BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Emeklilik için yurda kesin dönüş gerekmiyor

Emeklilik için yurda kesin dönüş gerekmiyor

Bizler ilk nesil işçiler olarak Almanya’da çalışıp emeklilik yaşına eriştik.



İsmet Kömürcü-Duisburg-Almanya: Bizler ilk nesil işçiler olarak Almanya’da çalışıp emeklilik yaşına eriştik. Çoğumuz Türkiye’deki çalışmalarımız ile yurtdışında geçen çalışmalarımızı -döviz olarak borçlanarak- birleştirerek bize tanınan emeklilik imkanını değerlendirdik. Yurtdışı hizmet borçlanmalarında eski 2147 sayılı yurda kesin dönüş şartı yokken sonradan çıkan 3201 sayılı yasa bu zorunluluğu öngörmektedir. Fakat SSK her iki yasaya göre de yurda kesin dönüş şartı aramaktadır. Bu durumlar karşısında Almanya’da yaşayıp yurda kesin dönüş yapmayan ancak SSK’ya “kesin dönüş yaptım” diyerek emekli olan onlarca vatandaş bulunuyor ve bunlarda kanun karşısında suçlu duruma düşmektedirler. Hayatının 30-40 yılını yurtdışında çalışarak geçiren bizlere kesin dönüş şartını dayatmak doğru bir uygulama mıdır? Acaba yeni yasa da veya SSK mevzuatında bizlere kolaylık sağlayan bir durum var mıdır? Vereceğiniz bilgilerle ben ve benim gibi yüzlerce kişiyi aydınlatmış olacaksınız. Cevap: Yurtdışı hizmet borçlanması ilk olarak 2147 sayılı yasa ile düzenlenmiştir. Bu yasanın yerine geçmek üzere Mayıs 1985 tarihinde 3201 sayılı yasa yürürlüğe girmiştir. Sizin de belirttiğiniz gibi 2147 sayılı yasada hizmet borçlanması ve yaşlılık aylığı bağlanması için yurda kesin dönüş şartı yoktu. Ancak 3201 sayılı yasa ile yurda kesin dönüş şartı getirilmiştir. Sosyal Sigortalar Kurumu ise her iki yasaya göre borçlanmalarda yurda kesin dönüş yapılmasını şart koşmaktaydı. 11 Eylül 1993 tarihinde 2147 sayılı yasanın uygulama yönetmeliğinde yapılan değişiklikle Türkiye’ye kesin dönüş şartı 2147 sayılı yasaya göre yapılan borçlanmalarda kaldırılmıştır. SSK’yı bu değişikliği yapmaya yargı kararları itmiştir. Böylece 22 Mayıs 1985 tarihinden önce 2147 sayılı yasaya göre borçlanarak yurtdışı hizmetlerini değerlendiren sigortalılara yurda kesin dönüş yapmadan emekli olma imkanı sağlanmıştır. Bu durumdan yararlanabilmek için 2147 sayılı yasaya göre 22 Mayıs 1985 tarihinden önce borçlanma yapılması gerekmektedir. Ayrıca, varsa Türkiye’deki hizmetleriyle birlikte emekliliğine hak kazananlar işten ayrılmış olmak şartı ile Türkiye’ye dönmeden emekli olabileceklerdir. Bu kişiler, bulundukları ülkeden işsizlik parası almaya devam ederek Türkiye’den de yaşlılık aylığı alabilmektedirler. Yurda dönmeden bu şekilde aylık bağlanan kişilerin yurtdışında tekrar çalışmaya başladıklarının tespit edilmesi halinde, işe başladığı tarih itibarıyla aylığı durduralarak ödenen aylıklar geri alınacaktır. Geri alınacak aylık çalışma tarihinden itibaren almış olduğu aylıklardır. Bu durumda olanların tekrar çalışmaya başlamaları halinde çalışmaya başladıklarını SSK’ya bildirmelerini tavsiye ederiz. Aksi halde ileride sorun çıkabilir. Sigortalının eş ve çocuklarına ölüm aylığı bağlanmasında da yurda dönüş şartı aranmayacaktır. 3201 sayılı yasaya göre borçlanmış olanlar için Türkiye’ye dönmeden aylık bağlanması mümkün değildir. Fakat hem 2147 sayılı yasa hem de 3201 sayılı yasaya göre borçlanma yapanlar için; a)-2147 sayılı yasaya göre borçlandığı hizmetler ile Türkiye’deki hizmetleri aylık bağlanmasına yeterli olanlara bu hizmetleri toplamına göre aylık bağlanacak, 3201 sayılı yasaya göre yapılmış olan borçlanma işlemi iptal edilecek ve bu süreye ilişkin prim tutarı tahsil tarihindeki döviz kuru üzerinden Türk Lirası olarak ilgiliye iade edilecektir. b)-2147 sayılı yasaya göre borçlanılan hizmetleri yeterli olmayanlara ise, 3201 sayılı yasaya göre borçlanmaları yurda kesin dönüş tarihinden itibaren değerlendirileceğinden, aylık bağlanmayacak ve yurda kesin dönüşleri beklenecektir. Burada önemli bir iki nokta ayrıca devreye girmektedir. Birinci olarak, 2147 sayılı yasaya göre yurda kesin dönüş yapmadan bağlanacak aylıklar, Türkiye’de bağlanabilen asgari aylık düzeyinde olacaktır. İkinci olarak yurda dönmeden aylık bağlanmış olanlara dönüş tarihinden sonra 3201 sayılı yasaya göre bakiye hizmetlerini borçlanamayacaklarından, önceden bağlanan aylıklarının yükseltilmesi hakkını kaybedebileceklerdir. Yurda kesin dönüş şartı ile ilgili cari uygulama özet olarak bu şekildedir. Yeni yasada veya SSK bünyesinde yurtdışı hizmet borçlanması hakkında herhangi bir değişiklik yoktur. Olması halinde siz okurlarımıza bu köşeden mutlaka duyuracağız. Kısa sorulara cevaplar... Rafet Çalışkan- Bursa: İsteğe bağlı Bağ-Kur sigortasında prim ödenmeyen süreler için sonradan hizmet kazanmak mümkün değildir. Kayıt silinme işlemi prim ödemeyi durdurduğunuz tarih itibarıyla son bulacaktır. Bağ-Kur sigortalısı olan bayanın eşinin herhangi bir sosyal güvenlik kurumu ile ilişkisi olmaması veya gelir ve mülkiyetinin olmaması sağlık karnesi verilmesi için yeterli değildir. Ayrıca çalışamaz durumda olduğunu belgelemesi gerekmektedir. Bu uygulamanın hak ve hukuk ile bağdaşmadığını özellikle anayasada belirtilen eşitlik kuralına aykırı olduğunu daha önce de yazmıştık. Maalesef bu yanlışlık devam etmektedir. Necati Güven - Çerkezköy: İşsizlik sigortası yasası bildiğiniz gibi 1 Haziran 2000 tarihinde yürürlüğe girecektir. Aynı tarih itibarıyla ücretlerden kesilen zorunlu tasarruf uygulamasına son verilecektir. İşsizlik sigortasının uygulamaya başlanması ile kıdem tazminatının kaldırılacağına dair söylentiler asılsızdır. Bu konuda İş Kanunu’nda herhangi bir değişiklik yapılmamıştır. Hatta emeklilik yaş haddi yükseltildiği için yasada öngörülen sigortalılık ve prim ödeme sürelerini tamamlayan sigortalılara yaş haddini beklemeden kıdem tazminatlarını alarak işten ayrılma imkanı getirilmiştir. Bu kıdem tazminatının devam edeceğini pekiştirmektedir. Ferit Naci Sezer - Çankaya: Son çıkan yasada 18 yaş öncesi sigortalılık ile ilgili herhangi bir düzenleme yoktur. 01.04.1981 tarihinden önce sigorta başlangıcı olanların 18 yaş öncesi hizmetleri sigortalılık süresine dahil edilmektedir. Bu tarihten sonra ilk defa sigortaya girenlerin 18 yaş öncesi sigorta hizmeti sigortalılık süresine dahil edilmemekte günsayısı dikkate alınmaktadır. Reşat Çavuş - Balıkesir: Yaş haddine takılmadığınız için 25 yıllık sigortalılık sürenizin tamamlanacağı Kasım 2002 tarihinde emeklilik müracaatı yapabilirsiniz. Gün sayısı olarak probleminiz yok. Ödemeye devam ederseniz aylık bağlama oranınız yükselecektir.
 
 
  • Piyasalar

    Fark %
  • 99490
    % 0.2
  • 6.1169
    % -0.97
  • 7.1806
    % -1.25
  • 8.0497
    % -0.92
  • 235.984
    % -0.85
 
 
 
 
 
Reklamı Geç
KAPAT