BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Bankacılığa yeni düzen

Bankacılığa yeni düzen

TBMM Genel Kurulu’nda Bankacılık Kanunu Tasarısı, dövizli askerlik, dul ve yetimlerin maaşlarını düzenleyen yasa ve öğretmen atamaları ile ilgili kanunlar kabul edildi



> TBMM Bürosu ANKARA - Finansal piyasalarda güven ve istikranın sağlanması, kredi sisteminin etkin bir şekilde çalışmasıyla tasarruf sahiplerinin hak ve menfaatlerinin korunmasına yönelik usul ve esasları düzenleyen Bankacılık Kanunu Tasarısı TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildi. Meclis Genel Kurulu’nda dün ‘Kapsamlı Yasa’ statüsünde görüşülen yasa 171 esas 23 geçici maddeden oluşuyor. IMF’nin 830 milyon dolarlık kredi dilimini serbest bırakmak için bir an önce Meclis’ten geçirilmesini istediği yasa Türkiye’de kurulu mevduat bankaları, katılım bankaları (Özel Finans Kurumları), kalkınma ve yatırım bankaları, yurt dışında kurulu bu nitelikteki kuruluşların Türkiye’deki şubeleri, finansal holding şirketleri, Türkiye Bankalar Birliği, Türkiye Katılım Bankaları Birliği, BDDK, TMSF ve bunların faaliyetlerini kapsıyor. Tasarıya göre, banka kuruluşunda başlangıç şartı kabul edilen asgari ödenmiş sermaye limiti kredi kuruluşları ve finansal holdingler için 30 trilyon lira olarak belirlendi. 1999 yılında çıkarılan yasaya göre bu rakam 20 trilyon lira olarak belirlenmişti. Yasada, kalkınma ve yatırım bankaları için belirlenen asgari ödenmiş sermaye limiti ise 20 trilyon lira olarak belirlendi. Müflislere banka yasağı Yasada banka kurucularında aranacak şartlar arasında müflis ve konkordato ilan etmiş kişiler olmamak hükmü de yer aldı. Kurucularda aranan şartlar şöyle sıralandı: Denetim sonucu hakkında işlem yapılanlar, ortakların temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetimi TMSF’ye devredilen ve/veya bankacılık yapma ve mevduat kabul etme izin ve yetkileri kaldırılan bankaların sahipleri, taksirli suçlar hariç olmak üzere affa uğramış olsalar bile ağır hapis veya 5 yıldan fazla hapis cezasıyla cezalandırılanlar, basit ve nitelikli zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolaylı iflas, görevi kötüye kullanmak gibi yüz kızartıcı suçlar ile kara para aklama, vergi kaçakçılığı benzeri suçlardan veya iştirak suçlarından dolayı hüküm giyenler banka kurucusu olamayacak. Kredi kuruluşu ile kalkınma ve yatırım bankası kurucusu veya ortağı olmanın gerektirdiği mali güç ve itibara sahip bulunması, işin gerektirdiği dürüstlük, basiret ve yeterliliğe sahip olması, bir holding şirketi olması halinde de şirketin finansal durumunun yeterli sermaye yapısına uygun ve grubun ortaklık yapısının şeffaf ve açık olması gerekecek. Yasada, Türkiye’de kurulan bankaların, kıyı bankacılığı bölgeleri de dahil olmak üzere yurt dışında şube veya temsilcilik açmaları, ortaklık kurmaları veya kurulmuş ortaklıklara katılmalarının da BDDK’nın iznine bağlı olması öngörülüyor. Sistemik risk Yasada ‘sistemik risk’ tanımı da getiriliyor. Buna göre, finansal sistemin bütününe sirayet edebilecek ölçüde olumsuz bir gelişmenin ortaya çıkması ve bu durumun BDDK’nın koordinasyonunda, TMSF, Hazine Müsteşarlığı ve Merkez Bankasınca ortaklaşa tespit edilmesi halinde, alınacak olağanüstü tedbirleri belirleme konusunda Bakanlar Kurulu’na yetki veriliyor Yasanın ‘Yerinde Denetim ve Gözetim’ maddesine göre, BDKK Başkanınca yapılacak yerinde denetimde, kurumun meslek personelini oluşturan bankalar yeminli murakıp ve yardımcıları, bankacılık uzman ve yardımcıları, bilişim uzmanı ve yardımcıları, hukuk uzmanı ve yardımcıları arasından, uygun göreceği bir denetim ekibini görevlendirecek. Pay sahipliği Bir kişinin, bir bankada doğrudan veya dolaylı pay sahipliği yoluyla sermayenin yüzde 10’unu veya dolaylı payların sermayenin yüzde 10, yüzde 20, yüzde 33 veya yüzde 50’sini aşması sonucunu veren pay edinimleri ile bir ortağa ait payların, bu oranların altına düşmesi sonucunu veren pay devirleri, BDDK’nın iznine tabi olacak. Bir bankanın sermayesinin yüzde 10 veya daha fazlasına sahip tüzel kişilerin paylarının doğrudan veya dolaylı olarak belirtilen oranlar veya esaslar dahilinde el değiştirmesi, devralacak ortağın kurucularda aranan nitelikleri taşıması şartıyla kurulun iznine bağlı olacak. Bankaların yönetim kurulları, genel müdür dahil 5 kişiden az olamayacak. Genel müdürlük ve yönetim kurulu başkanlığı görevleri aynı kişi tarafından yürütülemeyecek. Bankaların yönetim kurullarınca, yönetim kurulunun denetim ve gözetim faaliyetlerinin yerine getirilmesine yardımcı olmak üzere ‘denetim komitesi’ oluşturulacak. Bağımsız denetim kuruluşları Bankaların faaliyetlerini, öngörülen hükümler kapsamında denetlemekle yetkilendirilen bağımsız denetim kuruluşlarının çalışma esasları BDDK tarafından belirlenecek. Bağımsız denetim kuruluşları, bu kanun uyarınca yaptıkları faaliyetler dolayısıyla üçüncü kişilere verdikleri zararlardan sorumlu olacak. Bağımsız denetim kuruluşları, denetim esnasında bankanın varlığını tehlikeye sokabilecek veya yöneticilerin kanun veya esas sözleşmeyi ihlal etmiş olduklarını gösteren hususları tespit ederse, durumu derhal BDDK’ya bildirecek. Bankacılıkla ilgili değerlemeler ve derecelendirmeler, BDDK tarafından belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde, değerleme ve derecelendirme kuruluşlarına yaptırılacak. Bağımsız denetim, değerleme, derecelendirme ve destek hizmeti kuruluşları, verdikleri hizmetlerden doğabilecek zararları karşılamak amacıyla sorumluluk sigortası yaptıracak. BDDK, bankaların varlıkları, alacakları, öz kaynakları, borç, yükümlülük ve taahhütleri, gelir ve giderleri arasındaki ilgi ve dengelerin ve mali bünyeyi etkileyen diğer tüm unsurların ve maruz kalınan risklerin tespiti, tahlili, izlenmesi, ölçülmesi ve değerlendirilmesi amacıyla sınırlamalar ve standart oranlar da belirlemek suretiyle, gerekli düzenlemeleri yapmaya ve bunlar hakkında her türlü tedbiri almaya yetkili olacak. Kanun kapsamında öngörülen sınırlamalara ve standart oranlara ilişkin eşiklere erişilmesi veya aşımların oluşması halinde, ilgili banka, durumu derhal BDDK’ya bildirecek. Bankalar, yüzde 8 oranından az olmamak üzere belirlenecek sermaye yeterliliği oranını hesaplamak, tutturmak, idame ettirmek ve raporlamak zorunda olacak. Kalkınma ve yatırım bankalarının finansal kiralama yöntemiyle sağladığı finansmanlar ile katılım bankalarının taşınır ve taşınmaz mal ve hizmet bedellerinin ödenmesi suretiyle veya kâr ve zarar ortaklığı yatırımları, taşınmaz, ekipman veya emtia temini veya finansal kiralama, mal karşılığı vesaikin finansmanı, ortak yatırımlar veya benzer yöntemlerle sağladıkları finansmanlar da bu Kanun uygulamasında kredi olarak kabul edilecek. Sermayesinin çoğunluğu ayrı ayrı veya birlikte hazineye, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’na, genel veya katma bütçeli dairelere ait bankalar, doğrudan veya dolaylı olarak kontrol ettikleri ortaklıklar da bir risk grubu olarak değerlendirilecek. Bankalar dışındaki Kamu İktisadi Teşebbüslerinin veya hisselerinin çoğunluğu Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’nın elinde bulunan diğer kamu kurum ve kuruluşları, sermaye, yönetim ve denetimlerine hakim oldukları bağlı ortaklık, iştirak ve müesseseler ile birlikte bir risk grubu oluşturacak. Bankalara kredi sınırı Bankalarca, bir gerçek ya da tüzel kişiye veya bir risk grubuna kullandırılabilecek kredilerin toplamı özkaynaklarının yüzde 25’ini aşamayacak. Bu oran, bankanın dahil olduğu risk grubu bakımından yüzde 20 olarak uygulanacak. Kurul, bu oranı yüzde 25’e kadar yükseltmeye veya kanuni haddine kadar indirmeye yetkili olacak, sayılacak. Bankalarca, hakim ortak veya nitelikli pay sahibi olup olmadıklarına bakılmaksızın bankaların sermayesinin yüzde 1 ve daha fazla payına sahip olup pay defterine kayıtlı olan tüm ortaklarına ve bunlarla risk grubu oluşturan kişilere kullandırılacak kredilerin toplamı, öz kaynaklarının yüzde 50’sini aşamayacak. Bankaların, kredi kuruluşları ve finansal kuruluşlar dışındaki bir ortaklıktaki payı kendi öz kaynaklarının yüzde 15’ini, bu ortaklıklardaki paylarının toplam tutarı ise kendi öz kaynaklarının yüzde 60’ını aşamayacak. Bankalar, kendilerinde doğrudan veya dolaylı olarak pay sahibi olan ortaklık ve kuruluşlarda doğrudan veya dolaylı olarak pay sahibi olamayacaklar, bunların hisse senetlerini rehin olarak kabul edemeyecekler ve karşılığında avans veremeyecekler Bankalarca, çalışanlarına ait olmak üzere sağlık ve sosyal yardım, emeklilik, ihtiyat ve tasarruf sağlama amaçlarıyla kurulan sandık ve vakıflara, açıklarının kapatılması için kaynak aktarılmayacak. Üç aşamalı tedbir Yeni yasa, bankalar için düzeltici, iyileştirici ve kısıtlaycı tedbirler olmak üzere 3 aşamalı bir sistem öngörüyor. Buna göre faaliyet izni kaldırılan kredi kuruluşları nezdinde bulunan ve doğruluğu hiçbir şüpheye yer vermeyecek şekilde ispatlanan mevduat ve katılım fonunun sigorta kapsamındaki kısmı, fon kaynaklarından ödenecek. Kanun kapsamındaki kuruluşlar ve faaliyetleri, BDDK’nın denetim ve gözetiminde olacak. Konsolide veya konsolide olmayan bazda yapılan denetimler sonucunda, tedbir alınmasını gerektiren şartların varolduğu belirlenirse 3 aşamalı tedbirlere başvurulacak. Fon’a devredilen bankalar Temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetimi Fon’a devredilen bankaların, mali bünyelerinin güçlendirilmesi, yeniden yapılandırılması, devri, birleştirilmesi ve satışı ile ilgili süreç, devrin yapıldığı tarihten itibaren en geç 9 ay içinde tamamlanacak. Bu sürede devir, birleşme veya satışın tamamlanamamış olması halinde Fon’un talebi üzerine BDDK, bankanın faaliyet iznini kaldıracak. Faaliyet izni kaldırılan veya Fon’a devredilen bankaların hakim ortakları ve yöneticileri, bu kanunun şahsi sorumluluğa ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla, kullandıkları kaynakları ve bu suretle uğranılan zararları Fon tarafından verilecek süre içinde iade ve tazmin edecekler. Faaliyet izni kaldırılan bankanın yönetim ve denetimi Fon’a geçecek. İznin kaldırılmasına ilişkin BDDK kararının Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten itibaren, banka hakkındaki ihtiyati tedbir dahil her türlü icra ve iflas takibatı duracak, yeni icra ve iflas takibatı yapılamayacak. Fon, yönetim ve denetimi kendisine intikal eden bankadaki sigortalı mevduatı ve sigortalı katılım fonunu doğrudan veya ilan edeceği bir başka banka aracılığı ile ödeyerek, mevduat ve katılım fonu sahipleri yerine bankanın doğrudan doğruya iflasını isteyecek. Bu görev ve yetki münhasıran Fon’a ait olacak... Yönetim ve denetimi Fon’a intikal eden banka hakkında iflas kararı verilmesi halinde Fon, iflas masasına, tüm imtiyazlı alacaklılardan önce gelmek üzere imtiyazlı alacaklı sıfatıyla iştirak edecek. Fon, iflas dairesi alacaklılar toplantısı ve iflas idaresi görev ve yetkilerine sahip olarak bankayı tasfiye edecek. İflas kararı verilmeyen hallerde bankanın iradi tasfiyesi, banka genel kurul kararı aranmaksızın ve Türk Ticaret Kanununun anonim şirketlerin infisah ve tasfiyeye ilişkin hükümlerine tabi olmadan, tasfiye kurulu üyelerinin Fon tarafından atanması suretiyle gerçekleştirilecek. Başkanların maaşları BDDK Başkanı ve TMSF Başkanı’na Başbakanlık Müsteşarı için belirlenen her türlü ödemeler dahil mali ve sosyal haklar tutarında aylık ücret ödenecek. Kurul başkan ve üyelerine bu ücretlerin yarısı tutarında herhangi bir kesintiye tabi tutulmaksızın her ay tazminat ödenecek. Kurumun kadro karşılığı sözleşmeli personelinin ücretleri ile diğer mali ve sosyal hakları, birinci fıkrada belirlenen ücret tavanının yarısını geçmemek üzere kurul tarafından tespit edilecek. Fon’un yönetim ve denetimini devraldığı şirketlerin yönetim, denetim veya tasfiye kurullarına atanan memurlar ve diğer kamu görevlilerine, KİT yönetim kurulu üyeleri için belirlenen aylık ücretin 3 katına kadar ücret ödenebilecek. TMSF’nin yetkileri TMSF’ye tasarruf sahiplerinin hak ve menfaatlerinin korunması amacıyla geniş yetkiler de veriliyor. Görevini bağımsız olarak yerine getirecek olan Fon kararları yerindelik denetimine tabi tutulamayacak. Fon Kurulu Başkan ve üyelerinin görev süresi altı yıl olacak. Fon Kurulu Başkan ve üyeleri, göreve başlamadan önce, kendilerinin veya eş ve velayeti altındaki çocuklarının sahibi bulunduğu menkul kıymetlerden Hazine tarafından çıkarılan borçlanmaya ilişkin olanlar hariç, bu kanun kapsamındaki kuruluşlar ve bunların doğrudan ya da dolaylı ortaklıklarına ait her türlü sermaye piyasası araçlarını eş, evlatlık, üçüncü dereceye kadar kan ve ikinci dereceye kadar kayın hısımları dışındakilere 30 gün içinde satarak elden çıkaracak. ÖFK’ların tasfiyesi Komisyonda CHP’li milletvekillerinin verdiği ve tasfiye süreci devam eden özel finans kurumlarının da yeni Bankalar Yasası kapsamına alınmasını içeren düzenleme Genel Kurul’da AK Partililerin oyları ile değiştirildi. Genel Kurulda kabul edilen düzenleme ile tasfiye süreci devam eden özel finans kurumlarının tasfiye işlemleri eskiden olduğu gibi yine genel hükümlere göre sürdürülecek. Vakıfbank’ın özelleştirilmesi Yasa ile Vakıfbank’ın özelleştirilmesinin önündeki engel kaldırılıyor. Vakıfbank’ ın sermaye artırımı yoluyla halka arz yapabilmesini teminen, mevcut sermaye piyasası mevzuatı ve SPK uygulamaları kapsamında (D) grubu olarak adlandırılan yeni bir pay grubu ihdas edilecek. Yasa, bankalar, sigorta ve reasürans şirketleri, ticaret ve sanayi odaları, borsalar ve bunların oluşturduğu birlikler personeli için kurulmuş bulunan sandıkların iştirakçileri ile malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarından aylık veya gelir alanlar ile bunların hak sahiplerinin herhangi bir işleme gerek kalmaksızın yasanın yayımı tarihinden itibaren 2 yıl içinde Sosyal Güvenlik Kurumu’na devredilmesini ve devir tarihi itibarıyla iştirakçilerin sigortalı olmasını da öngörüyor. Devir tarihi itibariyle devredilen kişilerle ilgili olarak sandıkların yükümlülüğü, peşin olarak hesaplanacak Yasa ile, kuruluşlara ve ilgili kişilere ilişkin idari para cezalarına alt sınır getirildi. Verilecek cezaların alt sınırı, 5 bin YTL’den başlayacak. Dövizli askerlik 21 gün Öte yandan Meclis Genel Kurulu dün oldukça yoğun bir gün geçirdi. CHP’lilerin katılmadığı Genel Kurul çalışmalarında dövizle askerliği 21 güne indiren tasarı da kabul edildi. Askerlik Kanunu’nda değişiklik öngören kanun ile yurt dışında bulunan yükümlülerin askerlik işlemleri ile ilgili usul ve esasların Milli Savunma Bakanlığı tarafından belirlenmesi öngörülüyor. Kanun ile 38 yaşındaki vatandaşların da taksitle ödeme yapmalarına imkan sağlanıyor. Buna göre, en az 3 yıl yurt dışında çalıştığını belgeleyenler, 5 bin 112 euro karşılığında 21 gün temel askerlik eğitimine tabi tutulmaları halinde muvazzaf askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılacak. Öğretmen atamaları Öğretmenlerin zorunlu atamalarındaki yüzde 5 sınırlamasını kaldıran ve doğrudan eğitim kurumlarına atanma imkanı getiren kanun tasarısı da TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildi. Yasayla, öğretmenlerin atamalarının bakanlık tarafından il, ilçe veya doğrudan eğitim kurumuna yapılmasına imkan sağlanıyor. Dün kabul edilen bir başka kanuna göre, sözleşmeli olarak çalışan sağlık personeli, yöneticilik yapabilecek. Kanuna göre, sözleşmeli sağlık personeli, istihdam edildiği hizmet biriminde başhekim, başhekim yardımcısı ve başhemşire olarak görevlendirilebilecek. Ancak bu görevleri yürüttükleri sürece kendilerine bu görevleri sebebiyle başka bir ücret ödenmeyecek. Belediyeler ihya olacak TBMM Genel Kurulu’nda dün ayrıca, kız çocuklarına yalnızca kendi çalışmalarından dolayı sosyal güvenlik kurumlarından gelir veya aylık alması halinde anne ve babalarından dolayı ölüm aylığı bağlanmamasını öngören kanun teklifini kabul etti. Büyükşehir belediyesi sınırları içine katılan ilçe belediyelerinin büyükşehir ilçe belediyesine, diğer belediyelerin ilk kademe belediyesine dönüşmesini öngören yasa teklifi de TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildi. Yasaya göre, arsa ve konut üretimiyle de yetkilendirilen belediyenin ve bağlı kuruluşları ile sermayesinin yüzde 50’sinden fazlası belediye ait şirketlerin 31 Aralık 2004 tarihi itibarıyla kamu kurum ve kuruluşlarından alacakları ve bunlara olan borçları, 31 Aralık 2005 tarihine kadar takas ve mahsup edilecek. Bunu sağlamak için uzlaşma komisyonları oluşturulacak. Belediye hizmetlerine katkıda bulunma, saydamlık, hesap sorma ve hesap verme, mahalli yönetimlere katılma ilkelerini hayata geçirmek için meslek örgütleri ve sivil toplum kuruluşları ve muhtarların katılımıyla şehir konseyi oluşturulacak. Merkez idare tarafından yürütülen görev ve hizmetlere ait yatırımlardan ilgili bakanlıklarca uygun görülenler, il özel idaresi eliyle gerçekleştirilebilecek. Cep telefonları TBMM Genel Kurulu’nda, dün kabul edilen bir başka kanunla, geriye doğru on yıl ve daha eski bir tarihte sözleşmeli eczanelerce kuruma ibraz edilen sağlık sigortası uygulamasına ilişkin reçetelerin tamamı, kontrol edilip edilmediklerine bakılmaksızın imha edilecek. Rekabet Kurumunun üye sayısını 11’den 7’e düşüren yasanın da kabul edildiği TBMM Genel Kurulunda kabul edilen bir başka yasayla valilere, görev ve yetkilerinden bir kısmını, uygun gördüğü takdirde yöneticilik sıfatı bulunan il özel idaresi görevlileri ile kaymakamların yanı sıra vali yardımcılarına da devretme imkanı tanındı. Cep telefonu kullanımı ve ticaretine ilişkin düzenlemeler getiren yasa teklifi de, TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildi. Yasaya göre belgesi olmayan cep telefonları 5 YTL karşılığında kayıt altına alınabilecek. Düzenlemelere aykırı elektronik kimlik bilgisine haiz veya kullanılmış cihazların ticaretini yapanlara kolluk kuvveti tarafından 100 YTL’den 10 bin YTL’ye kadar idari para cezası verilecek.
 
 
  • Piyasalar

    Fark %
  • 109330
    % -0.31
  • 3.867
    % -0.62
  • 4.5554
    % -0.6
  • 5.158
    % -1.19
  • 156.209
    % -0.25
 
 
 
 
 
KAPAT