BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > PATATES Dünyayı açlıktan kurtaracak!

PATATES Dünyayı açlıktan kurtaracak!

Dün­ya nü­fu­su­nun bü­yük bir kıs­mı aç... Üs­te­lik bu oran her yıl da­ha da bü­yü­yor... Buğ­day, pi­rinç gi­bi te­mel gı­da mad­de­le­ri­nin üre­ti­mi, te­min edil­me­si ve sa­tı­şı ma­li­yet açı­sın­dan zor... Pa­ta­tes; her ik­lim­de, her fer­din kar­nı­nı do­yur­mak için ken­di bah­çe­sin­de bile ko­lay­lık­la ye­tiş­ti­re­bi­le­ce­ği mükemmel bir bit­ki...



Sevimli Lezzetler Sevim GÖKYILDIZ sevim.gokyildiz@tg.com.tr Dün­ya nü­fu­su­nun bü­yük bir kıs­mı aç... Üs­te­lik bu oran her yıl da­ha da bü­yü­yor... Buğ­day, pi­rinç gi­bi te­mel gı­da mad­de­le­ri­nin üre­ti­mi, te­min edil­me­si ve sa­tı­şı ma­li­yet açı­sın­dan zor... Pa­ta­tes; her ik­lim­de, her fer­din kar­nı­nı do­yur­mak için ken­di bah­çe­sin­de bile ko­lay­lık­la ye­tiş­ti­re­bi­le­ce­ği mükemmel bir bit­ki... Yer­kü­re, üze­rin­de ya­şa­yan in­sa­noğ­lu­nu ar­tık zor­luk­la bes­le­ye­bi­li­yor. Ta­rım ara­zi­le­ri­nin azal­ma­sı, ül­ke­le­rin yan­lış ta­rım po­li­ti­ka­la­rı, sü­rat­le ar­tan nü­fus, dün­ya­nın bü­yük bir kıs­mı­nı aç­lı­ğa gö­tü­rü­yor. İn­sa­nın te­mel gı­da­sı ola­rak sa­ya­bi­le­ce­ği­miz buğ­day ve pi­rin­cin üre­ti­mi, sa­tı­şı tü­ke­ti­ci­ye ulaş­ma­sı da dev­let­le­rin ve­ya bü­yük kar­tel­le­rin elin­de. Bu­na ila­ve­ten her iki ürü­nün sof­ra­nı­za gel­me­si­ne ka­dar bir çok iş­lem­den geç­me­si, çe­şit­li kat­ma de­ğer­ler­le bir­leş­me­si, yıl­lık üre­tim/tü­ke­tim ra­kam­la­rıy­la olu­şan bir fi­yat bor­sa­sın­dan geç­me­si ge­re­ki­yor. 2008 PATATES YILI Hal­bu­ki, evi­ni­zin önün­de­ki ufa­cık bah­çe­de kar­nı­nı­zı do­yu­ra­cak, si­ze ye­ter­li kar­bon­hid­rat ve ka­lo­ri­yi sağ­la­ya­cak bir ürü­nü ye­tiş­ti­re­bi­lir­si­niz. Tüm bu iş­lem­ler­den uzak, ken­di top­ra­ğı­nız­dan ken­di­niz bes­le­ne­bi­lir­si­niz. Bu si­hir­li yi­ye­ce­ğin adı: Pa­ta­tes... Dün­ya­nın bü­yük bir kıs­mı­nın aç­lı­ğa doğ­ru sü­rük­len­di­ği bu­gün­ler­de, FA­O (Ulus­la­ra­ra­sı Ta­rım ve Yi­ye­cek Or­ga­ni­zas­yo­nu) 2008 se­ne­si­ni “Pa­pa­tes Yı­lı” ilan et­ti. Bu yıl için­de pa­ta­te­sin üre­tim ve tü­ke­ti­mi­ni des­tek­le­yen, teş­vik edi­ci po­li­ti­ka­la­rın yer ala­ca­ğı et­kin­lik­ler yı­lı ola­cak. Bu­nun­la il­gi­li ola­rak, Mut­fak Dost­la­rı Der­ne­ği, Mö­ven­pick Ote­li ve Niğ­de Pa­ta­tes Araş­tır­ma Ens­ti­tü­sü­nün iş­bir­li­ğin­de pa­ta­tes ye­mek­le­ri ko­nu­lu bir ge­ce­nin ha­zır­lık ça­lış­ma­la­rı­nı yü­rüt­mek­te. ÖNCE BEĞENMEDİK AMA... Ül­ke­mi­ze ge­liş ta­ri­hi 1850’li yıl­la­rın ba­şı... Baş­lan­gıç­ta, gı­da de­ğe­ri­nin ye­te­rin­ce an­la­şı­la­ma­ma­sı ne­de­niy­le, ül­ke ge­ne­lin­de faz­la bir ge­liş­me gös­te­re­me­miş, an­cak iler­le­yen za­man içe­ri­sin­de tüm dün­ya­da ol­du­ğu gi­bi ül­ke­miz­de de pa­ta­te­sin de­ğe­ri an­la­şıl­mış ve in­san­lar ta­ra­fın­da gı­da mad­de­si ola­rak de­ği­şik şe­kil­ler­de tü­ke­til­me­ye baş­la­mış­tır. Bu­na pa­ra­lel ola­rak da, üre­ti­mi her ge­çen yıl ar­tış gös­ter­miş ve 2000’li yıl­lar­da Tür­ki­ye pa­ta­tes üre­ti­mi 5.5 mil­yon ton­la­ra ulaş­mış­tır. Son yıl­lar­da Ta­rım ve Kö­yiş­le­ri Ba­kan­lı­ğı­na bağ­lı Niğ­de Pa­ta­tes Araş­tır­ma Ens­ti­tü­sü, çift­çi­ler­le iş­bir­li­ği sağ­la­yıp bit­ki­nin doğ­ru üre­tim ve doğ­ru tü­ke­ti­mi­ni ön­gö­ren ça­lış­ma­lar yap­mak­ta­dır. SOFRAMIZDAKİ YERİ... Pa­ta­tes, bol ni­şas­ta­lı ya­pı­sın­dan do­la­yı ka­rın do­yu­ran bir yi­ye­cek. Sa­de­ce 200 gram ye­mek aç­lı­ğı bas­tır­ma­ya ye­ter­li. Üs­te­lik 100 gram­da sa­de­ce 85 ka­lo­ri var. An­cak bu ra­kam pi­şir­me şek­li­ne, içer­di­ği yağ mik­ta­rı­na gö­re ar­tı­yor ve 100 gram cips yi­ye­rek pe­ka­la 500 ka­lo­ri ala­bi­li­yor­su­nuz. Di­ğer ta­raf­tan önem­li bir C vi­ta­mi­ni de­po­su. Pi­şir­me ile bir kıs­mı kay­bol­sa bi­le bir por­si­yon pa­ta­tes­te gün­lük ih­ti­ya­cın % 20’si­ni (18 mg) kar­şı­la­ya­bi­lir­si­niz. Bu­ra­da dik­kat edi­le­cek hu­sus ola­bil­di­ğin­ce ta­ze ye­nil­me­si. Bek­le­miş ürün­de C vi­ta­mi­ni mik­ta­rı dü­şü­yor. Ya­pı­sın­da baş­ka fay­da­lı mi­ne­ral­ler de var; Kal­si­yum, Mag­nez­yum, De­mir, Vi­ta­min, B1-2-6, Vit.PP 100 gram pa­ta­te­sin pro­te­in mik­ta­rı 2 gram ki ol­duk­ça önem­li bir ra­kam... Ka­bu­ğun he­men al­tın­da­ki et­li kı­sım­da bu­lu­nu­yor. Ka­bu­ğu ile ye­ni­le­bi­len ta­ze pa­ta­tes­ler bu­nun için ter­cih edil­me­li 4 BİN DEĞİŞİK ÇEŞİDİ VAR Pa­ta­tes, bi­lim­sel ki­tap­lar­da pat­lı­can­gil­ler fa­mil­ya­sın­dan, yum­ru­la­rı ye­nen ot­su bir bit­ki ola­rak yer alı­yor. Bo­yu 60-80 cm’ye va­ran, be­ya­zım­sı-pem­bem­si çi­çek­ler açan, üs­te­lik yum­ru­la­rı ha­riç ze­hir­li ot­su bir bit­ki. An­cak çil­len­miş pa­ta­tes­ler­de ze­hir­li al­ko­lo­id­ler te­şek­kül eder, ye­nil­di­ğin­de ze­hir­len­me­le­re yol aça­bi­lir. Gü­nü­müz­de çağ­daş bo­ta­nist­ler pa­ta­te­sin ana­va­ta­nı­nın Gü­ney Ame­ri­ka ol­du­ğu ko­nu­sun­da uz­laş­mış­lar­dır. Öy­le­ ki pa­ta­tes And Dağ­la­rı’nda ya­ba­ni tür­ler ola­rak be­lir­miş ve bu­ra­dan Ko­lom­bi­ya, Ve­ne­zu­el­a’ya ora­dan da Şi­li ve Ku­zey Ar­jan­tin’e gel­miş, en so­nun­da tüm tür­ler Pe­ru’da ekil­me­ye baş­la­mış­tır. Pa­ta­tes eki­mi­ne da­ir gü­nü­müz­de­ki tek ka­nıt yak­la­şık 7000 yıl ön­ce Pe­ru’da ger­çek­leş­miş ol­ma­sı­dır. İlk kez İs­pan­yol­lar ta­ra­fın­dan Av­ru­pa’ya ge­ti­ril­miş, sof­ra­la­rı­mız­da yer al­ma­sı an­cak 16. yy’da Fran­sız kim­ya­cı Par­men­ti­er sa­ye­sin­de ol­muş­tur. Dün­ya üze­rin­de 4000’in üze­rin­de pa­ta­tes çe­şi­di mev­cut. Açık sa­rı, bej­den kır­mı­zı, mor, kah­ve­ren­gi hat­ta si­yah renk­li ka­buk­lu pek çok çe­şi­di var. Her bi­ri renk­le­ri gi­bi de­ği­şik tat­lar­da, de­ği­şik form­lar­da. Her ik­lim­de, her çe­şit top­rak­ta ye­ti­şe­bi­len bir bit­ki. Üs­te­lik pa­ta­tes ta­rı­mı faz­la su ge­rek­tir­mi­yor. Pa­ta­tes se­çer­ken: Ge­nel ola­rak iki cins pa­ta­tes var­dır. 1- Ni­şas­ta­sı çok, et­li kıs­mı gev­şek ya­pı­da... Bu tip pa­ta­tes pü­re yap­mak­ta, fı­rın­da ya da ız­ga­ra­da kı­zart­mak­ta kul­la­nıl­ma­lı­dır. 2- Bu cin­sin ya­pı­sı da­ha di­ri, da­ha su­lu ve sert­tir. Her tür­lü ye­mek, haş­la­ma, sa­la­ta­da kul­la­nıl­ma­lı­dır. Sa­la­ta­nın sul­ta­nı Özel­lik­le sa­la­ta ya­pı­mın­da, tüm ye­şil ot­lar­la, so­ğan­la mü­kem­mel uyum sağ­lar. Ha­fif ılık pa­ta­tes sa­la­ta­sı­na zey­tin­ya­ğı, har­dal, li­mon su­yu ile ya­pıl­mış so­su ser­vis­ten ön­ce dök­me­niz, pa­ta­te­sin so­su ta­ma­men çek­me­si­ne ya­rar. So­yu­lan pa­ta­tes ha­vay­la te­ma­sın­da ka­ra­rır. Bu­na gö­re so­yu­lan pa­ta­tesi bek­let­me­den pi­şir­mek ge­re­kir. Da­ha son­ra pi­şir­me­yi dü­şün­dü­ğü­nüz pa­ta­tes­le­ri soy­duk­tan son­ra tuz­lu so­ğuk su­da bek­le­te­bi­lir­si­niz. Nasıl saklanır? Pa­ta­te­si sa­tın al­dık­tan son­ra do­la­bın seb­ze­li­ğin­de bir haf­ta sak­la­ya­bi­li­si­niz. Di­ğer sebzeler gi­bi da­ha uzun müd­det sak­lan­dı­ğın­da be­sin de­ğe­ri­ni ve lez­ze­ti­ni kay­be­der. En ide­al yer ışık­tan uzak, nem­li ve 7 de­re­ce­dir. So­ğan ve pa­ta­tes­le­rin çil­len­me­yi ön­le­mek için bir ara­ya ko­nul­ma­sı sa­kın­ca­lı. Bu­na kar­şı­lık pa­ta­tes­le­ri­ni­zin ara­sı­na bir adet el­ma ko­ya­rak çil­len­me­ye bir şe­kil­de ma­ni ola­bi­lir­si­niz. Özel­lik­le ışık­tan uzak ol­ma­lı­dır. Çil­le­nir, ye­şe­rir. Çi­lle­nen kı­sım­lar ze­hir­li­dir. Çil­len­miş pa­ta­tes­le­rin muh­te­mel bir ze­hir­len­me­ye se­bep ol­ma­ma­sı için de­rin so­yul­ma­sı, ye­şil kı­sım­la­rın ta­ma­men alın­ma­sı ge­re­kir. Ze­hir­len­me be­lir­ti­le­ri baş ve ka­rın ağ­rı­sı şek­lin­de ken­di­ni gös­te­rir. So­la­nin an­cak 243 derecede yok ol­du­ğun­dan, çil­le­ri te­miz­len­me­miş pa­ta­te­si pi­şir­mek işe ya­ra­maz. Ispanaklı patatesli TAVUK (...4 ki­şi­lik) Bu yı­lın pa­ta­tes yı­lı ilan edil­me­si üze­ri­ne, ye­mek ve mut­fak ko­nu­sun­da ça­lı­şan ulus­la­ra­ra­sı si­vil top­lum ku­ru­luş­la­rı özel ça­lış­ma­lar ve ko­nu­ya yö­ne­lik et­kin­lik­ler baş­lat­tı­lar. Dün­ya­yı ke­mi­ren “Fast Fo­od” çıl­gın­lı­ğı­na kar­şı İtal­ya’da oluş­tu­ru­lan, in­san­la­rın bir ma­sa çev­re­sin­de ya­vaş ya­vaş ye­mek ye­me­le­ri­ni, ge­le­nek­sel tad­la­rı öne çı­kar­ma­la­rı­nı des­tek­le­yen “Slow Fo­od” pa­ta­tes ye­mek­le­rin­den olu­şan bir ki­tap­cık ya­yın­la­dı. Bu ki­tap­tan al­dı­ğım bir pa­ta­tes ye­me­ği ta­ri­fi. Ko­lay ve ha­fif... MAL­ZE­ME­LER: >> Ta­vuk eti >> 500 gr be­yaz pa­ta­tes >> 150 ml süt >> 100 gr te­re­yağ >> 300 gr ıs­pa­nak >> 60 gr ren­de ka­şar HA­ZIR­LA­NI­ŞI: Pa­ta­tes­le­ri so­yun, 30 da­ki­ka ka­dar haş­la­yın. İyi­ce ezin, 80 gram te­re­yağ, süt ve tuz ek­le­ye­rek pü­re ha­zır­la­yın. Ta­vuk et­le­ri­ni küp doğ­ra­yın, bir ka­şık sı­vı yağ­da 10 da­ki­ka ka­dar çe­vi­rin. Tuz, bi­ber ek­le­yin. Is­pa­nak­la­rı yı­ka­yın, 10 gram ka­dar te­re­ya­ğın­da çe­vi­rin. Cam bir fı­rın ka­bı­nı ka­lan yağ­la yağ­la­yın, ta­vuk­la­rı, üze­ri­ne ıs­pa­na­ğı yer­leş­ti­rin, pü­re­yi en üs­te ya­yın, ren­de ka­şa­rı ser­pin. Ön­ce­den ısı­tıl­mış fı­rın­da üze­ri kı­za­ra­na ka­dar 25-30 da­ki­ka pi­şi­rin. İNCİ “-Eşim ve kı­zım be­ni mut­lu eden iki şey... Bek­len­tim hu­zur­lu ve mut­lu bir ha­yat­tı, bu­nu bul­muş­ken ni­ye baş­ka şey­le­re yö­ne­le­yim ki?... Da­ha mı faz­la pa­ra ka­za­na­ca­ğım?... Da­ha mı ün­lü ola­ca­ğım?... Da­ha mı çok her­kes ben­den bah­se­de­cek?... Ha­yat­ta is­te­di­ğim her şe­ye sa­hi­bim, da­ha faz­la­sı­nı is­te­mek nan­kör­lük olur...” (...De­met Kut­lu­ay / Man­ken) MAR­KET Cil­di­niz­de do­ğal­lı­ğı ya­ka­la­yın! Dün­ya­nın ön­de ge­len koz­me­tik fir­ma­la­rın­dan Avon, cil­di­ni­zin do­ğal gü­zel­li­ği­ni ön pla­na çı­ka­ran Na­tu­rals Arın­dı­rı­cı Çay Ağa­cı ve Sa­la­ta­lık Öz­lü Se­ri’yi sa­tı­şa su­nu­yor. Has­sas cilt­ler için özel ola­rak for­mü­le edi­ten cilt te­miz­le­yi­ci, cil­di­ni­zi tek adım­da te­miz­le­me­ni­zi ve to­nik­le­me­ni­zi sağ­lı­yor. Arın­dı­rı­cı, Çay Ağa­cı ve Sa­la­ta­lık Öz­lü So­yu­lan Mas­ke ise so­yul­du­ğun­da cil­di kir ve ölü hüc­re­ler­den arın­dı­rı­yor. Cilt gö­rü­nü­mü­nü düz­gün­leş­ti­rir­ken, te­miz­lik, ta­ze­lik ve yu­mu­şak­lık ka­zan­ma­sı­na yar­dım­cı olu­yor. Ha­fif for­mül­lü, yağ içer­me­yen yüz kre­mi, uzun sü­re nem­len­dir­me sağ­lar­ken, cil­di­ni­zin nem den­ge­si­ni ko­ru­ma­ya yar­dım­cı olu­yor. SİZ­DEN GE­LEN­LER Tarifiniz (...Gül­nur Ocak’ın lez­ze­ti) EK­Şİ­Lİ Pİ­LAV MALZEMELER: >> 1 ki­log­ram si­yez (si­yah bul­gur) bul­gu­ru >> Ya­rım ki­log­ram yo­ğurt >> İki adet so­ğan >> Bir de­met na­ne >> Bir de­met de­re­otu >> Bir de­met may­da­noz >> Ebe­gü­me­ci otu >> Sal­ça >> Ka­ra­bi­ber >> Tuz YAPILIŞI: >> Ön­ce bul­gur haş­la­nır, haş­lan­mış olan bu bul­gu­ra ebe­gü­me­ci ve yo­ğurt ek­le­ne­rek kay­na­tı­lır... Ka­rı­şım bi­raz ko­yu­la­şın­ca üze­ri­ne na­ne, may­da­noz ve de­re­otu doğ­ra­nı­la­rak atı­lır... Ateş­ten alı­nıp bi­raz din­len­di­ri­lin­ce kır­mı­zı bi­ber ve eri­til­miş te­re­ya­ğı ek­le­ne­rek su­lu bir pi­lav ha­lin­de ser­vi­se alı­nır. Afi­yet ol­sun... Al­bü­mü­nüz (...M.A­li Se­pi­ci’nin al­bü­mü) MUT­LU YIL­LAR BEY­ZA ­Bey­zam be­yaz me­le­ğim İ­ki ci­han­da gül di­le­ğim ­He­lal ol­sun e­me­ğim U­zun ö­mür­ler di­le­rim Şi­iri­niz (...En­gin Nam­lı’nın sa­tır­la­rı) İN­SAN­LI­ĞIN TAH­TI İn­san­lı­ğın tah­tı yı­kıl­mak üz­re Gün gün eri­yo­ruz göz gö­re gö­re Dert­ler hat­ saf­ha­da yar­dım­lar zer­re El uza­tıl­ma­lı, in­saf et­me­li Hiz­met edi­lir­ken mut­lak ama­ca Bir be­del ta­nın­mış her ih­ti­ya­ca Ni­met aşı­la­nan dü­ze ya­ma­ca Bir yu­dum su ver ki, aşk­la bit­me­li Do­ğuş var­sa ölüm mut­lak so­nu­cu Ne­fes­le­nen her can son­su­za yol­cu Ma­na­ya ba­kış hep as­lı­na rü­cu Hakk’ı bi­len doğ­ru yol­da git­me­li Bİ­ZE ULA­ŞIN: e-pos­ta: omer.soz­tu­tan@tg.com.tr te­le­fon: (0212) 454 30 00 faks: (0212) 454 31 00 ad­res: tür­ki­ye ga­ze­te­si ih­las med­ya pla­za 29 ekim cad­de­si, 34197 ye­ni­bos­na/is­tan­bul
 
 
  • Piyasalar

    Fark %
  • 108518
    % -0.49
  • 3.8438
    % 0.16
  • 4.5151
    % 0.22
  • 5.1272
    % 0.07
  • 153.448
    % -0.29
 
 
 
 
 
KAPAT