BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > TURUNCU LEZZET

TURUNCU LEZZET

Havuç dün­ya­nın he­men her ül­ke­sin­de ta­rı­mı en çok ya­pı­lan seb­ze... Ya sa­la­ta, ya da gar­ni­tür o­lu­yor... Faz­la ö­nem­sen­me­yen, bi­raz ih­mal e­dil­miş bir kış yi­ye­ce­ği...



Sevimli Lezzetler Sevim GÖKYILDIZ sevim.gokyildiz@tg.com.tr Havuç dün­ya­nın he­men her ül­ke­sin­de ta­rı­mı en çok ya­pı­lan seb­ze... Ya sa­la­ta, ya da gar­ni­tür o­lu­yor... Faz­la ö­nem­sen­me­yen, bi­raz ih­mal e­dil­miş bir kış yi­ye­ce­ği... Latin­ce adı: Dan­cus Ca­ro­ta... Bit­ki­si May­da­noz­gil­ler (Api­ace­ae) fa­mil­ya­sın­dan, ha­vuç bu bit­ki­nin seb­ze ola­rak de­ğer­len­di­ri­len kök­le­ri... Ana yur­du­nun As­ya ol­du­ğu sa­nı­lı­yor. Asır­lar­dır bi­li­ni­yor. Es­ki Ro­ma kay­nak­la­rın­dan o de­vir­de var ol­du­ğu­nu öğ­re­ni­yo­ruz. As­ya’da­ki es­ki ör­nek­le­ri be­yaz. Za­man­la kır­mı­zı­ya dön­müş... OSMANLI’DA TURŞUSU... İs­pan­ya’ya 7. yy’da Arap­lar ta­ra­fın­dan ge­ti­ril­miş. Av­ru­pa mut­fak­la­rı­na an­cak 19. yy’dan son­ra gi­re­bil­miş. Os­man­lı mut­fa­ğın­da, 15-16-17. yy’da­ki ye­mek isim­le­ri ara­sın­da ha­vu­ca rast­la­ya­ma­dım. Ha­vuç­tan ya­pı­lan özel bir tat­lı ya da ye­mek yok. Sa­de­ce 18.yy’da ya­zı­lan ilk ye­mek ki­ta­bı “Mel­ce”de ha­vuç tur­şu­su ta­ri­fi var. Son Fran­sa se­ya­ha­tim­de, va­kit bul­duk­ça açık pa­zar­la­rı gez­dim. Bir­kaç çe­şit ha­vuç gör­düm. Be­yaz renk­li olan­la­ra (As­ya Ha­vu­cu) , kır­mı­zı renk­li­le­re (Mı­sır Ha­vu­cu), uzun olan­la­ra ise (Ja­pon Ha­vu­cu) di­yor­lar. VİTAMİN DEPOSU Re­jim için ide­al bir seb­ze. 100 gra­mı sa­de­ce 40 ka­lo­ri içe­ri­yor. Mi­ne­ral tuz­lar, şe­ker, fos­for, kal­si­yum, sod­yum, po­tas­yum, mag­nez­yum, de­mir ve baş­ta A ol­mak üze­re B, C ve E vi­ta­min­le­ri, bol mik­tar­da ka­ra­ten ve ka­ro­tin esan­si içer­di­gi için, tek ba­şı­na be­de­ni­mi­zin gün­lük ihtiyaçlarını kar­şı­la­ya­bi­li­yor. Ha­vuç, gör­me bo­zuk­luk­la­rı, baş dön­me­si, dü­şük tan­si­yon, bit­kin­lik gi­bi ra­hat­sız­lık­la­rı iyi­leş­ti­rip, bronş­la­rı açan, ku­ru ök­sü­rü­ğü ke­sen ve ba­ğır­sak­la­rı yu­mu­şa­tan bir seb­ze. KADINLARIN DOSTU Har­vard’ın araş­tır­ma­la­rı­na gö­re haf­ta­da beş ke­re yen­di­ği tak­dir­de ka­dın­lar­da kalp en­fark­tü­sü­nü, felç teh­li­ke­si­ni yüz­de 68 ora­nın­da azal­tı­yor, gün­de iki ha­vuç ise kan­da­ki ko­les­te­ro­lü yüz­de 10 ora­nın­da dü­şü­rü­yor. Ya­pı­sın­da­ki Be­ta-Ka­ro­tin de göz­le­ri yaş­lı­lı­ğın ge­tir­di­ği gör­me za­yıf­lı­ğın­dan ko­ru­yor ve ba­ğı­şık­lık sis­te­mi­ni kuv­vet­len­di­ri­yor. Bol mik­tar­da Be­ta ka­ro­tin (kan­se­re ne­den olan ser­best ra­di­kal­la­ri dur­du­ru­yor ve ba­ğı­şık­lık sis­te­mi­ni güç­len­di­ri­yor) içe­ren ha­vu­cun en bü­yük özel­lik­le­rin­den bi­ri içer­di­ği bu mad­de­nin cil­din ku­ru­ma­sı­nı en­gel­le­yen A vi­ta­mi­ni­ne dö­nü­şe­bil­me­si. MUT­FAK­TA HA­VUÇ ­Ha­vuç, Türk mut­fa­ğın­da, ge­nel o­la­rak baş­ka seb­ze­le­re eş­lik e­den gar­ni­tür o­la­rak kul­la­nı­lır. Ö­zel­lik­le ke­re­viz, pı­ra­sa, be­zel­ye gi­bi zey­tin­yağ­lı kış seb­ze­le­riy­le be­ra­ber pi­şi­ri­lir. Çiğ o­la­rak ren­de­len­miş ha­vuç sa­la­ta­sı sof­ra­mız­da her za­man yer a­lan bir sa­la­ta çe­şi­di­dir. ­Ben siz­ler i­çin üç ay­rı ül­ke­den üç ay­rı ha­vuç­lu ta­rif bul­dum; Ce­za­yir, Mı­sır ve İn­gil­te­re... ­Mal­ze­me­le­ri­ni ra­hat­lık­la bi­zim çar­şı­mız­da bu­la­bi­lir­si­niz. Ha­zır­la­ma­sı faz­la va­kit al­ma­yan, p­ra­tik a­ma o nis­bet­te lez­zet­li ta­rif­ler. Kar­dan a­da­mın bur­nu! Ha­vuç si­ze ne­yi ha­tır­la­tı­yor?.. Ba­na ne­yi ha­tır­lat­tı­ğı­nı so­ra­cak olur­sa­nız. Her da­mak ta­dı düş­kü­nü gi­bi ve­re­ce­ğim ce­vap ye­mek iç­mek dün­ya­sın­dan ola­cak. Adı bi­le ağ­zı­mı su­lan­dı­ran bir di­lim ha­vuç­lu kek ve por­ta­kal-el­ma su­yu ile ka­rış­tı­rıl­mış mis ko­ku­lu bir bar­dak ha­vuç su­yu. İş­te be­nim lez­zet dün­yam­dan ha­vuç için özel bir sah­ne... Ya­zı­mı ha­zır­lar­ken ay­nı so­ru­yu sor­du­ğum, ye­mez/iç­mez ta­kı­mın­dan bir ar­ka­da­şı­mın ce­va­bı ise: “Ba­na ço­cuk­lu­ğum­da bah­çe­mi­ze yap­tı­ğım kar­dan ada­mın bur­nu­nu ha­tır­la­tı­yor” ol­du... Gör­dü­ğü­nüz gi­bi, bo­ğa­zı­nı­za düş­kün­se­niz, lez­ze­tin pe­şin­de ko­şan­lar­dan­sa­nız, her ob­je, her ke­li­me, her ko­ku hat­ta her ses si­ze bir yi­ye­ce­ği çağ­rış­tı­rı­yor... CE­ZA­YİR U­SU­LÜ HA­VUÇ SA­LA­TA­SI MALZEMELER: >> 800 gr ha­vuç >> 500 gr ke­re­viz >> 3 ka­şık zey­tin­ya­ğı >> 3 diş sa­rım­sak >> 1 tat­lı ka­şı­ğı kim­yon (ta­ze çe­kil­miş) >> 1 tat­lı ka­şı­ğı kır­mı­zı bi­ber (a­cı ve­ya tat­lı) >> 2 çor­ba ka­şı­ğı el­ma sir­ke­si >> ­Tuz, bi­ber HAZIRLANIŞI: >> ­Ha­vuç ve ke­re­viz­le­ri kib­rit çö­pü gi­bi ke­sip bu­har­da çok az pi­şi­rin. Ha­fif­çe yu­mu­şa­yın­ca ge­niş ta­ba­ğa a­lın. Zey­tin ya­ğı, sir­ke, kim­yon, e­zil­miş sa­rım­sak, kır­mı­zı bi­ber, tuz, ka­ra­bi­be­ri i­yi­ce çır­pın, ü­ze­ri­ne dö­küp ka­rış­tı­rın. Ha­vuç ve ke­re­viz­ler çok ta­ze i­se, ay­nı sa­la­ta­yı ren­de­len­miş ve çiğ o­la­rak ha­zır­la­ya­bi­lir­si­niz. MI­SIR U­SU­LÜ HA­VUÇ MÜC­VER MALZEMELER: >> 800 gr ha­vuç >> 2 çor­ba ka­şı­ğı un >> 2 yu­mur­ta >> 1 çor­ba ka­şı­ğı in­ce doğ­ran­mış may­da­noz >> Tuz, bi­ber >> ­Kı­zart­mak i­çin sı­vı yağ HAZIRLANIŞI: >> ­So­yul­muş ha­vuç­la­rı ha­fif­çe haş­la­yın. Ren­de­le­yin. Yu­mur­ta­yı çır­pın, un­la ka­rış­tı­rın. İ­çi­ne ren­de ha­vuç, may­da­noz, tuz, bi­be­ri ka­tın. Pü­tür­süz o­la­cak şek­li­de ka­rış­tı­rın. ­Bu ha­mur­dan ka­şık­la a­lıp, de­rin bir ta­va­da kız­dı­ra­ca­ğı­nız yağ­da kı­zar­tın. ­İN­Gİ­LİZ USULÜ HA­VUÇ PAS­TA­SI MALZEMELER: >> 500 gr ha­vuç >> 50 gr toz ba­dem >> 100 gr şe­ker >> 3 yu­mur­ta >> 50 gr un >> 50 gr pa­ta­tes ni­şas­ta­sı >> ­Ya­rım li­mon ka­bu­ğu ren­de­si >> 1 por­ta­kal su­yu >> 75 gr te­re­yağ HAZIRLANIŞI: >> ­Ha­vu­cu so­yun ve i­ri­ce ren­de­le­yin. Yu­mur­ta sa­rı­la­rı­nı şe­ker­le be­yaz k­re­ma ha­li­ne ge­le­ne dek çır­pın. İ­çi­ne toz ba­dem, pa­ta­tes ni­şas­ta­sı, un, li­mon ka­bu­ğu ren­de­si, e­ri­miş te­re­ya­ğı­nı ek­le­yin. ­Ke­na­ra a­yır­dı­ğı­nız yu­mur­ta be­yaz­la­rı­nı da kar ha­lin­de çır­pın, ya­vaş­ça bu ka­rı­şı­ma ka­tın. ­Da­ha ön­ce­den ı­sı­tıl­mış 200 C ı­sı­lı fı­rın­da 35-40 da­ki­ka ka­dar pi­şi­rin. Havucun bütün vitamini kabuğunda bulunuyor Ha­vuç­lar kir­li ol­sa bi­le ka­bu­ğu­nu soy­ma­mak ge­re­kir. Çün­kü ya­rım ki­log­ram ha­vuç­ta 30 mg C vi­ta­mi­ni, B1-B-B6 vi­ta­min­le­ri, kal­si­yum, de­mir ve po­tas­yum mi­ne­ral­le­ri bu­lu­nur ve bun­la­rın bü­yük bö­lü­mü ka­bu­ğun al­tın­da­dır. ­Ka­bu­ğu so­yul­du­ğun­da ha­vuç be­sin de­ğe­rin­den çok şey kay­be­der. Ha­vu­cun ka­bu­ğu­nu soy­mak ye­ri­ne mus­lu­ğun al­tın­da ha­fif­çe fır­ça­la­mak ye­ter­li­dir. ­Tür­ki­ye ha­vuç ü­re­ti­mi­nin yüz­de 60’ı Bey­pa­za­rı il­çe­sin­de ya­pıl­mak­ta­dır. İl­çe­yi zi­ya­ret e­der­se­niz, sa­de­ce bu­ra­ya mah­sus ha­vuç lo­ku­mu ve ha­vuç re­çe­li al­ma­yı ih­mal et­me­yi­niz. İNCİ “-­Med­ya da­ha a­lım­lı, de­kol­te­si o­lan ka­dı­nı se­ver... Bil­di­ği­ni söy­le­mek­ten çe­kin­me­yen, cır cır ko­nu­şan bi­ri­yim... O ne­den­le ra­hat­sız e­di­ci o­lu­yo­rum...” (Fa­dik Se­vin A­ta­soy / O­yun­cu) SİZ­DEN GE­LEN­LER Mesajınız (...Be­tül, Ah­met, Ha­lit, Ba­ha­dır Ya­lan­gül) MUT­LU YIL­LAR ­­Bugün ma­vi bu­lut­la­rı a­vu­cu­na; ­mut­lu­luk­la­rı gön­lü­ne, ­sev­gi­mi kal­bi­ne bı­ra­kı­yo­rum... ­Gü­neş her za­man se­nin i­çin doğ­sun... ­Do­ğum gü­nün kut­lu ol­sun ba­ba­cı­ğım... ­Se­ni se­vi­yo­ruz... Albümünüz HÜ­MEY­RA ÖZ­DE­MİR An­ne ve ba­ba­sı­nın bir ta­ne­si... Da­yı ve tey­ze­le­ri­nin vaz­ge­çil­me­zi... RÜ­MEY­SA AK­KAŞ Kü­tah­ya’nın pa­pat­ya­sı... Ak­kaş a­i­le­si­nin tat­lı kü­çü­ğü... Tavsiyeniz (...Ay­nur Gün­gör’ün tav­si­ye­si) KE­KE MAL­ZE­ME ­Ha­zır­la­dı­ğı­nız ke­kin or­ta­sı­na mal­ze­me ko­ya­ca­ğı­nız za­man bı­çak­la kes­me­ni­ze ge­rek yok... ­Di­kiş ip­li­ği­ni ke­kin et­ra­fı­na ge­rip dik­kat­li­ce çek­ti­ği­niz za­man düz­gün bir ­şe­kil­de ke­sil­di­ği­ni gö­re­cek­si­niz... Şiiriniz (...Mu­al­la Se­pet­çi’nin sa­tır­la­rı) DÖN­MEZ­DİM ­Dün­ya çok şey a­lıp gö­tür­dü ben­den, ­Bir u­mu­dum var o­ da mı git­sin el­den, ­Ya­şa­mak ne­ye ya­rar sen ol­ma­san e­ğer, ­Gi­der­dim dün­ya de­nen kah­pe yer­den... En kes­tir­me­den hiç dü­şün­me­den, ­Sen ol­ma­san e­ğer dön­mez­dim ö­lüm­ler­den. ­Ya­şa­mak ne­ye ya­rar sen ol­ma­san e­ğer, ­Gi­der­dim dün­ya de­nen kah­pe yer­den. Bİ­ZE ULA­ŞIN: e-pos­ta: omer.soz­tu­tan@tg.com.tr te­le­fon: (0212) 454 30 00 faks: (0212) 454 31 00 ad­res: tür­ki­ye ga­ze­te­si ih­las med­ya pla­za 29 ekim cad­de­si, 34197 ye­ni­bos­na/is­tan­bul
 
 
  • Piyasalar

    Fark %
  • 107068
    % 0.19
  • 3.5224
    % -0.11
  • 4.1167
    % -0.24
  • 4.5319
    % -0.02
  • 145.659
    % 0.4
 
 
 
 
 
KAPAT