BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Tek çözüm bağımsızlık

Tek çözüm bağımsızlık

Arslan Tekin’in Kosovalı lider Fehmi Agani ile yaptığı tarihî röportaj:



‘Ya istiklâl ya ölüm’ Bu resim altı üç yıl önce yazıldı: Bir Arnavut ideolog... Bağımsızlığın babası olarak gösteriliyor. Kendisi sosyoloji dalında ihtisas yapmış. Cumhurbaşkanlığı bürosu olarak kullanılan Arnavut yazarlar Derneği’nde uzun uzun konuştuk. Mülakattan çıkan sonuç: “Ya istiklal ya ölüm!” SUNUŞ Arkadaşımız Arslan Tekin, 1992 yılından beri Kosova’daki gelişmeleri takip etmektedir. Birçok defa hem Kosova’ya, hem Belgrad’a gitti. Gelişmeleri Belgrad-Priştine-Tiran-Üsküp ekseninde gözlemledi; çok sayıda haberler, röportajlar ve dizi yazılar yayınladı. Bu konuyla ilgili “Balkan Volkanı” kitabı bulunmaktadır. “Kosova’da Kan Kokusu” kitabı ise baskıdadır. Fehmi Agani, Kosova Cumhurbaşkanı İbrahim Rugova’nın yardımcısı idi. Resmi görüşmelere Rugova adına katılırdı. Bir ay kadar önce altı Kosova’lı aydınla birlikte öldürüldüğüne dair söylenti çıkmış; ancak cesedi bulunamamıştı. Agani’nin cesedinin önceki gün bulundu. Arkadaşımız Arslan Tekin’in üç yıl önce Priştine’de Agani ile yaptığı bugün daha bir değer kazanan mülâkatı veriyoruz. Gerek Tekin’in soruları, gerekse Agani’nin cevapları Kosova meselesine ışık tutuyor. Kosova Demokratik Birliği (LDK) Genel Başkan Yardımcısı Fehmi Agani bir sosyoloji porofesörü... Tanınmış bir isim. 1932 doğumlu. Belgrad’da felsefe ve siyasal bilgiler fakültelerini bitirmiş. Doktorasını Priştine’de yapmış. Bağımsızlık mücadelesine katıldığı için 1984’te üniversiteden atılmış. Prof. Dr. Fehmi Agani, Kosova bağımsızlık hareketinin ideoloğu sayılıyor. Fehmi Agani ile cuhhurbaşkanlığı bürosu olarak kullanılan Yazarlar Derneği’nin küçük salonunda konuşuyoruz... -Kosova meselesini açar mısınız? -Yugoslavya’nın dağılma krizi Kosova’da başlamıştır. Kosova ve Voyvodina özerkliğinin kaldırılmasından sonra Yugoslavya’da dengesizlik oluştu. Yugoslavya’nın parçalanması trajik bir biçimde kanlı oldu. Biz bundan üzüntü duyuyoruz. Bosna bunu çok feci bir şekilde yaşadı. Bosna’daki meselenin relativ çözümü bir biçimde yaklaşıyor. Bundan dolayı Kosova meselesine ilgi daha büyük çapta olmalı. Bağımsızlık mı bu? -Kosova meselesinin çözümü hâlâ görünürde değil. Kosova’nın tek çözümü bağımsızlıktır. Bu konuda haklı olduğumuzu düşünüyorum. Yugoslavya’yı Slav halkları da bıraktılar. Slovenler, Makedonlar, Arnavutlar neden Yugoslavya’da kalsınlar? Arnavutların diğer halklardan daha iyi ya da daha kötü olduklarını söylemek istemiyorum. Onlar diğer halklardan farklıdır. Kosova krizi uzun bir süre daha devam edecektir.. Kosova’da durum gittikçe endişe verici bir hal almaktadır. Kosova meselesine bir çözüm bulunmazsa çatışma ihtimali çok yüksektir. Ben buraya Belgrad’dan geldim partilerinin temsilcileri, gazeteciler, öğretim üyeleri ve halkla görüştüm. Hiçbiri Kosova’nın bağımsız olmasını kesinlikle istemiyor. Siz ise tek sağlıklı hal yolu bağımsızlık diyorsunuz. Durum gittikçe kötüleşiyor. Kendi başınıza bir cumhuriyet kurdunuz. Sırpların sabrı da bir noktaya kadar, Arnavutların sabrı da... Bir çözüm bulunmazsa istenmeyen olaylar olabilir. Siz liderler belki halkın önüne geçemeyebilirsiniz. Sırbistan’da halk, idarecileri Kosova meselesi çözülsün rahata kavuşalım, diye zorlayabilir. Sizce ne yapmak gerekiyor? EŞİT OLMAK İSTİYORUZ -Bizim hareket noktamız ile Sırbistan’ın hareket noktası birbirinden çok uzaktır. Bizim hareket noktamız milletlerarası teşkilâtların aracılık etmesi. Bu istek kimin tavrının daha haklı olduğunun belirlenmesini sağlar. Bizim talebimiz kendi kaderimizi tayin etmemiz ve diğer halklarla eşit olmaktır. Sırbistan’ın isteği ise hegemonyacılıktır. Kosova’yı işgal altında tutmak isteğidir. Uluslararası birlikler Sırbistan’a yapacağı baskıyla tavrını değiştirmesini sağlayabilir. Baskı yapılıyor fakat bu yeterli seviyede değil. Sırbistan kendi isteğiyle Hırvatistan, Bosnayı Makedonya’yı bırakmazdı. Bunları baskı sonucu bırakmıştır. Ama Kosova için milletlerarası bir hareket görülmüyor... -Sırbistan, uluslararası kurumlara özellikle finans kurumlarına Kosova meselesi çözmeden kabul edilmeyecektir. Kosova’nın bağımsızlığını kabul etmeyen Sırp politikası temsilcilerinde bir yorulma işaretleri görülmektedir. Bosnalı Sırpların Bosna’dan koparılmasını başlatan Sırbistan’a Bosnalı Sırplarla birleşilmesine müsaade edilirse, Kosova’nın da Sırbistan’dan kopması durdurulamaz. Ne olacağını bilemem bu bir anlaşma meselesidir. Burada savaş tehlikesi henüz atlatılamamıştır. Sırbistan’ın Kosova’yı zorla tutma tehditleri temelsizdir. Sırbistan savaştan yorulmuştur. Uluslararası gözetim altındadır. Kosova’da savaş Bosna’ya göre çok daha kolay yayılabilir. Sırplar Bosna savaşı sırasında çok büyük sıkıntıya girmişler, süt ekmek dahi bulamamışlar ama Bosna’da savaşı sürdürdüler. Sizin bağımsız olmanızı Sırp halkı kesinlikle istemiyor SAVAŞ SIRPLAR’IN ÇIKARINA DEĞİL -Kosova meselesini savaşla çözmek Sırbistan’ın da çıkarına değildir. Bosna’da savaştılar fakat Hırvatistan’dan çok kısa bir sürede çekildiler. Savaşmadan iki günde 500 bin kişi göç etti. Bunların Kraina’dan 500 bin kişinin taşınması için bir anlaşmanın yapıldığına inanmıyorum. Bosna’nın bölüşülmesi için anlaşma yapıldı. Fakat Sırplar savaşmadan size buyurun bağımsız olun diyeceğini zannetmiyorum -Kosova meselesinin savaşsız çözüleceğini kimse söylemiyor. Fakat Sırbistan’ın Kosova politikası krizdedir. O Sırbistan Kosova meselesiyle kendisi yorulur. Sırbistan’ın uluslararası kurumlara entegrasyonu, dış kredileri alabilmesi Kosova meselesinin çözümüne bağlıdır. Sırbistan bu konuda çok daha ciddî düşünmelidir. Kosova meselesi için kimlerle ve hangi kuruluşlarla temastasınız? BARIŞÇI POLİTİKAMIZI HERKES DESTEKLİYOR Barışçı politikamızı neredeyse bütün ülkeler destekliyor. Bütün ülkelerle ilişkilerimiz var. Cumhurbaşkanı Rugova güçlü ülkelerin dışişleri bakanlarıyla görüşmüştür. Christopher’le 2 Ingiliz, bakanlarla 3, Juppe ile 2 defa görüşmüştür. Kinkel’le 4. defa bu ay görüşecekler. Devlet başkanları ve diğer devlet yetkilileriyle de görüşmelerde bulundu. Rugova sayın Özal ve sayın Demirel’le de görüştü. Yunanistan’da Miçotakis’le de görüştü. Rusyanın dışında nerdeyse tüm önemli devlet yetkilileriyle görüştü. Rus parlamento temsilcileri burayı ziyaret ettiler. Rus Dışişleri eski bakan yardımcısı Vitoli Çurkin buraya geldi. Avrupa devletlerinin büyükelçileri zaman zaman buraya gelirler. Yeterli olmamakla birlikte dünyanın desteğine sahibiz. Resmi olmayan fakat bulunduğumuz ülkelerin izniyle açılan temsilciliklerimiz var. Almanyada Bonn ve Stutgart’ta, Isviçre’de, Cenevre’de, Amerika’da temsilciliğimiz açılacak. Londra’da da temsilciliğimiz var. O zaman bu ülkeler sizin bağımsızlığınızı istiyorlar... -Bu temsilciliklerimiz diplomasi temsilcilikleri değildir. Bunlar bir nevi enformasyon bürolarıdır. Bu ülkelerle ilişki kurmamızı sağlıyorlar. Bu ülkeler bağımsızlığımızı desteklemiyorlar. Fakat anlaşmayla varılacak bir bağımsızlığa da karşı değiller.
 
 
 
 
 
 
 
Kapat
KAPAT