BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > The Globalist Seyr-i Âlem

The Globalist Seyr-i Âlem

Pe­kin Olim­pi­yat­la­rı sı­ra­sın­da bi­le pek sa­kin gün­ler ge­çir­me­yen Çin’in ba­tı­sın­da­ki Ti­bet’te hü­kü­met kar­şı­tı ayak­lan­ma­lar sü­rü­yor­du.



1. Küresel Test Çin’in asi ba­tı­sı Pe­kin Olim­pi­yat­la­rı sı­ra­sın­da bi­le pek sa­kin gün­ler ge­çir­me­yen Çin’in ba­tı­sın­da­ki Ti­bet’te hü­kü­met kar­şı­tı ayak­lan­ma­lar sü­rü­yor­du. An­laş­maz­lı­ğın te­me­lin­de Çin hü­kü­me­ti­nin ço­ğun­lu­ğu Bu­dist olan böl­ge­nin et­nik ya­pı­sın­da de­ği­şim yap­mak is­te­me­si ya­tı­yor. Bu amaç­la ‘Han Çin­li­le­ri’ de de­ni­len ve Çin’de nü­fu­sun ço­ğun­lu­ğu­nu (yüz­de 90’dan faz­la­sı­nı) oluş­tu­ran in­san­lar böl­ge­ye yer­leş­ti­ri­li­yor. Aca­ba Ti­bet, Çin top­rak­la­rı için­de ne ka­dar bir pa­ya sa­hip? A. Yüz­de 17 B. Yüz­de 13 C. Yüz­de 10 A. Yüz­de 17. YAN­LIŞ. Ayak­lan­ma ve gös­te­ri­ler sa­de­ce Ti­bet’te de­ğil, Çin’in en bü­yük eya­le­ti olan kom­şu Sin­can Uy­gur Özerk Böl­ge­sin­de de pat­lak ver­di. Bu böl­ge top­lam 9.6 mil­yon ki­lo­met­re­ka­re top­ra­ğa sa­hip Çin’in yüz­de 17’si­ni oluş­tu­ru­yor. Çin yö­ne­ti­mi­nin bu böl­ge için özel­lik­le en­di­şe duy­ma­sı­nın se­be­bi Sin­can eya­le­tin­de ya­şa­yan 19 mil­yon­luk nü­fu­sun yak­la­şık ya­rı­sı­nı müs­lü­man et­nik azın­lık­la­rın oluş­tur­ma­sı. Öte yan­dan Sin­can’da­ki Han nü­fu­su 2000-2006 ara­sın­da 600 bin­den faz­la ar­tış gös­ter­di. B. Yüz­de 13. DOĞ­RU. Ti­bet Özerk Böl­ge­si 1.2 mil­yon ki­lo­met­re­ka­re­lik yüz öl­çü­mü ile Çin top­rak­la­rı­nın yüz­de 13’ünü oluş­tu­ru­yor. Bu­na mu­ka­bil böl­ge­nin 2.6 mil­yon­luk nü­fu­su Çin Halk Cum­hu­ri­ye­ti nü­fu­su­nun sa­de­ce bin­de 2’si­ne kar­şı­lık ge­li­yor. Çin’in 1965 se­ne­sin­de ida­ri se­bep­ler­le oluş­tur­du­ğu Ti­bet Özerk Böl­ge­si ta­rih­te­ki Ti­bet’in ya­rı­sın­dan da­ha az top­ra­ğa sa­hip. Dha­ram­sa­la’da bu­lu­nan sür­gün­de­ki Ti­bet hü­kü­me­ti ise Ti­bet’i Am­do, Kham ve U-Tsang eya­let­le­ri­ni içi­ne alan 2.5 mil­yon ki­lo­met­re­ka­re­lik bir alan ola­rak ka­bul edi­yor. Bu­gün bu üç eya­let­ten Am­do, Çin yö­ne­ti­mi ta­ra­fın­dan Çing­hay, Kan­su ve Sin­can eya­let­le­ri ara­sın­da üçe bö­lün­müş du­rum­da. Kham eya­le­ti ise esa­sen Sin­can, Yun­nan ve Çing­hay eya­let­le­ri için­de kal­dı. U-Tsang böl­ge­si ise bu­gün Ba­tı Kham ile bir­lik­te Ti­bet Özerk Böl­ge­si ola­rak ni­te­le­nen böl­ge­yi oluş­tu­ru­yor. Res­mi ra­kam­la­ra gö­re Ti­bet Özerk Böl­ge­si nü­fu­su­nun yüz­de 4’ünü Han Çin­li­le­ri oluş­tu­ru­yor. Bun­la­rın ço­ğu, böl­ge­yi Çin’e da­ha hız­lı en­teg­re ede­bil­mek için Çin hü­kü­me­ti­nin 3 yıl­lık kon­trat­lar­la böl­ge­ye gön­der­di­ği ki­şi­ler. 150 bin nü­fu­sa sa­hip Ti­bet’in baş­ken­ti Lha­sa’nın ka­ba­ca ya­rı­sı Han Çin­li­le­rin­den olu­şu­yor. C. Yüz­de 10. YAN­LIŞ. Ti­bet Özerk Böl­ge­si ile Sin­can’ın top­lam yü­zöl­çü­mü, Rus­ya ha­riç en bü­yük 5 Av­ru­pa ül­ke­si­nin top­lam yü­zöl­çüm­le­rin­den yüz­de 10 da­ha faz­la. Bu ül­ke­ler Fran­sa, Uk­ray­na, İs­pan­ya, İs­veç ve Al­man­ya. Ti­bet Özerk Böl­ge­si tek ba­şı­na ABD’nin Tek­sas ve Ka­li­for­ni­ya eya­let­le­ri­nin top­lam yü­zöl­çü­mün­den da­ha bü­yük. Çok bü­yük ol­ma­la­rı bir ya­na her iki eya­let de do­ğal kay­nak­lar açı­sın­dan ol­duk­ça zen­gin. Ti­bet önem­li al­tın, uran­yum ve ke­res­te kay­nak­la­rı­na sa­hip­ken, Sin­can’da da Çin’in en bü­yük pet­rol, do­ğal­gaz, kö­mür, uran­yum ve al­tın re­zerv­le­ri bu­lu­nu­yor. 2. İlginç Rakamlar 1- Mev­cut du­rum de­vam eder­se in­san­lar 2050 yı­lın­da, dün­ya­da­ki do­ğal kay­nak­la­rın iki ka­tı­na denk kay­nak kul­la­nı­yor ola­cak. (WWF - Dün­ya Do­ğal Ha­ya­tı Ko­ru­ma Vak­fı) 2- At­mos­fer­de­ki se­ra ga­zı se­vi­ye­si gü­nü­müz­de, son 650 bin yı­lın en yük­sek se­vi­ye­si­ne çık­mış du­rum­da. (Hü­kü­met­le­ra­ra­sı İk­lim De­ği­şik­li­ği Pa­ne­li) 3- Dün­ya­da yaş­la­rı 15-24 ara­sın­da 100 mil­yon iş­siz var. (ILO - Ulus­la­ra­ra­sı Ça­lış­ma Ör­gü­tü) 4- Ça­lış­mak­ta olan 300 mil­yon genç in­san ise gün­lük 2 do­lar olan yok­sul­luk sı­nı­rı­nın al­tın­da bir ge­li­re sa­hip. (ILO) 5- Ugan­da, Ken­ya ve Tan­zan­ya ara­sın­da ye­r-a­lan Af­ri­ka­’nın en bü­yük gö­lü Vic­to­ri­a’­da­ki su se­vi­ye­si, nor­ma­lin 3 met­re al­tı­na düş­müş bu­lu­nu­yor. (Fi­nan­ci­al Ti­mes) 6- ABD elek­trik şe­be­ke­sin­de her ge­ce olu­şan ka­pa­si­te faz­la­sı, on mil­yon­lar­ca elek­trik­li ara­ba­yı şarj et­me­ye ye­te­cek se­vi­ye­de. (Wall Stre­et Jo­ur­nal) 7- Olim­pi­yat oyun­la­rı­nı ta­kip eden ay­lar­da yüz­me­ye gi­den in­san sa­yı­sı yüz­de 5-6 ora­nın­da ar­tış gös­te­ri­yor. (Spe­edo USA) 8- ‘Piz­za­’ ke­li­me­si­ne ilk de­fa gü­ney İtal­ya’da­ki Gae­ta şeh­rin­de 997 yı­lı­na ait bir el yaz­ma­sın­da rast­lan­dı. (Na­ti­onal Ge­og­rap­hic) 9- An­tark­ti­ka kı­ta­sı­nın or­ta­la­ma sı­cak­lı­ğı -49 de­re­ce. (Mai­ne Kör­fe­zi Araş­tır­ma Ens­ti­tü­sü) 10- Dün­ya üze­rin­de bu­gü­ne ka­dar öl­çü­len en dü­şük sı­cak­lık da -89 de­re­ce ile An­tark­ti­ka­’da. (Mai­ne Kör­fe­zi Araş­tır­ma Ens­ti­tü­sü) © 2008 www.theglobalist.com
 
 
  • Piyasalar

    Fark %
  • 108594
    % -0.02
  • 3.4937
    % -0.05
  • 4.1108
    % -0.52
  • 4.4876
    % -0.5
  • 144.69
    % -0.36
 
 
 
 
 
KAPAT