BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Nostaljik oyuncaklar

Nostaljik oyuncaklar

Bir zamanlar çocukların tek eğlencesi olan Eyüp Oyuncakçıları, bir grup girişimci sayesinde tekrar kültür hayatımıza kazandırıldı. Şimdi bu oyuncaklar, bir sergiyle nostalji severlerin beğenisine sunuldu.



> Kültür Servisi Dünün çocuklarına ait oyuncakları yeniden canlandıran bir projeye imza atan Tarih Vakfı, bu projenin meyvelerini çok özel bir sergiyle tanıtıyor. Şubat 2005’ten bu yana, Avrupa Birliği ile Türkiye İş Kurumu ortaklığında “Yeni Fırsatlar Programı” çerçevesinde yürütülen “Fener-Balat Semtlerinde Yaşayan Ev Kadınlarına Eyüp Oyuncakçılığı’nın Öğretilerek İş Sahibi Yapılmaları ve Sürdürülebilir İş İlişkileri Kurulması” projesi de bu tür çalışmalardan biri. Tarih Vakfı’nın, geçmişte Eyüp üzerine yaptığı pek çok çalışma; oyun ve oyuncak tarihi konusunda yaptığı araştırmalar ve Eyüp Oyuncakçılığı’nın yeniden hayata geçirilmesi amaçları birleştirilerek, “Yeni Fırsatlar Programı”ndan sağlanan bir destekle bölge kadınlarının istihdamına yönelik bir proje oluşturdu. Böylece hem kaybedilmiş önemli bir kültürel mirasımız olan Eyüp Oyuncakçılığı’nın yeniden canlandırılması, hem de oyuncakların kadınlar tarafından üretilmesiyle, kayıt dışı ekonominin önlenmesi yolunda bir adım daha atıldı. Projeye Balat-Fener Kültür ve Güzelleştirme Derneği, Fener-Balat Semtleri Rehabilitasyon Programı ve Eyüp Belediyesi de katkı sağladı. 100.396,07 Euro’luk bütçesinin 90.356,46 Euro’luk bölümü AB Merkez Finansman ve İhale Birimi tarafından karşılanan projenin danışmanlığını, Marmara Üniversitesi İlköğretim Bölümü Öğretim Görevlisi Yrd. Doç. Dr. Tosun Yalçınkaya yaptı. Proje kapsamında, önce 6 katılımcı, “eğitmen” olarak eğitildi. Bir ay süren bu eğitimin ardından, ağustos ayında başlayan ve iki ay süren başka bir eğitim ile 55 işsiz kadına, oyuncaklar, Eyüp Oyuncağı üretimi ve pazarlama eğitimleri verildi. 3 ay eğitim aldılar Fener-Balat bölgesinde yaşayan kadınlar, 3 ay süren Eyüp Oyuncakçılığı eğitimi sırasında yaptıkları oyuncakları, şimdi Darphane’de sergiliyorlar. 18 Aralık’a kadar açık kalacak sergide, teflerden tahta kılıçlara, beşiklerden arabalara kadar çeşitli oyuncaklar ziyaretçilerin beğenisine sunuluyor. Projede, Eyüp Belediyesi’nin katkılarıyla sürdürülebilirliğin sağlanması yolunda önemli adımlar da atıldı. Eyüp Belediyesi, Eyüp Sultan Mehterhânesi’nin bir bölümünü Eyüp Oyuncakçılığı eğitimi için atölye ve çalışma mekanı olarak tahsis ettikten sonra, oyuncakların satışının sağlanması için de bir ya da birkaç dükkanın tahsisini taahhüt etti. Böylece proje, Fener-Balat semtlerinde yaşayan kadınlarla beraber Eyüp bölgesini de kapsayacak biçimde genişletildi. Darphane-i Amire’deki sergi, daha sonra Eyüp Belediyesi’nin açmaya hazırlandığı müzenin Eyüp Oyuncakçılığı bölümünde de sergilenecek. > Osmanlı’dan günümüze Oyuncak üretiminin kendine mesken olarak Eyüp’ü seçmesi aslında pek de tesadüfi değil. Eskiden Eyüp, şimdi olduğu gibi ziyaret ve konaklama mekânlarının başında geliyordu. Buna bağlı olarak da imalat ve ticaret (seramik, çanak-çömlek, oyuncak atölyeleri) kurumları hayli gelişmişti. Eyüp Oyuncakları tamamiyle atık malzemenin değerlendirilmesi üzerine temellendirmişti. Tahtakale’nin tahta artıkları ve sobacıların artık tenekeleri; Sütlüce Mezbahası’ndan atılan deri ve bağırsak fazlası; Kağıthane ile Alibeyköy derelerinin biriktirdiği kilin kullanılmasıyla, Eyüp Oyuncakları’nın temel malzemeleri elde edilmiş oluyordu. Bu üçgenin ortasında kalan Eyüp, özellikle sünnet merasiminin bir parçası olarak gelen gelen potansiyel çocuk müşterilerini de bularak bir oyuncak sektörü merkezi oldu. Fakat Eyüp Oyuncakları, özellikle 19. yüzyıl sonunda Pera’da açılan mağazalardaki oyuncaklarla rekabet edemedi. Zaten Eyüp Oyuncakları denen türün varoluş sebebi, malzemelerinin kısıtlı olmasıydı. Ayrıca İstanbul’un gelişimi ve sanayileşmesi içerisinde yeni doğan ihtiyaçlarla Eyüp semtinin dönüşümü de bu zanaatın ortadan kalkmasına yol açan etkenlerden biriydi. 1950 yıllarında Kartal, Bomonti ve Kağıthane’de çok sayıda sanayi kolu üretime başladı. 1957’de Başbakan Menderes’in Eyüp Bulvarı’nı açmasıyla meşhur Oyuncakçılar Çarşısı da tarihe karışmış oldu.
 
 
 
 
 
 
 
Reklamı Geç
KAPAT