BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Türk kültürünün ortak rengi AL

Türk kültürünün ortak rengi AL

Kül­tü­rümüzün il­ginç bir ö­zel­li­ği­ni or­ta­ya çı­ka­ran Ya­zar Ha­lil De­li­ce, Türk dün­ya­sın­da bay­rak, kan, gül, top­rak, ge­lin, du­vak, tur­na gi­bi ortak de­ğer­le­rin al renk i­le i­fa­de e­dil­di­ği­ni söy­le­di.



Osmanlı sosyal hayatında al renk geniş yer tutuyordu. Özellikle giyeceklerde (fe­ra­ce, şal­var, min­tan, ye­lek) tercih ediliyordu. Ata spo­ru­muz gü­reş ve bu sa­ha­da dün­ya ta­ri­hi­ne geç­miş spor­cu­la­rı­mız üze­ri­ne ka­le­me al­dı­ğı ki­tap ve araş­tır­ma­la­rıy­la ta­nı­nan ya­za­rı­mız Ha­lil De­li­ce, Türk in­sa­nı­nın ken­di­ni “al” renk­le ifa­de et­ti­ği­ni söy­le­di. Sam­sun Mü­ba­de­le Der­ne­ği ta­ra­fın­dan dü­zen­le­nen 2. Ulu­sal Mü­ba­de­le ve Bal­kan Türk Kül­tü­rü Araş­tır­ma­la­rı Kon­gre­si’ne “Ru­me­li Tür­kü­le­rin­de Al Renk Mo­ti­fi” isim­li teb­li­ği ile ka­tı­lan Ha­lil De­li­ce, Türk kül­tü­rü­nün il­ginç bir özel­li­ği­ni or­ta­ya koy­du. Türk dün­ya­sın­da bay­rak, kan, gül, top­rak, ge­lin, du­vak, tur­na gi­bi ortak de­ğer­le­rin al renk ile ifa­de edil­di­ği­ni söy­le­yen De­li­ce, bu se­bep­le “kır­mı­zı bay­rak” de­ğil “al bay­rak,” “kır­mı­zı kan” de­ğil “al kan” de­nil­di­ği­ni kay­det­ti. HAKİMİYET RENGİ Al renk mo­ti­fi­nin da­ha çok tür­kü­ler­de gö­rül­dü­ğü­nü an­la­tan Ha­lil De­li­ce, “Türk mil­le­ti­nin ta­bi­ata, çi­çek­le­re, kuş­la­ra, ne­hir­le­re ve dağ­la­ra ba­kı­şı; sev­da­lar, se­vinç­ler, ay­rı­lık­lar, has­ret­ler ve üzün­tü­ler kar­şı­sın­da tep­ki­si bü­tün ger­çek­li­ğiy­le tür­kü­ler­de­dir” de­di. De­li­ce, ta­ra­ma yap­tı­ğı 400’ye ya­kın Ru­me­li tür­kü­sün­de, al ren­gin; at, bay­rak, ça­dır, du­vak, el­ma, ge­lin, ge­lin­lik, giy­si­ler, gül, gü­zel ka­dın, kan, top­rak, tur­na, ya­nak ve yaz­ma ol­mak üze­re 15 çe­şit yer­de sı­fat ola­rak kul­la­nıl­dı­ğı­nı, bun­la­rın or­tak özel­li­ği­nin, değerli olduğuna ina­nıl­ma­sı ol­du­ğu­nu be­lir­te­rek şun­la­rı söy­le­di: “Al, mi­to­lo­jik Türk an­la­yı­şın­da, gö­ğün zir­ve­si­ni ve ate­şi ifa­de eder. ‘Al’, Türk leh­çe­le­rin­de ‘yük­sek’, ‘yü­ce’ ve ‘kud­ret’ an­lam­la­rı­na da ge­lir. Al­tay da­ğı­nın adı ay­nı mak­sat­la söy­len­miş olup, Al=yü­ce-yük­sek, tay=tağ/dağ de­mek olup Al-tay=yü­ce-ulu dağ, yük­sek dağ an­la­mın­da­dır. Türk dev­let ge­le­ne­ğin­de, al renk, hü­küm­ran­lık, hâ­ki­mi­yet ren­gi­dir. Hü­küm­dar­lı­ğı gös­te­ren her şey (bay­rak, san­cak, otağ) al renk­te­dir.” “AL”LI TÜR­KÜ­LER Ha­lil De­li­ce’nin tes­pit et­ti­ği ba­zı tür­kü­ler­de çok sa­yı­da “al” ren­gi kul­la­nı­lı­yor. Sa­ray­bos­na tür­kü­sü olan “Al gü­lü ya­na­ğın­da” bun­lar­dan bi­ri. Tür­kü­de, mu­ra­da ve he­de­fe işa­ret eden al el­ma; ya­kı­cı gü­zel­li­ği ifa­de eden al ya­nak;, ebe­di aş­kı ifa­de eden al gül; gü­ze­le koş­ma­yı ifa­de eden al to­puk geçiyor. Tür­kü şu şe­kil­de: Al gü­lü ya­na­ğın­da Al el­ma bul­dum da­lın­da ­Gön­lüm dos­tun ha­ya­lın­da Al gü­lü ya­na­ğın­da ­Ta­şır İs­lam­bul gü­ze­li Al el­ma­nın da­lı ­Dil­be­rin yok­dur ih­sa­nı ­Des­te des­te fes­li­cen­li ­Ta­şır İs­lam­bul gü­ze­li ­Der­ya­lar­da o­lur ge­mi ­Sük­ker­dir du­da­gın ye­mi Al to­pu­ğa di­ba do­ni ­Dö­ker İs­lam­bul gü­ze­li
 
 
  • Piyasalar

    Fark %
  • 104123
    % 0.12
  • 3.4906
    % -0.5
  • 4.1771
    % -0.29
  • 4.7234
    % -0.71
  • 145.551
    % 0.08
 
 
 
 
 
KAPAT