BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Bin yıl­dır ‘te­pük’lü­yo­ruz

Bin yıl­dır ‘te­pük’lü­yo­ruz

Kaş­gar­lı Mah­mud’un Di­va­n-ı Lü­ga­ti’t-­Türk’ü­ne gö­re es­ki­den Türk ço­cuk­la­rı “te­pük” a­dı ve­ri­len bir top­la fut­bo­la ben­zer o­yun­lar oy­nu­yor­du. Türk­ler, bin yıl ön­ce de kıyafetlerini ü­tü­lü­yordu.



> AN­KA­RA PAROLA ESKİ BİR GELENEK TDK Baş­ka­nı P­rof. Dr. Şükrü Haluk A­ka­lın’ın ka­le­me al­dı­ğı ki­tap hem Kaş­gar­lı Mah­mud’un ha­ya­tı­nı hem de Di­va­n-ı Lü­ga­ti’t-­Türk’ü gü­nü­müz in­san­la­rı­na an­la­tı­yor. Kaş­gar­lı’nın ver­di­ği bil­gi­ye gö­re gü­nü­müz­de as­ker, po­lis ve ben­ze­ri gö­rev­ler­de kul­la­nı­lan pa­ro­la sor­ma uy­gu­la­ma­sı, Türk­ler­de bin yıl ön­ce de var­dı. O dö­nem­de “İm” is­miy­le bi­li­nen “Pa­ro­la”, as­ke­ri bir­lik­ler ara­sın­da kul­la­nıl­mak üze­re “ha­kan” ta­ra­fın­dan be­lir­le­ni­yor­du. Ki­ta­bın İn­gi­liz­ce, F­ran­sız­ca, Çin­ce ve Rus­ça­’ya da çev­ril­me­si p­lan­la­nır­ken, Di­va­nü Lü­ga­ti’t-­Türk’ün de in­ter­net­te ya­yın­lan­ma­sı dü­şü­nü­lü­yor. Türk hu­kuk dü­ze­nin­den dev­let yö­ne­ti­mi­ne ka­dar yüz­ler­ce ko­nu­da bil­gi içe­ren ve ilk Türk an­sik­lo­pe­di­si sa­yı­lan Kaş­gar­lı Mah­mud’un yaz­dı­ğı Di­va­nü Lü­ga­ti’t-Türk’e gö­re, Türk­ler yak­la­şık bin yıl ön­ce “Te­pük” adı ve­ri­len fut­bo­lun es­ki bir bi­çi­mi­ni oy­nu­yor­du. Türk Dil Ku­ru­mu (TDK) Baş­ka­nı Prof. Dr. Şük­rü Ha­luk Aka­lın’ın Kaş­gar­lı Mah­mud’un do­ğu­mu­nun 1000. yı­lı do­la­yı­sıy­la ka­le­me al­dı­ğı “Bin Yıl Ön­ce Bin Yıl Son­ra Kaş­gar­lı Mah­mud ve Di­va­n-ı Lü­ga­ti’t-Türk” ki­ta­bı­na gö­re, Kaş­gar­lı’nın ese­rin­den, Türk­le­rin bin yıl ön­ce­ki ya­şa­yış­la­rı ve kül­tür­le­ri ile il­gi­li giz­li kal­mış bil­gi­ye ulaş­mak müm­kün. KE­Çİ KI­LIY­LA YA­PI­LI­YOR­DU Kaş­gar­lı Mah­mud’a gö­re, kur­şun eri­ti­le­rek “ağır­şak” (te­ker­le­ğe ben­zer yas­sı nes­ne) bi­çi­min­de dö­kül­me­sin­den son­ra üze­ri­ne ke­çi kı­lı ve­ya ben­ze­ri yu­mu­şak bir şey­le sa­rı­la­rak oluş­tu­ru­lan yu­var­lak nes­ne ile er­kek ço­cuk­la­rı ayak­la­rıy­la vu­ra­rak bir oyun oy­nu­yor­du. Tep­mek, “tek­me­le­ye­rek vur­mak” an­la­mın­da­ki fi­il­den ge­len “te­pük”oyu­nu, fut­bo­lun es­ki bir bi­çi­mi sa­yı­lı­yor. Di­va­n-ı Lü­ga­ti’t-Türk’te yer alan il­gi çe­ki­ci ve­ri­ler­den bi­ri­ne gö­re ise Türk­ler, bin yıl ön­ce giy­si­le­ri­ni ütü­lü­yor ve ütü­lü giy­si­ler­le do­la­şı­yor­lar­dı. Bu­gün­kü Türk­çe­de­ki “ütü”, o dö­nem­de “ütüğ” ola­rak ad­lan­dı­rı­lı­yor­du. Türk­ler ay­rı­ca giy­si­le­ri­ni bo­yu­yor­lar­dı. Ka­dın ko­ca­sıy­la iyi ge­çin­mek is­ter­se kır­mı­zı ipek­li el­bi­se, ko­ca­sı­na naz­lan­mak is­ter­se de ye­şil ipek­li el­bi­se gi­yi­yor­du.
 
 
  • Piyasalar

    Fark %
  • 103700
    % -0.29
  • 3.4989
    % -0.27
  • 4.1871
    % -0.05
  • 4.7318
    % -0.53
  • 145.766
    % 0.23
 
 
 
 
 
KAPAT