BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Dünyayı karıştırdı krizle veda ediyor

Dünyayı karıştırdı krizle veda ediyor

İki haftası kalan ABD Başkanı Bush, Afganistan ve Irak’ta birliği sağlayamadı. İran’ı muhatap alıp yüceltti, finans krizini de dünyaya yaydı.



Görevinin bitmesine iki hafta kalan George W. Bush, babası gibi başarı gösteremedi. Afganistan’da ve işgal ettiği Irak’ta birliği sağlayamadı. Genişletilmiş Orta Doğu ve Kuzey Afrika devlet projesini, yüzüne gözüne bulaştırdı. İran’ı kendine muhatap alıp yüceltti. Bir de giderayak kendi finans krizini bütün Avrupa ve Asya’ya yaydı. IRAK’TA SAÇMALADI Bush, Irak’ta Saddam’ın kanlı diktatörlüğüne, Baas felsefesi ile komşularına saldırmasına, şatafatlı ordularına sürpriz oluşturan çok az zamanda son verdi. Ama sonra saçmaladı. Yeni Amerika Birleşik Devletleri (ABD) başkanının seçileceği 4 Kasıma 15 gün kaldı. Ancak Başkan Bush, yeni seçilene görevini 23 Ocak 2009 günü devredecek. Bu son 73 gününde ABD başkanına Amerikalılar topal ördek diyorlar. Zira radikal kararlar almaktan -yasal engel bulunmamasına rağmen- çekiniyor. Radikal kararları, yeni başkanın Oval Ofis’e yerleşmesine bırakıyor. Baba George Bush (Corc Buş), 1989-1993 arasında 1 dönem (4 yıl) başkanlık yapmıştı. 1993’te Demokrat Parti’den Clinton’a yenildi, 2. dönem başkan olamadı. 1. (Baba) Bush, çok tecrübeli bir devlet adamı idi. Üstelik Reagan gibi 20. asrın en büyük başkanına 8 yıl müddetle (1981-1989) bihakkın başkan yardımcılığı yapmıştı. Turgut Özal’la şahsî dostluk kurdu. Biribirlerine küçük isimleriyle hitâb ediyorlardı. Böylesine bir yakınlık, hiçbir başkanla cumhurbaşkanı veya başbakanımız arasında mümkün olmamıştır. Baba George Bush, 65 yaşında başkan oldu. Şimdi (2008) 84 yaşındadır. Teksas’taki malikânesinde dinleniyor (aile aslen Massachusetts kökenlidir)... TÜRKİYE FIRSATI KAÇIRDI Baba l. Bush, Irak’a Saddam iktidarına savaş açtı. Özal’la sürekli temas hâlindeydi. Özal, Bağdad’a girip Sadam iktidarına son vermesini söylediği halde, Bush, Bağdad yakınlarından geri dönmek hatasında bulundu. Bu 1. Irak savaşını, başta Mısır, Arap devletleri ve başka birçok devlet, büyük birlikler göndererek desteklediler. Genelkurmay Başkanımız, kuzeyden Irak’a girmeyi askerimi bu bataklığa sokamam tarihî cümlesi ile reddetti. Türkiye fırsat kaçırdı. Mısır 10 milyar dolarla taltîf edildiği halde, Türkiye açıkta kaldı. Kim derdi ki Türkiye, İkinci Irak Savaşı’nda, birincisinden en az on misli daha büyük tarihî fırsat kaçıracak? ABD ile stratejik müttefikliğini de ihlâl ederek, muazzam bir hata yapacak? Sorumlular, tarihimize böylesine muazzam bir yanlışı da yazdılar. Fiilen Kuzey Irak’ta Kürdistan devleti kurulmasına, Irak yönetiminin geniş ölçüde Kürtlerin eline geçmesine, Irak’ın parçalanmasına, Türkmen varlığının yok edilmesine sebep olduk. PETROL ZENGİNİ VALİ ABD tarihinde bir baba-oğul başkanlar daha var: 2. başkan John Adams (1797-1801) ve oğlu 6. başkan John Quincy Adams (1825-1829). 42. başkan oğul veya İkinci George Bush, babası gibi derin tecrübeli, büyük sorumluluk isteyen makamlarda başarı göstermiş bir devlet adamı değildir. Reagan 8 yıllık Kaliforniya valiliğinden Clinton Arkansas gibi kenarda kalmış bir eyaletin valiliğinden başkan olmuşlardır ama, en büyük çapta devlet adamları idiler. Oğul Bush 2 dönem (8 yıl) Teksas valiliği yapmış bir petrol zenginidir. Kardeşi John Ellis Bush, hâlen Florida eyaleti valisidir (2003-2011) Hâlen hayatta bulunan 38. başkan (1977-1981) Carter, Bush 1 ile aynı yaştadır: 84. Georgis valiliğinden 53 yaşında, 37. başkan (1974-1977) Ford’u geçerek başkan seçilmişti. Selefi Ford gibi yeterli tecrübeye ve yeteneğe sahip bulunmamakla suçlandı. Tahran’daki ABD büyükelçilik personelinin esir alınması büyük krizi onun zamanındadır. İkinci dönemde Reagan’a yenildi. Hâlâ milletlerarası temaslarda temâyüz etmeye çalışıyor. Bugünlerde Türkiye’dedir. Fakat Nobel Barış’ı alamadı, Finlandiyalı rakibine kaptırdı. Reagan 5.6.2004’te 93 yaşında bütün ABD başkanlarının en yaşlısı olarak öldü. 27.12.2006’da 93 yaşında ölen Ford ise en yaşlı ölen 2. başkan oldu. Reagan’dan 1 ay az yaşadı. Ford, bütün ABD tarihinde hiç seçimsiz başkan olan tek kişidir. (Nixon’ın sürpriz istifası ile onun 2. dönemini tamamlamak üzere başkanlığa geçmişti), Ford, 13 defa milletvekili seçilerek de rekor kırmıştır. NATO’YU KULLANDI Bush, Irak ve Afganistan’da 1 trilyon dolar harcadı. Bosna, Kosova, Somali gibi Afganistan’da da NATO’yu kullandı. Irak’ta Saddam’ın kanlı diktatörlüğüne, Baas felsefesi ile komşularına saldırmasına, şatafatlı ordularına sürpriz oluşturan çok az zamanda son verdi. Sonra saçmaladı. İnsan ırkının uygarlığının ilk parıltılarını içeren ünlü Bağdad Müzesi’ni yağmalatarak Amerika devletinin şerefini ihlâl etti. Hazret-i Alî’nin ve İmâm-ı Âzâm’ın türbelerine top ateşi açtırarak dünyadaki bütün Müslümanların nefretini kazandı. Pek çok devletin Amerika’nın yanında asker göndererek katıldığı İkinci Irak Savaşı’na da Türkiye katılmadı. 1918 Kasım ayında elimizden çıkan ve Irak’ın kuzeyde üçte birini oluşturan -Mîsâk-ı Millî’ye dahil- Musul eyaletimizin büyük kısmında ilk Kürd devleti kuruldu. Irak’ta Amerika, Saddam döküntülerinden fazla el-Kaaide teröristleri ile savaşa girdi. Hâlâ savaşıyor. Üsâme bin Lâdin ne hikmetse kayıplara karıştı. Afganistan’da Amerika, kezâ başarı göstermedi. Tâlibân denen militanları Amerika, Afganistan’da Ruslar’la savaşsınlar diye Pakistan medreselerinde okutarak yetiştirmişti. Ancak Afganistan’da iktidarı bırakmadılar. Eski kralı oturduğu Roma’dan Kâbil’e getiren Amerika, onu veya oğlunu tahta geçirip Afganistan’da birliği sağlamayı beceremedi. Monarşi’ye hiç akıl erdiremediği için, bir Hâşimî prensini Bağdad’da tahta oturtup Irak bütünlüğünü güvenceye almayı ise sadece geveleyip durdu. İRAN’I YÜCELTTİ Ama en vahîmi, İran gibi önemli, fakat ABD ölçüleri ile kıyas kabûl etmez bir devleti, Asya kıt’asında, hiç değilse Orta Doğu’da kendisine rakib olacak mertebeye yükseltti. 1) Petrole, petrolün akış yollarına ve dağıtımına egemen olmak, 2) İsrail’i güvenceye alıp barışa kavuşturmak, 3) Cihanşümûl (global, evrensel) terörü ortadan kaldırmak için planlanmış Genişletilmiş Orta Doğu ve Kuzey Afrika devlet projesini Bush, yüzüne gözüne bulaştırdı. İran’ı havadan vurup 8 yılını zaferle kapatmak üzere iken, global finans krizine yakalandı. Bu kriz yalnız Bush’a değil, Cumhuriyetçi Parti’ye de büyük zarar verecektir. Çevresinde birinci sınıf devlet adamları da bulunmasına rağmen Bush, hedeflerine erişmek için bir türlü gerekli atılımı yapamadı. ABD’nin rakipsiz cihan devleti pozisyonuna halel gelmedi ise de, kendi finans krizini bütün Avrupa ve Asya’ya yaydı. İran’ın nükleer silahlanmasını önleyemedi. İran’ın atom bombası yapması, en az 3 devleti, Türkiye, Mısır, Suudi Arabistan’ı da aynı yola girmeye mecbur edeceği için, Orta Doğu’yu, dolayısıyla dünyayı daha epey tatsız dönemler bekliyor. Yeni başkan, bu tabloyu devralacaktır. İyileştirmeye çalışacaktır. Petrol fiyatlarının yarıya düşmesi ve doların düşmek bir yana bütün dünyada değer kazanması yeni başkana kolaylık sağlayacaktır. DERİN KRİZLER ABD’nin 41. Başkanı Baba Bush, 8. Cumhurbaşkanımız Turgut Özal ile birbirlerine isimleriyle hitap edecek kadar yakın ilişkiler kurdu. Özal, Bağdad’a girip Sadam iktidarına son vermesini söylediği halde, Bush, Bağdad yakınlarından geri dönmek hatasında bulundu. Türkiye tarihî bir fırsatı kaçırdı. 21 Ocak 2001’de görevi Bill Clinton’dan devralan ABD’nin 43. Başkanı oğul George W. Bush ise babasının Irak operasyonunu tamamladı, Saddam’ı devirdi. Ancak bölgede müttefiki Türkiye’nin çıkarlarını zora sokan derin krizlere imza attı. SON 76 YILIN BAŞKANLARI DEMOKRATLAR 4 YIL DAHA FAZLA İKTİDARDA KALDI İkinci Cihan Harbi’nden bu yana ABD Başkanlık koltuğuna 12 kişi oturdu. 1933-2009 arası 76 yılda Cumhuriyetçiler 36, Demokratlar 40 yıl başkanlık etti. İşte son ABD başkanları ve partileri. * ROOSEVELT (Demokrat Parti) (1882-1945) 1933-1945 * TRUMAN (Demokrat Parti) (1884-1972) 1945- 1953 * EISENHOWER (Cumhuriyetçi Parti) (1890-1969) 1953-1961 * KENNEDY (Demokrat Parti) (1917-1963) 1961-1963 * JOHNSON (Demokrat Parti) (1908-1973) 1963-1969 * NIXON (Cumhuriyetçi Parti) (1913-1994) 1969-1974 * FORD (Cumhuriyetçi Parti) (1913-2006) 1974-1977 * CARTER (Demokrat Parti) (1924) 1977-1981 * REAGAN (Cumhuriyetçi Parti) (1911-2004) 1981-1989 * BUSH (C. Parti) (1924) 1989-1993 * CLINTON (Demokrat Parti) (1946) 1993-2001 * BUSH II (Cumhuriyetçi Parti) (1946) 2001-2009
 
 
  • Piyasalar

    Fark %
  • 107202
    % 0.35
  • 3.5161
    % -0.05
  • 4.128
    % -0.07
  • 4.518
    % -0.41
  • 145.919
    % -0.07
 
 
 
 
 
KAPAT