda (Şeyh Küşteri Meydanı) diye başlanan birçok diyalog, Şeyh Küşteri'nin bu işin piri olduğunu vurgulamaktadır. Karagöz'ün mezarı ise bugün Çekirge Caddesi'nde Karagöz ve Hacivat'ın anıt mezarının bulunduğu bölgede idi. 1942'de Bursa'ya gelen araştırmacı yazar Abdülbaki Gölpınarlı, Karagöz'ün makam mezar taşını tespit etmiş ve Bursa'yla ilgili yazdığı notlarına kaydederek, bir örneğini de Bursa Müzesi'ne bırakmıştır. Karagöz'ün makam mezar taşı, bugün Yeşil'de bulunan Türk İslam Eserleri Müzesi'nde bulunmaktadır." Karagöz'ün Yunanistan halk kültüründe 'Karagiozis' adıyla yer aldığını, oyunun en önemli karakterlerinden biri olan Hacivat'ın da 'Hacivatis' olarak geçtiğini anlatan Çelikkol, "Atina Olimpiyatları'nın açılış seremonisinde Karagiozis adıyla yer alan Karagöz oyunu, Yunanistan'da sadece 160 yıldır sahneleniyor. İlk olarak İstanbul'dan Pire'ye giden bir Rum, işsiz kalınca Karagöz oynatmaya başlamış. Zamanla bazı karakterler ekleniyor ve bugünkü şeklini alıyor. Karagiozis, Karagöz'e benzememekle birlikte, Hacivatis ile Hacivat arasında büyük benzerlikler söz konusu. Karagiozis'in bazı oyunlarında, cami bile kullanılıyor. Sonuç olarak Karagöz yüzde 100 Türk oyunudur, Yunanlılar sahip çıkamaz" diye konuştu. Karagöz Sanat Evi'nde geçen yıl yapılan 152 gösteride, 800'ü yabancı turist olmak üzere 6 bin 500 kişiyi ağırladıklarını belirten Hayali Çelikkol, sinema salonlarının zor dolduğu bu zamanda Karagöz'e gösterilen ilginin sevindirici olduğunu dile getirdi. Karagöz-kukla aynı değil Gençlerin, bilgisizlik sebebiyle gölge oyunu Karagöz ile kuklayı aynı kategoride değerlendirdiğini ifade eden Şinasi Çelikkol şunları söyledi: "Gençler, Karagöz Evi'nde bulunan Türkiye'nin en iyi Karagöz sanatçılarına ait Karagöz Figürleri sergisi ile Endonezya, Tayland, Hindistan, Özbekistan, Yunanistan, Çekoslovakya ve İtalya'dan örneklerin bulunduğu Dünyada Gölge Oyunu Figürleri ve Kuklalar sergisini gezerek, kültürler arasındaki farklılıkları inceleyebilirler.
 
 
 
 
 
 
 
Kapat
KAPAT