BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > SarIkamIŞ fiyasko değil!

SarIkamIŞ fiyasko değil!

Sarıkamış’ta 90 bin askerin dondurulduğu, 50-60 binlere varan kayıpların verildiği yolundaki değerlendirmelerin yanlış olduğunu söyleyen Dr. Ramazan Balcı, Türkler kadar Ruslar’ın da büyük kayıplar verdiğini belirtiyor.



> Tolga Uslubaş Dr. Ramazan Balcı’nın 3 yıldır üzerinde çalıştığı, 1914’teki Sarıkamış Taarruzu ile ilgili eser Tarih Düşünce Yayınları arasından çıktı. Sarıkamış’ta yaşananları sebeplerinden başlayarak safha safha açıklayıp, sonuçlarıyla birlikte değerlendiren kitap, taaruza farklı bir pencereden bakıyor. “Tarihin Sarıkamış Duruşması” ismini taşıyan eser, 90 bin kişinin donarak öldüğüne dair iddiaları da çürütüyor. Sarıkamış’ta 90 bin askerin dondurulduğu, 50-60 binlere varan kayıpların verildiği yolundaki değerlendirmelerin yalnış olduğunu söyleyen Balcı, bu rakamların herhangi bir araştırma yapılmadan, abartılarak ortaya konduğunu savunuyor. 3 yıllık bir çalışma sonrası eserini tamamladığını belirten Balcı, “Bunun için ciddi bir araştırmaya giriştim. İmparatorluğun mali yapısı, ulaşım imkanları, askeri gücü, sağlık imkanları gibi pek çok kriteri inceledim. Olabildiğince sağlam kaynakların ışığında gerçekleri yansıtmaya çalıştım” diye konuşuyor. Rakamlar çok abartılı Sarıkamış kayıpları konusunda bütün kaynakları tek tek incelediğini ifade eden Balcı, “Sözkonusu kayıplar farklı niyetlerden ve bilimsel olmayan yöntemlerden kaynaklanan sebeplerle karmaşık bir hale getirilmiş. Taarruz ve geri çekilme sonucunda bölgelerde kalan Türk cesetlerini defneden Rusların verdiği rapora göre 23 bin Türk cesedi gömülmüş. Aslında doğru olanı 18 bin ceset savaş alanında verilen Türk zayiatı, geri kalan 5 bin ceset ise açıkça yazmaktan çekindikleri, Hamamlı’da kurdukları esir kampında hastalık ve bakımsızlıktan şehit olan Türk askerleridir. Harekâta katılan diğer bir Türk subayı, ihtiyat Süvari Alayları Cenup Müfrezesi Kumandanı olan Süleyman İzzet, Sarıkamış meydan muharebesinde 3 bin 500 esir, 11 bin şehid ve 15 bin 500 firar ve kayıp verilmek suretiyle toplam 30 bin zayiat olduğunu yazmış. Aynı şekilde III. Ordu Kurmay Başkanı olan Felix Guse, Ruslar tarafından 27 bin esir alındığı ve kanlı zayiat ve donma dolayısıyla 30 bin ölü bulunduğu yolundaki iddiaları fazlasıyla mübalağalı bulmuş, esirlerin miktarını 3 bin 500, şehidleri de 11 bin olarak açıklamıştı. Ona göre zayiatın büyük kısmını firariler teşkil etmekteydi. Bütün kusurlarına rağmen Rusların Sarıkamış civarında gömdüklerini iddia ettikleri 18 bin asker ile Ruslara esir düşen 7 bin Türk askerinden Hamamlı’da şehit olan 5 bin0 asker Türk kayıplarının tamamını ifade eder” dedi. Salgın hastalıkların etkisi Hastane kayıtları göz önüne alındığında kayıplar konusunda yapılan yalnışın daha iyi anlaşılacağını söyleyen Balcı, şunları anlatıyor: “O dönem salgın hastalıklar kol geziyordu. Özellikle kolera ve tifüs ortalığı kırıp geçiriyordu. Meclis tutanaklarına göre tifüsten dolayı iş gücünün yüzde 40’ı kaybedilmiş durumdaydı. Kayıtlara göre mart ayında ordunun yüzde 43’ü hastaydı ve bu savaş şartlarıyla birleşince kayıplar daha da artıyordu. Savaş öncesi hastalenerde yatan hasta sayısı 25 binin çok üzerindeydi. Hasta ve yaralılar öteye beriye dağılmış, bir çokları memleketlerinin yolunu tutmuş, bir kısmı da yollarda ölmüştü. Daha harbin başlamadan önce 30 bin asker tifüs ve kolera gibi hastalıklarda saf dışı olmuştu. İşte bu salgınlardan ölenleri de Sarıkamış kayıplarına eklenmesi söz konusu rakamları iyice kabartıyordu.” İnsafsız eleştiriler Her türlü imkân-sızlığa rağmen. Sarıkamış’ta Ruslarla ciddi bir muharebe yapıldığını savunan Dr. Ramazan Balcı, bizim kaybımız kadar Ruslarında büyük kayıplar verdiğini söylüyor. Yaşanan savaşı toplu bir kıyım olarak nitelendirmenin yalnış olduğunun altını çizen yazar, “Mevcut kayıpların savaşmadan verildiği kesinlikle yanlış. Çok ciddi çarpışmaların yaşandığı arşivlerle belgeli, dolayısıyla Sarıkamış için bir ‘fiyasko’ benzetmesi yapılması çok insaflı bir değerlendirme olmaz. Savaşın kaybedilmesinin sebebi planının uygulanabilirliği değil, yapılan taktik hatalardan dolayıdır” diye konuşuyor.
 
 
 
 
 
 
 
Kapat
KAPAT