BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > The Globalist Seyr-i Âlem

The Globalist Seyr-i Âlem

Pa­kis­tan is­tik­rar­lı bir ge­le­cek için pek çok prob­lem­le mü­ca­de­le et­mek zo­run­da: Ül­ke için­de­ki ayak­lan­ma­lar, kö­tü gi­den eko­no­mi, hü­kü­met çal­kan­tı­la­rı ve böl­ge­sel je­opo­li­tik is­tik­rar­sız­lık.



1. Küresel Test Pakistan ve Geleceği Pa­kis­tan is­tik­rar­lı bir ge­le­cek için pek çok prob­lem­le mü­ca­de­le et­mek zo­run­da: Ül­ke için­de­ki ayak­lan­ma­lar, kö­tü gi­den eko­no­mi, hü­kü­met çal­kan­tı­la­rı ve böl­ge­sel je­opo­li­tik is­tik­rar­sız­lık. Aca­ba Pa­kis­tan’la il­gi­li aşa­ğı­da­ki ifa­de­ler­den han­gi­si doğ­ru? A. Dün­ya­nın al­tın­cı bü­yük or­du­su­na sa­hip B. Ül­ke­de feo­dal top­rak ya­pı­sı hâ­lâ et­ki­li C. 2050’de nü­fus ba­kı­mın­dan dün­ya­nın be­şin­ci bü­yük ül­ke­si ol­ma­sı bek­le­ni­yor. D. Yu­ka­rı­da­ki­le­rin hep­si A. Dün­ya­nın al­tın­cı bü­yük or­du­su­na sa­hip: DOĞ­RU. Mu­vaz­zaf ve ye­dek­ler­le top­lam 900 bin­den faz­la as­ke­re sa­hip Pa­kis­tan; Çin, Hin­dis­tan, ABD, Rus­ya ve K.Ko­re’nin ar­dın­dan dün­ya­nın al­tın­cı bü­yük or­du­su­nu ba­rın­dı­rı­yor. Pa­kis­tan’ın ar­dın­dan da Mı­sır, Bre­zil­ya ve G.Ko­re ge­li­yor. Pa­kis­tan ay­nı za­man­da dün­ya­nın se­ki­zin­ci bü­yük nük­le­er gü­cü. Dev­let büt­çe­si­nin dört­te bi­ri as­ke­ri har­ca­ma­la­ra ay­rı­lır­ken; eği­tim, sağ­lık ve sos­yal yar­dım­lar için ay­rı­lan pay sa­de­ce yüz­de 3. Bu se­bep­le de Pa­kis­tan, Dün­ya Ban­ka­sı İn­sa­ni Ge­liş­me En­dek­sin­de 130. sı­ra­da. Pa­kis­tan ta­ri­hin­de or­du, si­ya­set­te hep ön plan­da ol­du. Ba­ğım­sız­lı­ğın ka­za­nıl­dı­ğı 1947’den bu ya­na ül­ke 30 yıl­dan faz­la bir sü­re (1958-69, 1977-88 ve 1999-2008 ara­sın­da) as­ker­ler ta­ra­fın­dan yö­ne­til­di. B. Ül­ke­de feo­dal top­rak ya­pı­sı hâ­lâ et­ki­li: DOĞ­RU. Pa­kis­tan’ın kır­sal böl­ge­le­rin­de ara­zi­nin yüz­de 66’sı nü­fu­sun yüz­de 5’inin kon­tro­lün­de bu­lu­nu­yor. Şe­hir­ler­de de du­rum çok fark­lı de­ğil. 2007’de yüz­de 6 gi­bi et­ki­le­yi­ci bir bü­yü­me gös­te­ren ül­ke­de, bu bü­yü­me­nin kay­ma­ğı­nı da nü­fu­sun kü­çük bir kıs­mı­nı oluş­tu­ran var­lık­lı elit ke­sim ye­di. Yıl­lık enf­las­yo­nun yüz­de 30 ci­va­rın­da ol­du­ğu ül­ke­de or­ta­la­ma bir Pa­kis­tan­lı ai­le ge­çin­mek­te ol­duk­ça zor­la­nı­yor. C. 2050’de nü­fus ba­kı­mın­dan dün­ya­nın be­şin­ci bü­yük ül­ke­si ol­ma­sı bek­le­ni­yor: DOĞ­RU. BM Nü­fus Da­ire­si ve­ri­le­ri­ne gö­re 2008 yı­lı iti­ba­riy­le 169 mil­yon olan Pa­kis­tan nü­fu­su­nun 2050’ye ge­lin­di­ğin­de ne­re­dey­se iki­ye kat­la­na­rak 292 mil­yo­na ulaş­ma­sı bek­le­ni­yor. Bu du­rum­da Pa­kis­tan; Hin­dis­tan, Çin, ABD ve En­do­nez­ya’nın ar­dın­dan 5. sı­ra­ya yük­sel­miş ola­cak. Nü­fus­ta­ki bu aşı­rı bü­yü­me, is­tih­dam ar­tı­şı ve eko­no­mik bü­yü­me­yi de zo­run­lu kı­lı­yor. Ül­ke­de­ki okur­ya­zar­lık ora­nı­nın yüz­de 54 (ka­dın­lar­da yüz­de 30’un da al­tın­da) ol­ma­sı ve ço­cuk­la­rın üç­te bi­ri­nin hiç oku­la baş­la­ma­ma­sı ise bu açı­dan pek iyi gös­ter­ge­ler de­ğil. D. Yu­ka­rı­da­ki­le­rin hep­si: DOĞ­RU. Yu­ka­rı­da bah­se­di­len­le­rin hep­si doğ­ru. Pa­kis­tan’ın kar­şı kar­şı­ya ol­du­ğu sı­kın­tı­lar ol­duk­ça bü­yük. Özel­lik­le si­ya­si is­tik­rar­sız­lık ve geç­miş si­vil hü­kü­met­le­rin ka­rış­tı­ğı bü­yük yol­suz­luk­lar ge­le­cek için faz­la umut ver­mi­yor. 2. İlginç Rakamlar 1- Dün­ya­da 3 mil­yar­dan faz­la cep te­le­fo­nu var. Bu sa­yı ban­ka he­sa­bı olan in­san sa­yı­sı­nın 3 ka­tı. (Was­hing­ton Post) 2- “Ener­ji ta­sar­ru­fu yap, çev­re­yi kir­let­me”, Çin hü­kü­me­ti­nin en göz­de slo­gan­la­rın­dan bi­ri.( The Eco­no­mist) 3- Fa­kir ül­ke­ler­de­ki ölüm­le­rin dört­te bi­rin­den faz­la­sı kalp has­ta­lık­la­rı kay­nak­lı. (Ko­pen­hag Kon­sen­sü­sü) 4- Rus­ya’nın en bü­yük 14 pet­rol böl­ge­si­nin 7’sin­de re­zer­vin ya­rı­dan faz­la­sı tü­ken­miş du­rum­da. (Wall Stre­et Jo­ur­nal) 5- Muh­te­mel in­ter­net ad­res­le­ri­nin yak­la­şık yüz­de 85’i ha­li­ha­zır­da kul­la­nı­lı­yor. Mev­cut trend de­vam eder­se 2011’de ad­res­ler bi­te­cek. (OECD-Eko­no­mik İş­bir­li­ği ve Kal­kın­ma Teş­ki­la­tı) 6- Ak­de­niz’den Pe­kin’e, Pe­kin’den Ka­hi­re’ye ya da Pa­ris’ten Del­hi’ye çi­ze­ce­ği­niz tüm çiz­gi­ler İran’dan ge­çi­yor. (N. Ge­og­rap­hic) 7- 1998’de or­ta­la­ma 2618 ABD do­la­rı olan bir di­züs­tü bil­gi­sa­ya­rın fi­ya­tı 2007’de 1111 do­lar’a ge­ri­le­di. (Gart­ner Inc.) 8- ABD Golf Fe­de­ras­yo­nu’na bağ­lı top-99 (ilk 99) golf oyun­cu­su­nun her­bi­ri 2007’de 1 mil­yon do­lar­dan faz­la ka­zan­dı. (F. Ti­mes) 9- “Ro­bot” ke­li­me­si Çek di­lin­de ‘zor­la ça­lış­tır­ma’ an­la­mı­na ge­len ve ilk de­fa Ka­rel Ca­pek ta­ra­fın­dan 1920’de bir oyun­da kul­la­nı­lan “ro­bo­ta” ke­li­me­sin­den gel­mek­te­dir. (The Eco­no­mist) 10- Bir fin­can sı­cak ka­ka­o, has­ta­lık­lar­dan ko­ru­yu­cu ve yaş­lan­ma­nın et­ki­le­ri­ni azal­tı­cı an­ti­ok­si­dan­lar yö­nün­den çok zen­gin. (BBC) 3. Dudak Okuma Michelle Obama Konuşuyor ABD Baş­ka­nı se­çi­len ve ocakta gö­re­vi dev­ra­la­cak olan Ba­rack Oba­ma­’nın ba­şa­rı­lı se­çim kam­pan­ya­sı sı­ra­sın­da­ki en ateş­li des­tek­çi­si, eşi Mic­hel­le Oba­ma idi. Prin­ce­ton ve Har­vard üni­ver­si­te­le­rin­den me­zun olan, iki kız an­ne­si Mic­hel­le, ko­ca­sı, se­çim kam­pan­ya­sın­da­ki ro­lü ve ‘first lad­y’ ola­rak ge­le­cek­te­ki ro­lü ko­nu­sun­da ko­nu­şu­yor. 1- Ba­rack Oba­ma­’yı baş­kan­lık ya­rı­şın­da fark­lı kı­lan ney­di? “İn­san­lar bir­bi­ri­nin ay­nı olan es­ki po­li­ti­ka­lar­dan usan­mış du­rum­da ve po­li­ti­ka­da ye­ni bir ses duy­mak is­ti­yor. Ay­rı­ca kor­ku ta­cir­le­rin­den de bık­tı­lar ve ar­tık ümit­li ol­mak is­ti­yor­lar. Ba­na gö­re Ba­rack in­san­la­ra bu de­ği­şi­mi va­de­den tek aday.” (Ma­yıs 2007) 2- Med­ya­nın Oba­ma­’y­la il­gi­li ‘a­şı­rı ide­alis­t’ bir imaj oluş­tur­du­ğu ko­nu­sun­da en­di­şe­li mi­si­niz ? “O­ba­ma ye­te­nek­li ve gö­re­bi­le­ce­ği­niz en par­lak po­li­ti­ka­cı­lar­dan bi­ri; ama ni­ha­ye­tin­de o da bir in­san.” (Ma­yıs 2007) 3- Kam­pan­ya do­la­yı­sıy­la ai­le ha­ya­tı­nız zor­lan­dı mı? “Ba­rack bü­yük bir ha­tip, çok ye­te­nek­li ve ze­ki. Fa­kat siz sa­de­ce bu ka­da­rı­nı bi­li­yor­su­nuz. O iyi bir adam. De­mek is­te­di­ğim, o öy­le bi­ri ki ya­rı­şın or­ta­sın­da kı­zı­mı­zın oku­lun­da bir ve­li top­lan­tı­sı­nı bi­le ka­çır­ma­dı. Be­nim için ma­ri­fet iş­te bu. Ço­cuk­la­rı eğ­len­di­rir, be­ni ev­li­lik yıl­dö­nü­mü­müz­de ye­me­ğe gö­tü­rür.” (Şu­bat 2008) 4- Si­zin ki­şi­li­ği­niz ve tec­rü­be­le­ri­niz se­çim kam­pan­ya­sı­na na­sıl bir kat­kı sağ­la­dı? “İn­san­la­rın an­la­ya­cak­la­rı­nı um­du­ğum şey, be­nim ger­çek­ten de ben ola­rak kal­ma­ya de­vam ede­ce­ğim­dir. İn­san­lar be­nim ne his­set­ti­ği­mi, ne dü­şün­dü­ğü­mü ve ne­ye inan­dı­ğı­mı me­rak et­me­ye­cek­ler. Be­nim Ba­rac­k’­ı des­tek­le­me se­bep­le­rim­den bi­ri de bu; Bi­zim ih­ti­ya­cı­mız olan ger­çek ve dü­rüst si­ya­set, in­san­la­rın ger­çek gün­de­min­de­ki si­ya­set; ke­li­me oyun­la­rı ile asıl me­se­le­le­ri ge­ri pla­na atan si­ya­set de­ğil.” (Şu­bat 2008) 5- Kam­pan­ya sü­re­ci hem baş­kan ada­yı hem de ai­le­si için çok yo­ru­cu ola­bi­lir. Bu sü­reç­te si­zi ve eşi­ni­zi mo­ti­ve eden ne ol­du? “Ba­rack ko­nu­şur­ken çok dik­kat­li din­li­yo­rum, çün­kü ona ina­nıp inan­ma­dı­ğı­mı an­la­mak, onun inan­dı­rı­cı­lı­ğı­nı his­set­mek is­ti­yor­dum. O her ko­nuş­tu­ğun­da bu­nu ya­pı­yor­dum. Ba­zen söz­le­ri bir şe­kil­de kal­bi­me do­ku­nu­yor, bu da ne­den bu işe so­yun­du­ğu­muz ko­nu­sun­da be­ni ye­te­rin­ce ik­na edi­yor­du. “ (Ara­lık 2007) Ne­den? 6- “Sa­nı­rım biz ül­ke ola­rak mem­le­ket me­se­le­le­rin­de bi­raz ka­yıt­sız ka­lı­yo­ruz. Kor­ku ta­cir­le­ri bi­zi et­ki­siz ha­le ge­tir­miş. ‘Te­rö­rist­ler bi­zi vu­ra­ca­k’ di­ye in­san­lar o ka­dar kor­ku­tul­muş­lar­dı ki, bir­ço­ğu ken­di çı­kar­la­rı aley­hin­de oy kul­lan­dı.” (Ma­yıs 2007) 7- En çok hırs­lı ve he­ye­can­lı ol­du­ğu­nuz ko­nu­lar? “Bir ‘ba­ba­’nın ken­di ai­le­si­ne ba­ka­bil­me­si önem­li bir şey­dir. Pek çok Ame­ri­ka­lı bun­dan da­ha faz­la bir­şey is­te­mi­yor. Utanç ve­ri­ci bir du­rum ki ya­şa­dı­ğı­mız bu ül­ke­de, her Ame­ri­ka­lı­nın bu ba­sit ta­le­bi­ni ye­ri­ne ge­ti­re­mi­yo­ruz.” (Ara­lık 2007) 8- Brac­k’­ın ge­le­ce­ğe umut­la bak­ma­sı­na na­sıl kat­kı sağ­la­dı­nız? “E­ğer Ba­rack fark­lı bir li­der ol­mak is­ti­yor­sa, po­li­ti­ka­ya yak­la­şı­mı da fark­lı ol­ma­lıy­dı. Ül­ke ola­rak po­li­ti­ka­nın in­san­la­rı de­ğiş­ti­rip de­ğiş­tir­me­di­ği­ni her za­man me­rak ede­riz. Can-ı gö­nül­den is­te­di­ği­miz şey­ler­den bi­ri, po­li­tik ha­ya­tı­mı­zın bi­zi de­ğiş­tir­me­si­ne mü­saa­de et­me­mek.” (Ara­lık 2007) 9- Ce­sa­re­ti­ni­zin kı­rıl­dı­ğı an­lar­da si­zi ayak­ta tu­tan ne ol­du? “An­nem bi­ze ne­le­rin yan­lış gi­de­bi­le­ce­ği­ni dü­şü­nüp du­ra­rak iler­le­ye­me­ye­ce­ği­mi­zi öğ­ret­ti­” (Şu­bat 2008) Son ola­rak? 10- “Biz bu­yuz iş­te. Ben bi­raz ge­ve­ze­yim, ko­ca­mı bi­raz te­dir­gin edi­yo­rum. İna­nıl­maz de­re­ce­de ze­ki. Be­nim gi­bi zor bir ka­dın­la bi­le ba­şe­de­bi­le­cek ka­dar ka­pa­si­te­li ol­ma­sı, onun baş­kan ola­bi­le­ce­ği­nin de bir gös­ter­ge­si.” (Şu­bat 2008) E­di­tör’ün No­tu: “Du­dak O­ku­ma”nın her bir bö­lü­mü, so­ru­lar­da be­lir­ti­len ta­rih­ler­de rö­por­taj ya­pı­lan şa­hıs­lar­ca söy­len­miş yak­la­şık on a­lın­tı i­çe­rir. Yal­nız, bu sa­de­ce sa­nal bir rö­por­taj­dır. Müm­kün ol­du­ğun­ca, i­fa­de e­di­len dü­şün­ce­le­re da­ha i­yi bir an­lam sağ­la­ya­cak so­ru­lar ek­len­miş­tir.”
 
 
 
 
 
 
 
KAPAT