BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > AB macerasının 50. yılına girerken...

AB macerasının 50. yılına girerken...

Türkiye, 50 yıllık AB macerasının bir 50 yıl daha uzamasını istemiyorsa, sürece yeni bir dinamizm getirmelidir. Yoksa “AB üyeliği sadece bir masalmış” diyeceğimiz günlere az kaldı...



Tür­ki­ye-Av­ru­pa Bir­li­ği iliş­ki­le­riy­le ya­kın­dan il­gi­li hü­kü­met üye­le­ri, bü­rok­rat­lar, aka­de­mik çev­re­ler ve iş dün­ya­sı AB Ko­mis­yo­nu ta­ra­fın­dan ha­zır­la­nan 2008 Yı­lı İler­le­me Ra­po­ru’nun açık­lan­ma­sı­nı me­rak­la bek­li­yor. Ra­po­run çok­tan ha­zır­lan­mış ol­du­ğu­nu hat­ta Brük­sel’de gö­rev ya­pan ba­zı Türk ga­ze­te­ci­le­rin “gay­ri­res­mi” met­ni el­de et­tik­le­ri­ni bi­li­yo­ruz. Ko­mis­yon, ra­po­ru res­men açık­la­mak için 20 Ekim­de baş­la­yan ‘Er­ge­ne­kon Da­va­sı’yla il­gi­li ilk ge­liş­me­le­rin or­ta­ya çık­ma­sı­nı bek­li­yor. Adı her ne ka­dar “İler­le­me Ra­po­ru” ol­sa da, bu yıl­ki ra­por da­ha çok “iler­le­me­me ra­po­ru” adı­nı hak edi­yor. Zi­ra 2008 yı­lı, Tür­ki­ye’nin AB’ye aday ül­ke ola­rak ilan edil­di­ği 1999’dan bu ya­na üye­lik yo­lun­da en az me­sa­fe­nin kat edil­di­ği yıl ol­du. Tür­ki­ye ile ay­nı an­da mü­za­ke­re­le­re baş­la­yan Hır­va­tis­tan 20 fa­sı­lı mü­za­ke­re­ye aç­mış ve iki­si­ni de ge­çi­ci ola­rak ka­pat­ma­yı ba­şar­mış iken, Tür­ki­ye’nin ay­nı dö­nem­de aça­bil­di­ği fa­sıl sa­yı­sı sa­de­ce se­kiz (Bi­lim ve Araş­tır­ma, Şir­ket­ler Hu­ku­ku, Fik­ri Mül­ki­yet Hu­ku­ku, İs­ta­tis­tik, İş­let­me ve Sa­na­yi Po­li­ti­ka­sı, Trans-Av­ru­pa Şe­be­ke­le­ri, Tü­ke­ti­ci­nin ve Sağ­lı­ğın Ko­run­ma­sı, Ma­li Kon­trol). Bun­lar­dan ge­çi­ci ola­rak sa­de­ce Bi­lim ve Araş­tır­ma fa­sı­lı ka­pa­tıl­dı. Ko­nu­ya ya­kın ku­ru­luş­lar AB sü­re­ci­nin de­vam et­ti­ği­ni ve hiç­bir so­run ol­ma­dı­ğı­nı ifa­de et­se­ler ve ba­zı dev­let yet­ki­li­le­ri “ya­vaş ama emin adım­lar­la iler­li­yo­ruz” şek­lin­de cüm­le­ler kur­sa­lar da, as­lın­da An­ka­ra’da her­kes Tür­ki­ye’nin önü­ne ko­nu­lan çok bü­yük bir en­ge­lin kal­dı­rıl­ma­ma­sı ha­lin­de ye­ri­miz­de say­ma­ya de­vam ede­ce­ği­mi­zi bi­li­yor. O bü­yük en­gel Kıb­rıs so­ru­nu­dur. KIB­RIS SO­RU­NU EN BÜ­YÜK EN­GEL Hü­kü­met 17 Ara­lık 2004 zir­ve­sin­de söz ver­di­ği şe­kil­de Tem­muz 2005’te Tür­ki­ye ile AB’ye ye­ni ka­tı­lan ül­ke­ler ara­sın­da güm­rük bir­li­ği te­sis eden bir pro­to­ko­le im­za koy­muş­tu. Esa­sen bu im­zay­la Tür­ki­ye-AB mü­za­ke­re­le­ri­nin baş­la­ma­sı için ge­rek­li bir ön şart da ye­ri­ne ge­ti­ril­miş olu­yor­du. Ma­ma­fih, bu im­za­nın ko­nul­ma­sıy­la eş za­man­lı ya­yın­la­dı­ğı bir dek­la­ras­yon­la hü­kü­met Gü­ney Kıb­rıs Rum Yö­ne­ti­mi’ni (GKRY), “Kıb­rıs Cum­hu­ri­ye­ti” ola­rak ta­nı­ma­sı­nın müm­kün ol­ma­dı­ğı­nı be­lir­tin­ce Brük­sel’de si­nir­ler ge­ril­di. Ön­ce AB ta­ra­fı ya­yın­la­dı­ğı bir kar­şı dek­la­ras­yon­la “Tür­ki­ye’nin Kıb­rıs Cum­hu­ri­ye­ti dâ­hil hiç­bir AB üye­si ül­ke­ye ay­rım­cı­lık yap­ma­ya­ca­ğı”nın al­tı çi­zil­di. Ar­dın­dan, Tür­ki­ye’nin ha­va­alan­la­rı­nı ve li­man­la­rı GKRY ban­dı­ra­lı uçak ve ge­mi­le­re aç­ma­sı için bir yıl sü­re ta­nın­dı. Ku­zey Kıb­rıs Türk Cum­hu­ri­ye­ti’ne (KKTC) uy­gu­la­nan izo­las­yon­la­rın kal­dı­rıl­ma­sı­nı GKRY ile iler­le­me ko­nu­sun­da bir ön şart ola­rak ge­ti­ren Tür­ki­ye, izo­las­yon­la­rın kalk­ma­ma­sı üze­ri­ne ha­va­alan­la­rı­nı ve li­man­la­rı­nı ken­di­si­ne ta­nı­nan sü­re için­de GKRY’ye aç­ma­dı. Bu­nun üze­ri­ne Ara­lık 2006’da­ki zir­ve­de AB Kon­se­yi, Tür­ki­ye GKRY ile iliş­ki­le­ri­ni nor­mal­leş­ti­re­ne ka­dar se­kiz fa­sıl­da (Mal­la­rın Ser­best Do­la­şı­mı, İş Kur­ma ve Hiz­met Sun­ma Ser­bes­ti­si, Ta­şı­ma­cı­lık, Ma­li Hiz­met­ler, Ta­rım ve Kır­sal Kal­kın­ma, Güm­rük Bir­li­ği, Ba­lık­çı­lık, Dış İliş­ki­ler, mü­za­ke­re­le­rin baş­la­ma­sı­nı ve di­ğer tüm fa­sıl­la­rın ge­çi­ci ola­rak ka­pa­tıl­ma­sı­nı as­kı­ya al­dı. Fran­sa’da Nic­ho­las Sar­kozy’nin cum­hur­baş­ka­nı ol­ma­sıy­la bir­lik­te, Tür­ki­ye’nin mü­za­ke­re yo­lu­na örü­len ba­raj da­ha da yük­sel­til­di. Sar­kozy, Tür­ki­ye’nin ge­ri­ye dö­nül­mez bi­çim­de AB’yle bü­tün­leş­me­si­ni sağ­la­ya­ca­ğı ge­rek­çe­siy­le Eko­no­mik ve Pa­ra­sal Po­li­ti­ka, Ser­ma­ye­nin Ser­best Do­la­şı­mı, Çev­re ve Ver­gi­len­dir­me gi­bi fa­sıl­la­rın mü­za­ke­re­ye açıl­ma­sı­nı ön şart­la­ra bağ­la­dı. Bu du­rum­da 35 mü­za­ke­re baş­lı­ğın­dan 12si “don­du­rul­muş” ol­du. Ye­rin­de say­ma­ya baş­la­yan mü­za­ke­re sü­re­ci­ne tek­rar hız ka­zan­dır­mak için An­ka­ra’nın ka­pa­lı ka­pı­lar ar­dın­da Kıb­rıs so­ru­nu­nun çö­zü­mü için yo­ğun ça­ba gös­ter­di­ği bi­li­ni­yor. Hris­tof­yas-Ta­lat gö­rüş­me­le­ri­nin odak nok­ta­sı­nı oluş­tu­ran ye­ni ku­ru­cu dev­let ana­ya­sa­sı­nın ha­zır­lık­la­rı­na An­ka­ra ak­tif ola­rak ka­tı­lı­yor. Ana­ya­sa ve İda­re Hu­ku­ku uz­man­la­rın­dan olu­şan bir he­yet Dı­şiş­le­ri Ba­kan­lı­ğı’na tek­nik des­tek sağ­lı­yor. Tür­ki­ye bir yan­dan da, ye­ni se­çil­di­ği BM Gü­ven­lik Kon­se­yi üye­li­ği­ni kul­la­na­rak GKRY üze­rin­de çö­züm için ulus­la­ra­ra­sı bas­kı kur­ma­yı he­def­li­yor. Bü­tün bun­lar olur­ken, ya­pı­lan son an­ket­le­re gö­re Türk ka­mu­oyun­da­ki AB’ye üye­lik he­ve­si son 10 yı­lın en dü­şük se­vi­ye­si­ne ge­ri­le­miş du­rum­da. Çok de­ğil ge­çen yı­la ka­dar ha­ber gün­dem­le­ri­nin hep ön sı­ra­la­rı­nı dol­du­ran Brük­sel mah­reç­li ha­ber­le­re ar­tık ha­ber ka­nal­la­rın­da bi­le na­di­ren rast­la­nı­yor. Yak­laş­mak­ta olan 2009 yı­lın­da Tür­ki­ye’nin AB ma­ce­ra­sı­nın 50. yı­lı­na gi­ril­miş ola­cak. Mü­ra­ca­atı­mız sı­ra­sın­da dün­ya si­ya­si sah­ne­sin­de ol­ma­yan, Çek Cum­hu­ri­ye­ti, Slo­vak­ya, Slo­ven­ya, Es­ton­ya, Le­ton­ya, Lit­van­ya, GKRY bu­gün AB üye­si ola­rak mü­za­ke­re ma­sa­sın­da kar­şı­mız­da otu­ru­yor­lar. Da­ha­sı, 45 yıl bo­yun­ca ko­mü­nist blok için­de Ba­tı dün­ya­sı­nın kar­şı­sın­da bu­lu­nan Bul­ga­ris­tan, Ma­ca­ris­tan, Po­lon­ya ve Ro­man­ya bi­le AB üye­si ol­muş du­rum­da­lar. Tür­ki­ye ise, Brük­sel’in bü­yük bir çif­te stan­dart ör­ne­ği ser­gi­le­ye­rek Ma­yıs 2004’te GKRY’yi üye ola­rak ka­bul et­me­sin­den son­ra, AB sü­re­ciy­le doğ­ru­dan il­gi­li ol­ma­yan bu me­se­le yü­zün­den hâ­lâ iler­le­ye­mi­yor. SÜ­REÇ HIZ­LAN­DI­RIL­MA­LI An­ka­ra 50 yıl­lık bu ma­ce­ra­nın bir 50 yıl da­ha uza­ma­sı­nı is­te­mi­yor­sa, ken­di­siy­le ay­nı an­da yo­la çı­kan Hır­va­tis­tan’la ay­nı an­da üye ol­mak is­ti­yor­sa, hiç ol­maz­sa bu­gün mü­za­ke­re­le­ri baş­la­ma­yı bek­le­yen Ma­ke­don­ya ve Ar­na­vut­luk’tan ön­ce üye­lik kol­tu­ğu­na otur­ma ar­zu­su ta­şı­yor­sa, sü­re­ce ye­ni bir di­na­mizm ge­tir­me­nin yol­la­rı­nı bul­mak zo­run­da­dır. Yok­sa “AB üye­li­ği sa­de­ce bir ma­sal­mış” di­ye­ce­ği­miz gün­le­re az kal­dı... * İler­le­me Ra­po­ru: Av­ru­pa Ko­mis­yo­nu ta­ra­fın­dan yıl­lık ola­rak ha­zır­la­nan ve aday ül­ke­le­rin üye­lik yo­lun­da kay­det­ti­ği iler­le­me­le­rin de­ğer­len­di­ril­di­ği ra­por­dur. Tür­ki­ye için ilk İler­le­me Ra­po­ru, Ha­zi­ran 1998 ta­rih­li Car­diff Zir­ve­sin­de alı­nan ka­ra­ra da­ya­na­rak di­ğer aday ül­ke­ler­le bir­lik­te 1998 yı­lı son­ba­ha­rı iti­ba­rıy­la ya­yım­lan­ma­ya baş­la­mış­tır. Tür­ki­ye’ye iliş­kin son İler­le­me Ra­po­ru 7 Ka­sım 2007 ta­ri­hin­de ya­yım­lan­mış­tır. * Ulu­sal Prog­ram: AB’ye aday ül­ke­ler ta­ra­fın­dan ha­zır­la­na­rak Av­ru­pa Ko­mis­yo­nu­na su­nu­lan, Ka­tı­lım Or­tak­lı­ğı Bel­ge­sin­de yer alan ön­ce­lik­le­rin ne şe­kil­de ye­ri­ne ge­ti­ri­le­ce­ği ve AB’ne en­teg­ras­yon için ne tür ha­zır­lık­la­rın ya­pı­la­ca­ğı hu­sus­la­rı­nın yer al­dı­ğı bir bel­ge­dir. Ulu­sal Prog­ram­da Ka­tı­lım Or­tak­lı­ğı Bel­ge­sin­de yer alan ön­ce­lik­le­rin ya­nı sı­ra aday ül­ke­le­rin ken­di ön­ce­lik­le­ri, AB mük­te­se­ba­tı­nın üst­le­nil­me­si mak­sa­dıy­la ge­liş­ti­ril­me­si ge­re­ken ida­ri ya­pı ve tüm bu hu­sus­la­ra iliş­kin kı­sa ve or­ta va­de­li ön­ce­lik­ler tak­vi­mi yer al­mak­ta­dır. * Ka­tı­lım Or­tak­lı­ğı Bel­ge­si: AB’ye aday ül­ke­ler için Bir­lik ta­ra­fın­dan ha­zır­la­nan ve her bir aday ül­ke­nin AB’ye ka­tı­lım yö­nün­de ge­liş­me kay­det­me­si ge­re­ken ön­ce­lik­li alan­la­rın de­ğer­len­di­ril­di­ği bir bel­ge­dir. Tür­ki­ye’nin 1999 ta­rih­li Hel­sin­ki Zir­ve­sin­de aday ül­ke ola­rak ka­bul edil­me­sin­den bu ya­na dört adet Ka­tı­lım Or­tak­lı­ğı Bel­ge­si açık­lan­mış­tır. TÜR­Kİ­YE-AB İLİŞ­Kİ­LE­Rİ KRO­NO­LO­Jİ­Sİ (1959-2008) İÇİN TIKLAYIN
 
 
  • Piyasalar

    Fark %
  • 108615
    % 1.32
  • 3.4955
    % -0.59
  • 4.1299
    % -0.03
  • 4.5103
    % -0.29
  • 144.994
    % -0.19
 
 
 
 
 
KAPAT