BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Acılar hâlâ taze

Acılar hâlâ taze

Güneydoğu Asya’da 231 binden fazla kişinin hayatını kaybettiği, milyonlarca insanın evsiz kaldığı, haritaların değiştiği tsunami felaketinin üzerinden tam bir yıl geçti. Dünyanın bir çok yerinde düzenlenen anma törenleri acıları bir kez daha hatırlattı...



> Haber Merkezi Bundan tam bir yıl önce dünya tarihinin gelmiş geçmiş en büyük felaketlerinden birine şahit olmuştuk. Sumatra adasının açıklarında meydana gelen 9.1 şiddetindeki deprem, milyarlarca ton suyun yer değiştirmesine sebep olmuş ve Hint Okyanusu boyunca jet hızıyla ilerleyen 10 metre büyüklüğünde dev dalgaların oluşmasına yol açmıştı. Tsunaminin etkisi ürkütücüydü. Dev dalgalar Açe, Sri Lanka ve Hindistan’da bazı köyleri toptan haritadan silerken; Tayland’da 5 yıldızlı otelleri yerle bir etmiş ve Hindistan’dan Doğu Afrika ülkesi Somali kıyılarına kadar geniş bir bölgede yıkıma ve ölüme yol açmıştı. Felaket sonrası bugün bile tam bir ölü sayısı verilemiyor. Rakamlar, 216 bin ile 231 bin arasında değişiyor. Gerçek rakamsa hiçbir zaman bilinemeyecek. Çünkü birçok ceset kayıp ve tsunaminin etkilediği bölgelerde nüfus bilgileri de yok oldu. Açelilerin gözyaşları Tsunaminin birinci yıldönümünde, ölenleri anmak için dün gün boyunca Hint Okyanusu kıyılarındaki 13 ülkede törenler yapıldı. Tsunamiden sağ kurtulanlar, ölenlerin yakınları ve arkadaşları düzenlenen törenlerde kaybettiklerini yad ederken, dünya liderleri de taziye mesajları yayınladı. Ölen ya da kaybolanların yaklaşık dörtte üçünün bulunduğu Endonezya’nın Açe eyaletindeki törene; Endonezya Devlet Başkanı Susilo Bambang Yudhoyono da katıldı. Yudhoyono, tsunaminin kıyıyı vurduğu anda, erken uyarı sirenini çalarak bir dakikalık saygı duruşunu başlattı. Yudhoyono, yaklaşık 47 bin kişinin gömüldüğü toplu bir mezar alanını ziyaret ederek dua etti. Sri Lanka ve Tayland’da da bir dakikalık saygı duruşları yapılırken, bayraklar yarıya indirildi. Tsunami’den etkilenen bölgeler boyunca Müslümanlar, Hıristiyanlar, Hindular ve Budistler dini törenler düzenledi. Resmi törenlerin yanı sıra bazı kişiler tek başlarına sessizce kaybettikleri yakınlarını andı. Taylandlılar öfkeli Bu arada, Tayland’ın bazı balıkçı köylerinde yaşayanlar, hükümetin düzenlediği büyük anma törenlerini, turist çekmeyi ve hükümetin reklamını amaçlayan “pahalı ve uygunsuz törenler” diye eleştirdi. Başbakan Thaksin Shinawatra’ya tepki gösteren balıkçılar, “Hükümet anma töreni değil, eğlenceli bir kutlama partisi düzenliyor. Sevdiklerini kaybeden insanların duygu ve düşüncelerine önem verilmiyor. Törenlere harcanan büyük miktardaki para, şarkıcı ve film yıldızlarına verilmek yerine, insanlara yardım amacıyla kullanılmalı” şeklinde konuştu. Zaten köylülerin çoğu, hükümet tarafından düzenlenen etkinliklere katılmadı. Tayland hükümeti resmi törenlerin düzenlenmesini, ihaleyle ülkenin en büyük eğlence organizasyon şirketlerinden biri olan GMM Grammy Public Company Ltd. şirketine vermişti. Hükümet bu uygulamayı, felaket sebebiyle bölgeye gelmekten korkan turistleri geri çekme yolu olarak değerlendiriyor. Clinton’dan mesaj Tsunaminin yaraları, şimdiye kadar bilinen en büyük yardım kampanyasıyla sarılmaya çalışılıyor. Çeşitli ülkeler ve uluslararası kuruluşlar, yardım ve yeniden imar çalışmaları için toplam 13 milyar dolar vermeyi vaat etti. Birleşmiş Milletler (BM), bu paranın yüzde 75’inin şimdiye kadar verildiğini açıkladı. Ancak yeniden imar çalışmalarının yavaş ilerlemesi, hâlâ çadırlarda, derme çatma kulübelerde ya da arkadaşlarının yanında yaşayan yüz binlerce kişinin rahatsızlığını artıyor. BM’nin imar çalışmaları için atadığı özel temsilci eski ABD Başkanı Bill Clinton, Açe’de yayınlanan mesajında bu noktaya değinerek, “Birçoğunuzun büyük sıkıntılar çektiğini biliyorum. Sizler uygun evlere ve iş imkanlarına sahip oluncaya kadar çalışmalardan tatmin olmayacağımı bilmenizi isterim” dedi. Bush: Seferber olduk ABD Başkanı George Bush ise, bir yıl önce Güney Asya’da 13 ülkeyi vuran tsunami felaketinden sonra Amerikan hükümeti ve halkının felaketten etkilenen bölgelerdeki insanlara yardım için seferber olduğunu söyledi. Video-konferans aracılığıyla Açeliler’e seslenen Bush, yardım eden Amerikan insani kuruluşlarının listesini sıralayarak, ‘yanınızdayız’ mesajı verdi. Uyarı sistemi tartışılıyor Bölge ülkeleri ise, Pasifik Okyanusu’ndaki gibi bir tsunami erken uyarı sistemi kurmaya çalışıyor. Ancak uyarıyı kimin vereceği konusundaki anlaşmazlıklar devam ediyor. Sismik izleme, uydu haberleşmesi ve su altı algılayıcılardan oluşan gelişkin bir ağ kuruluncaya kadar kıyı bölgelerinde yaşayan bazı kentlerde, tsunami anında kaçışta kullanılacak yollar aranıyor. Sumatra’nın Padang kentinde, bu amaçla önceki gün bir tatbikat bile yapıldı. İKÖ: Sözünüzü tutun İslam Konferansı Örgütü (İKÖ), İslam ülkeleri ile uluslararası topluma, taahhütlerini “acilen” yerine getirmeleri çağrısında bulundu. İKÖ Genel Sekreteri Ekmeleddin İhsanoğlu, felaketin birinci yılı dolayısıyla yaptığı yazılı açıklamada, üye ülkeleri özellikle Endonezya’nın Açe eyaletinde imar çalışmalarını daha çok desteklemeye davet etti. * Sembol çocuklar 81 numaralı bebek Enkaz altında bulunan ‘81 numaralı bebek’ Sri Lanka’lı Abilass Jeyarajah, felaketin sembollerinden biriydi. Dokuz aile, tsunami sonrası bebeğin kendilerinin olduğunu iddia etmiş ancak üç ay süren mahkeme maratonunun ardından minik Abilass, gerçek anne ve babasına teslim edilmişti. Şimdi 1 yaşına giren Abilass, ailesiyle mutlu bir hayat sürüyor. Abilass Jeyarajah, Sri Lanka’nın doğusundaki Kalmunai hastanesine getirilen 81. hasta olduğu için, bu şekilde anılıyordu. İsabella’nın anısına 5 yaşındaki kızları İsabella’yı tsunamiye kaptıran İngiliz Peatfield çifti, felaketten bir yıl sonra dünyaya gelen bebekleri ile teselli bulmaya çalışıyor. İngiltere’de bir televizyon kanalının sanat müdürlüğünü yapan baba Tristan Peatfiled, geçen yıl, eşi Kim ve 5 yaşındaki kızları İseballa ile Srilanka’ya tatile gitti. İngiliz aile, tsunamiye, kaldıkları otelde yakalandı. Dev dalgalar, küçük kızları İsabella’yı aldı götürdü. Peatfield çifti, kızlarının cesedine iki gün sonra kavuştu. İsabella’nın acısını kalbine gömen anne Kim Peatfield, tsunaminin birinci yıldönümünde bir çocuk daha dünyaya getirdi. Acılı aile, şimdi İsabella’yı, yeni dünyaya getirdikleri oğulları Louis Beau ile unutmaya çalışıyor. Törenlerin onur konuğu Tayland’da ailesiyle birlikte tatil yaparken, okulda öğrendiği bilgileri sayesinde 100 kişinin hayatını kurtaran 10 yaşındaki İngiliz Tilly Smith, törenlerin onur konuğuydu. Küçük kız, tatile çıkmadan iki hafta önce coğrafya dersinde tsunami konusunu öğrenmişti. Kıyı şeridinin geri çekildiğini ve denizde köpükler olduğunu gören Smith, bunların tsunami habercisi olduğunu düşünerek ailesine, dev dalgaların geleceğini söyledi. Otel görevlilerini ve plajda güneşlenenleri uyaran aile, sahilin boşaltılmasını sağladı. Dalgalar, birkaç dakika sonra kıyıya çarptığında bölge tamamen boşaltılmış, tek bir kayıp bile verilmemişti. Felaketin bilançosu Tsunami felaketinin boyutları ve yeniden imar çalışmalarının durumu ile ilgili bazı bilgiler şöyle: * Toplam hasar: 10.73 milyar dolar. * Yeniden imar maliyeti: 10.375 milyar dolar. * Felaketten etkilenen 13 ülke: Endonezya, Sri Lanka, Hindistan, Tayland, Madagaskar, Maldiv Adaları, Malezya, Myanmar, Seyşel Adaları, Somali, Tanzanya, Kenya, Bangladeş. * Yerleşim bölgelerini terketmek zorunda kalan insan sayısı: 2 milyon 89 bin 883. * Geçim imkanını kaybeden insan sayısı: 1.5 milyon. * Enkaz haline gelen ev sayısı: 392 bin 544. * İnşa edilmesi gereken ev sayısı: 308 bin. * İnşa edilen ya da inşaat sürecinde olan ev sayısı: 46 bin. * Tahrip olan tekne sayısı: 103 bin 829 * Ölen kadın ve çocukların erkeklere oranı: 3’e 1 44 bin kişinin akıbeti bilinmiyor ÜLKE ÖLÜ KAYIP Endonezya 131.934 37.066 Sri Lanka 35.322 Hindistan 12.405 3.874 Tayland 5.395 2.817 Doğu Afrika 164 139 Maldiv Adaları 82 26 Malezya 69 5 Myanmar 61 Bangladeş 2 TOPLAM 185.434 ......43.927
 
 
  • Piyasalar

    Fark %
  • 102459
    % 0.88
  • 5.6399
    % -0.71
  • 6.3294
    % -0.71
  • 7.0547
    % 0.08
  • 260.991
    % -0.06
 
 
 
 
 
Kapat
KAPAT