BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > ‘Mavi itiraf’

‘Mavi itiraf’

Ermeni iddialarına dayanak olan düzmece Mavi Kitap’ın yazarı ünlü İngiliz tarihçi Arnold Toynbee, Türklerin Ermenilere katliam yapmadığını ölmeden önce itiraf etti



> Sefa Koyuncu İSTANBUL - Birinci Dünya Savaşı sırasında İngiliz İstihbaratının talimatıyla yazdığı Mavi Kitap’ta yer alan Türklerle ilgili iddialarını yalanlayan Arnold Toynbee, Türklerin Ermenilere katliam yapmadığını, tehcir (yer değiştirme) uygulamasının ise güvenlik için yapıldığını itiraf etti. Toynbee, “Tanıdıklarım” (Acquaintances-Oxford University Press 1967) adıyla yayınladığı hatıralarında Mavi Kitap’ın propaganda maksatlı olarak kullanılmasından da üzüntü duyduğunu ifade ederek, “Böyle olacağını bilseydim yazmazdım” dedi. 1975 yılında ölen istihbaratçı akademisyen Arnold Joseph Toynbee’nin, ölümünden 8 yıl önce giriştiği vicdan muhasebesi sonucu Türklere istemeyerek yaptığı kötülüğün farkına vardığı ve bu hatasını tamir etmek için de yeni bir kitap yayınladığı bildirildi. Toynbee, Türkçe’ye yeni çevrilen (Hatıralar: Tanıdıklarım-Klasik 2005) kitabında Türk halkının Ermenilere asla kötülük yapmadığını belirtiyor. Toynbee, Ermeni meselesinin ise dönemin siyasi şartlarının, propaganda malzemesi olarak gündeme taşındığını ifade ediyor. Güvenlik için tehcir Osmanlı Devleti’nin Anadolu’yu bölmek isteyen Ermenileri savaş bölgesi dışına çıkarmasının bir güvenlik tedbiri olarak değerlendirilmesi gerektiğini, bu uygulamayı başka devletlerin de yaptığını belirten Toynbee, tehcir konusunda ise, “Anadolu’nun batısında yaşayan Yunanlılar gibi Ermeniler de bir gün Osmanlı İmparatorluğu’ndan kendilerine bir devlet koparabilecekleri ümidini taşımışlardı. Yunanlıların ve Ermenilerin siyasi maksatlarının meşruiyeti yoktu. Çünkü iki grup da Türkler arasında azınlıktaydı. İstekleriyle Türk İmparatorluğu’nu bölmeyi hedefliyorlardı. Yalnız bu Türk halkına ciddi haksızlıklar yapılmadan gerçekleştirilemezdi. Türk yetkilileri yerli Ermeni toplumunun Rus istilacılar için ‘beşinci kol’ olarak çalışabileceğini keşfetmişlerdi. Ermenileri savaş bölgesinden çıkartma kararı aldılar. Bu da bir güvenlik tedbiri olarak değerlendirilebilir. Benzer şartlar altında başka hükümetler de benzer kararlar almışlardır. Mesela Pearl Harbor’da Japonlar, Amerikan donanmasına saldırdıktan sonra Amerikan hükümeti Japon asıllı Amerikalıları Pasifik’ten çıkarıp Mississippi havzasına yerleştirmişti” (s.283-284) diyerek, Türklere tehcir konusunda hak vermekte. Türkler yardımcı oldu Toynbee, Ermeni tehciri sırasında Türklerin şiddet uygulamadığını, hatta savaş bölgesi dışına çıkarılan Ermenilere yolculuk sırasında ellerinden gelen iyiliği yaptıklarını belirterek, şöyle diyor: “Ermenilerin yerli Türk komşuları tarafından kötü bir muameleye tabi tutulmadıkları açıkça ortadaydı. Bu komşular, olayların büyük kısmını pasif bir şekilde izlemişlerdi. Birkaç olayda yerli Türklerin, Ermeni dostlarına yardım etmek üzere ellerinden geleni yaptıklarına dair ispatlar da vardı. İstanbul hükümetinin emriyle Ermeniler yurt dışına çıkartılmıştı. Aslında yerli insanlarla bağlantıları olmayan jandarmalar ve askerler bu emirleri yerine getirmişlerdi. Bu hakikatler şunu göstermektedir ki insanlar ilişki içinde oldukları kişilere karşı şiddet uygulamak istemezler”. (s. 282) Toynbee, itiraf niteliğindeki kitabında Ankara’ya geldiğini de belirterek, “Birçok Türk arkadaşım olmuştur ki, onlarla yakın dostluklar kurdum” demektedir. ‘Gizli servis için yazdım’ 1889-1975 yılları arasında yaşayan Arnold Joseph Toynbee, uzun yıllar İngiltere Kraliyet Enstitüsü Uluslararası ilişkiler bölümünde yöneticilik yapmış, Birinci ve İkinci Dünya savaşı esnasında İngiltere Dışişleri Bakanlığı İstihbarat Dairesi’nde görev almış bir akademisyendir. İtiraflarında Mavi Kitap’ı, Birinci Dünya Savaşı sürerken, İngiliz Hükümeti’nin kararı, Avam Kamarası’nın onayı ve asistanı olduğu İngiliz İstihbaratçı Lord Bryce’nin talimatıyla yazdığını (1916) belirten Toynbee, kitabın siyasi maksatla kullanılacağını bilmediğini söyledi. Toynbee’nin Mavi Kitabı’nda katliamın canlı şahitleri diyerek, ağızlarından olayları anlattığı 150 kişinin Ermeni Taşnaksutyun Partisi üyeleri olmasının açığa çıkması, kitabın düzmece olduğunu zaten ortaya koymuştu. Kitapta soy kırımı kelimesi de geçmiyor. Siyasi irade ile çözülür TBMM’nin, çatısı altında bulunan bütün milletvekillerinin imzasını taşıyan bir bildiriyle Ermeni iddialarının reddedileceği açıklandı. Meclis Başkanlığı’ndan yapılan açıklamada Mavi Kitap’a cevap niteliğindeki bildiriyle İngiltere Parlamentosu’na baskı yapılarak, Mavi Kitap’ın yalanlanmasının isteneceği kaydedildi. Öte yandan, meseleyi tarihçilere bırakmanın yanlışlığını belirten Prof. Dr. Hasan Köni, “Bu konu tarihçilere bırakılamaz. Türkiye 30 bin sayfa tarih de yazsa, Batı’yı buna inandırması mümkün değil” derken, Prof. Dr. Ahmet Turan Alkan da, “Meselenin çözümünü tarihçilere bırakalım” tezi, tez değil bir defa; lâf! Hiçbir siyasi meselenin çözümü tarihçilere bırakılamaz, bırakılmamıştır” değerlendirmesini yaptı. Ermeni AGOS gazetesi sahibi Hrant Dink ise, “Her şeyden önce, ‘tarihi tarihçilere bırakalım’ anlayışıyla probleme çözüm bulmak mümkün değil” dedi. TBMM’nin yayınlayacağı bildiri, Türkiye’nin konuyla ilgili kararlılığını yansıtan resmi belge olması bakımından da büyük önem taşıyor. Ermenilerden sefer talebi Ermeni soy kırımı iddialarının gündemin üst sıralarına tırmandığı bir dönemde Ermenistan yönetiminden Erivan’la Antalya arasında uçak seferleri başlatılması talebi geldi. Ermenistan özel havayolu şirketi Armavia, şu anda sadece başkent Erivan ile İstanbul arasında haftada iki gün yapılan uçak seferlerine Antalya’yı da eklemek istiyor. Başkenti Erivan’dan Antalya’ya uçak seferi için iletilen talep henüz Dışişleri Bakanlığı’nda inceleme aşamasında. Eğer onay verilirse bu yıl içinde seferlerin başlaması gündeme gelebilecek.
 
 
 
 
 
 
 
Kapat
KAPAT