BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > The Globalist Seyr-i Âlem

The Globalist Seyr-i Âlem

1970 yılında kadın başına düşen çocuk sayısı 5’ten fazla olan ülke sayısı 107 idi. 2004’te ise doğurganlık oranı bu seviyede olan sadece 27 ülke kaldı. Acaba bu durumda olan, Afrika dışındaki tek ülke neresidir? A. Guatemala, B. Laos, C. Yemen, D. Çin’in Macao özerk bölgesi



1. Küresel Test Doğurganlık düşmüyor 1970 yılında kadın başına düşen çocuk sayısı 5’ten fazla olan ülke sayısı 107 idi. 2004’te ise doğurganlık oranı bu seviyede olan sadece 27 ülke kaldı. Acaba bu durumda olan, Afrika dışındaki tek ülke neresidir? A. Guatemala, B. Laos, C. Yemen, D. Çin’in Macao özerk bölgesi A. Guatemala: YANLIŞ. Guatemala, Latin Amerika’da doğurganlık oranı en fazla olan ülke. Kadın başına ortalama 4.4 çocukla dünyada 38’inci sırada. Doğurganlık oranı dördün üzerinde olan başka Latin Amerika ülkesi yok. Bölgenin popüler ülkeleri olan Brezilya, Arjantin ve Meksika’da ise ortalama 2.5’in altında. B. Laos: YANLIŞ. Laos, 4.6’lık doğurganlık ortalamasıyla Asya’da ilk, dünyada ise 35’inci sırada. Diğer ülkelere kıyasla 1970’ten beri az bir düşüş gösteren Laos’ta son 40 yılda doğurganlık sadece 1.5 azaldı. 1970’te kadın başına 6.2 çocuk düşen Laos’la aynı orana sahip olan Filipinler’de ise düşüş 3.1 doğum oldu. Benzer şekildeki büyük düşüşler gelişmekte olan ülkelerin çoğunda görüldü. C. Yemen: DOĞRU. Doğurganlık oranı 5.9 olan Yemen, dünyada 16’ncı sırada. Doğurganlık oranı en yüksek olan 34 ülke içinde Afrika dışında olan tek ülke. Yemen’de 1970’ten beri düşüş sadece 1.8 doğum oldu. Orta Doğu ve Kuzey Afrika ülkelerine bakıldığında bu düşüş miktarı son derece az. Bölgedeki diğer bütün ülkelerde doğurganlık oranlarındaki düşüş kadın başına 3 doğumdan fazla oldu. Örneğin Suudi Arabistan 7.3’ten 4’e düştü. Hatta bölgedeki 17 ülkeden, aralarında İran, Fas ve Cezayir’in de bulunduğu dokuzunda düşüş, kadın başına 4 doğumdan fazla oldu. D. Çin’in Macao bölgesi: YANLIŞ. Dünyadaki en düşük doğurganlık oranı 0.86 ile Macao’da. Hemen üzerinde de 0.93 ile Hong Kong yer alıyor. Dünyada doğurganlık oranının en düşük olduğu ülkeler Asya’nın zengin bölgeleri (Kore ve Singapur da dünyada en düşük oranlara sahip ülkelerden) ile Doğu Avrupa ülkeleri. Dünyada kadın başına düşen doğum oranının en yüksek olduğu ülke Nijer. Bu ülkede doğurganlık oranı 7.8 ve 1970 yılında da yaklaşık aynı düzeydeydi. 2. İlginç Rakamlar 1- Yeni Delhi, Hindistan’ın en zengin şehri. (International Herald Tribune) 2- Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) üyesi 13 ülke günde 36 milyon varil petrol üretiyor. (BBC) 3- OPEC üyesi olmayan ülkelerin günlük üretimleri ise 50 milyon varili buluyor. (BBC) 4- 2002-2007 yılları arasında Çin Komünist Partisi’nin üye sayısı 6.4 milyon artarak 73.4 milyona ulaştı. (Financial Times) 5- ABD’de üniversiteyi bitiren her 100 zenci kadına karşılık sadece 70 zenci erkek mezun oluyor. (The Economist) 6- Ortalama bir Avrupalı, kişisel ihtiyaçları için günde 150 ilâ 400 litre arasında su tüketiyor. (Sustainable Asset Management) 7- ABD’deki tüketim bunun yaklaşık 2 katı. (Sustainable Asset Management) 8- Bazı gelişmekte olan ülkelerdeki su tüketimi ise BM Gıda ve Tarım Örgütünün belirlediği günlük 50 litrelik kritik düzeyin de altında. (Sustainable Asset Management) 9- 9. 50 adet çikolatalı draje, bir fincan kafeini azaltılmış kahve kadar kafein ihtiva ediyor. (California Bilimler Akademisi) 10- Güneş ışınları dünyaya ulaşana kadar yaklaşık 150 milyon km yol katediyor. (ABD Enerji Bakanlığı) © 2008 www.theglobalist.com 3. Dudak Okuma John McCain ve dünya Daha bir kaç ay öncesine kadar Cumhuriyetçilerin başkan adayı olma ihtimali düşük görülen McCain, başkanlık için partisinin onayını resmen aldı. Irak savaşını açıkça savunduğu herkesçe biliniyor; peki genel olarak nasıl bir dünya görüşüne sahip? İşte kendi ağzından John McCain. 1- Sizce ABD’nin dış politikadaki temel hedefi ne? “Özgürlük ümidini dünya çapında yayma, daha serbest toplumlar oluşturma, dünya fakirlerine daha fazla refah ve yüksek hayat standardı sunma fırsatımız var.” (Nisan 2007) 2- Amerika’nın diğer büyük güçlerden farkı nedir? “Bizi imparatorluklardan ayıran, gücü, ahlaki amaçlar için kullanmamız. Biz hegemoni değil, özgürlüğe kavuşturma çabasındayız.” (Mart 2003) 3- ABD’nin tavrını değiştirmesi gerekiyor mu? “Güçlü olmamız, istediğimiz zaman istediğimiz şeyi yapabileceğimiz anlamına gelmediği gibi başarı için gerekli tüm bilgi ve görgüye sahip olduğumuz anlamına da gelmez.” (Mart 2008) 4- O zaman Irak’ta galebe çalmak neden bu kadar önemli? “Irak savaşını temennilerle gündemden çıkaramayız. Oradaki bir mağlubiyetin doğuracağı neticelerin sadece bir parti ya da bir başkanlık dönemi ile sınırlı kalacağını sanmak tarihî bir hata olur. Bu savaş Amerika’nın savaşı. Neticeleri daha yıllar boyunca bütün Amerikalıları etkileyecek.” (Aralık 2007) 5- Vietnam’dan ne gibi dersler çıkardınız? “Vietnam’da savaşma irademizi kaybettiğimiz için kazanamadık. İçinde olduğumuz savaşın anlamını kavrayamadığımız ve elimizdeki araçları kısıtladığımız için kaybettik.” (Kasım 2003) 6- Amerikan dış politikasının hangi yönü ihmal edildi? “Yabancı kültürleri anlamak bir lüks değil stratejik bir ihtiyaçtır.” (Aralık 2007) 7- Avrupa ile ilişkileri nasıl değerlendiriyorsunuz? “Tarih, değerler ve çıkarlar açısından Avrupa ile ortak bağlarımızın bir eşi daha yok. Ne yazık ki, bu bağlar yıprandı. Başkan olarak dış politika önceliklerimden birisi transatlantik ortaklığı yeniden canlandırmak olacak.” (Aralık 2007) 8- Amerikan enerji politikasındaki temel hata nereden kaynaklanıyor? “Sürekli petrol alarak Amerika’nın zenginliğinin Orta Doğu’ya aktarılması, dolaylı olarak aşırılığın beslenmesine yardımcı oluyor. Diğer yandan petrol ve diğer fosil yakıtların tüketilmesi dünya için gittikçe büyüyen bir tehdit olan küresel ısınmaya sebep oluyor.” (Aralık 2007) 9- Küresel ekonomi içinde Amerika’nın yeri iyi mi? “Dünyanın en iyi ürün ve hizmetleri hâlâ bizde. O sebeple, ekonomik hürriyetler Amerika’ya yarıyor. Ülkemiz, yabancı yatırımdan tutun da yüksek nitelikli göçmenlerin getirdiği iş imkanlarına kadar yeni küresel ekonomiyi şekillendiren unsurlardan fayda sağlıyor.” (Aralık 2007) 10- Son olarak, özde iyimser biri misiniz? “Ümitsizlik diye bir şeyi bana kabul ettiremezsiniz. Tek bir Amerika var, onun liderliği ve büyüklüğü altında geçecek yeni bir yüzyılın başındayız.” (Nisan 2007) Editörün Notu: “Dudak Okuma”nın her bir bölümü, sorularda belirtilen tarihlerde röportaj yapılan şahıslar tarafından söylenmiş yaklaşık on alıntı içerir. Yalnız, bu sadece sanal bir röportajdır. Mümkün olduğunca, ifade edilen düşüncelere daha iyi bir anlam sağlayacak sorular eklenmiştir.
 
 
 
 
 
 
 
KAPAT