BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Ta­ri­hi sar­san sui­kasd­ler

Ta­ri­hi sar­san sui­kasd­ler

Avus­tur­ya­lı Hai­der’in ilaç ve­ri­lip uyu­tul­mak su­re­tiy­le ilk de­fa de­ne­nen bir yön­tem­le öl­dü­rül­me­si si­ya­si sui­kasd­leri tek­rar gün­de­me getirdi. Sui­kasd be­lâ­sın­dan uzak kal­mış ta­rih­te tek dev­let bi­le yok­tur. Fa­tih Sul­tan Meh­med Han’ın ze­hir­len­me­si, Sul­tan Ab­dü­la­ziz Han’ın bilek damarlarının ke­sil­me­si, Gal­ler Pren­se­si Dia­na’nın ka­za­ya kur­ban git­me­si ta­ri­hin es­ra­ren­giz olay­la­rı ara­sın­da...



Si­ya­sî has­mı ve­ya o dev­le­tin fel­se­fe­si­ne ay­kı­rı ol­du­ğu id­di­a edi­len ki­şi­yi öl­dür­me­ye si­ya­sî ci­na­yet ve­ya si­ya­sî sui­kast di­yo­ruz. Bu be­lâ­dan uzak kal­mış ta­rih­te tek dev­let bi­le yok­tur. Me­se­lâ en dü­zen­li, hat­tâ, ide­al dö­nem sa­yı­lan Hu­le­fâ-i Râ­şi­din dev­rin­de (632-661), 4 Ha­li­fe­nin son 3’ü öl­dü­rül­müş­tür (Haz­ret-i Ömer, Haz­ret-i Os­mân ve Haz­ret-i Alî). Ge­ri­si­ni va­rın siz mu­ka­ye­se bu­yu­run. Böy­le ci­na­yet­ler iki­ye ay­rı­lır: Göz gö­re gö­re öl­dür­mek ve ka­za, has­ta­lık, in­ti­har sü­sü ve­re­rek öl­dür­mek. Göz gö­re gö­re öl­dür­mek her tür­lü öl­dü­rü­cü va­sı­tay­la ya­pı­lır. Res­men idam şek­li de ve­ri­le­bi­lir. İş­le­nen ci­na­ye­ti üst­le­ne­me­mek, sak­la­mak mak­sa­dıy­la ya­pı­lan­lar da çe­şit­li­dir: Ze­hir ve­ri­le­rek has­ta­lık­tan öl­dü de­nir. Ya­nı­na bir öl­dü­rü­cü âlet, bı­çak, kı­lıç, us­tu­ra, ta­ban­ca, tü­fek, ba­rut ko­na­rak in­ti­har sü­sü ve­ri­le­bi­lir. Ta­şıt ka­za­la­rı baş­ta ol­mak üze­re ka­za dü­zen­le­ne­bi­lir. Bu haf­ta­lık say­fa­mız­da, bi­zim ta­ri­hi­miz­de ve dün­ya­da ka­za ve in­ti­har sü­sü ile iş­len­miş bir­kaç ün­lü ci­na­ye­ti ha­tır­la­ta­ca­ğız. Biz­de Sad­râ­zam So­kol­lu Meh­med Pa­şa’nın, Ame­ri­ka’da Baş­kan Lin­coln’ün­ki gi­bi akıl has­ta­la­rı­na iş­le­ti­len, fa­kat ka­til açık­ça bel­li olan tür­de­ki ci­na­yet­ler­den bah­set­me­ye­ce­ğiz. HAI­DER BİR İLK Bu ko­nu­yu, Avus­tur­ya­lı Hai­der’in bir ge­ce kul­lan­dı­ğı oto­mo­bil­de ka­za ya­pa­rak öl­dü­ğü­nün res­men ilân edil­me­si do­la­yı­sıy­la ya­zı­yo­ruz. Er­te­si gün 1. say­fa­da­ki sü­tu­nu­muz­da bu­nun si­ya­sî ci­na­yet ol­du­ğu­nu, Avus­tur­ya giz­li ser­vi­si­nin işi­ne ben­ze­di­ği­ni yaz­mış­tık. Kim­se­den ses çık­ma­dı ama öle­nin eşi, Hai­der’e son iç­ki­si­ne ilaç ko­na­rak ka­za yap­tı­rıl­dı­ğı id­di­asın­da bu­lun­du. Ve Avus­tur­ya dev­le­ti­nin yap­tı­ğı otop­si­yi ka­bûl et­me­di. Ce­se­di alıp İtal­ya’ya gö­tür­dü. Ora­da ikin­ci bir otop­si ya­pı­la­cak. Ara­ba ka­za­la­rı da­ha çok fren­le ve­ya baş­ka bir me­ka­niz­ma ile oy­na­na­rak dü­zen­len­miş­tir. Şo­fö­re ilâç ve­rip di­rek­si­yo­na oturt­mak çe­şi­di hiç de­ğil­se si­ya­sî ci­na­yet ola­rak ilk­tir. Şim­di ba­zı si­ya­sî ci­na­yet­le­ri oku­yu­cu­la­rı­ma su­nu­yo­rum: FA­TİH ZE­HİR­LEN­Dİ O ça­ğın en önem­li Av­ru­pa dev­le­ti Ve­ne­dik Cum­hu­ri­ye­ti, Av­ru­pa den­ge­si­ni al­tüst eden Fâ­tih Sul­tan Meh­med’e kar­şı 15 sûi­kasd te­şeb­bü­sün­de bu­lun­du. So­nun­cu­sun­da ba­şa­rı el­de et­ti: Ma­es­tro Ia­co­po adın­da­ki Ve­ne­dik aja­nı Yâ­kub Pa­şa adı­nı ala­rak ih­ti­dâ et­miş, pâ­di­şâ­hın he­ki­mi sı­fa­tıy­la ya­nı­ba­şı­na ka­dar gel­miş­ti. Fâ­tih, sa­ra­yın­da de­ğil, Mal­te­pe’de se­fer ha­lin­de­ki or­du­su­nun ba­şın­da ota­ğın­da idi. Bir haf­ta için­de ya­vaş ya­vaş ve­ri­len ze­hir­le 3 Ma­yıs 1481 gü­nü sa­at 16’da öl­dü. 49 ya­şı­nı 1 ay, 6 gün ge­çi­yor­du. As­ker, Yâ­kub Pa­şa’yı he­men linç et­ti. 10 yıl da­ha ya­şa­sa idi Fâ­tih, ci­han dev­le­ti­ni ger­çek­leş­ti­re­cek­ti. An­cak bir ci­han dev­le­ti­nin te­mel­le­ri­ni öy­le­si­ne at­mış­tı ki, to­ru­nu Ya­vuz Sul­tan Se­lim 1517’de ger­çek­leş­tir­di. Fâ­tih İkin­ci Sul­tan Meh­med, Türk­ler’in bü­tün ta­rih­le­ri bo­yun­ca bu­gü­ne ka­dar ye­tiş­tir­dik­le­ri en bü­yük şah­si­yet­tir (Ata­türk’ün bu hük­mü­nü biz ta­rih­çi­ler de ka­bûl edi­yo­ruz). Fâ­tih’in 13. ku­şak to­ru­nu olan Sul­tan Ab­dü­la­ziz, 4 Ha­zi­ran 1876 sa­ba­hı sa­at 9.36’da İs­tan­bul’da Fer’iye Sa­ra­yı’nda­ki tek ba­şı­na hab­se­dil­di­ği oda­da öl­dü. 46 ya­şı­nı 3 ay, 14 gün ge­çi­yor­du. Her iki ko­lu­nun şah­da­ma­rı bı­çak­la ke­sil­miş­ti. Can çe­ki­şir­ken oda­sın­dan alı­nıp sa­ray ka­ra­ko­lu­na gö­tü­rül­dü. 5 gün ön­ce taht­tan in­di­ril­miş­ti. Do­nan­ma ve or­du aş­kı ile as­ke­rî gü­cü­mü­zü çok ar­tır­mış­tı. Taht­tan in­di­ril­me­si komp­lo­su­na İn­gil­te­re Bü­yü­kel­çi­si Lord El­li­ot ve BIS (Bri­tish In­tel­li­gen­ce Ser­vi­ce) de ka­rış­mış­tır. Hal’ (taht­tan in­dir­me) ve katl (öl­dür­me) em­ri­ni ve­ren es­ki sad­râ­zam se­ras­ker mü­şîr Hü­se­yin Av­ni Pa­şa’dır. Sul­tan Azîz’in taht­tan in­di­ril­me­si, Os­man­lı dev­let dü­ze­ni­ni al­tüst et­miş ve im­pa­ra­tor­lu­ğu­mu­za bu­gü­ne ka­dar ona­rıl­maz çok bü­yük za­rar­lar ver­miş­tir. Sul­tân Azîz vak’ası­nı ben, Bir Dar­be­nin Ana­to­mi­si is­min­de­ki ki­ta­bım­da bü­tün de­ta­yı ile an­lat­tım (1982, 9. bas­kı 2008, 472 say­fa). EN DE­RİN DEV­LET: İN­GİL­TE­RE Gal­ler Pren­se­si (1961-1997) Dia­na, bir ha­ne­dan­dan in­miş pren­ses de­ğil­di. Sa­de­ce bir earl (kont) kı­zı idi, do­ğu­şun­da lady (ley­di) un­va­nı­nı ta­şı­yor­du. İn­gil­te­re ve­lî­ah­di Gal­ler Pren­si Char­les (Çarls) ta­ra­fın­dan be­ğe­nil­di, ev­len­di. Hü­küm­ran kra­li­çe İkin­ci Eli­za­beth, ge­li­ni­ni be­ğen­me­di. Kra­li­çe’nin am­ca­sı, 1936’da bir­kaç ay İn­gil­te­re kra­lı ve Hin­dis­tan İm­pa­ra­to­ru olan Se­ki­zin­ci Ed­ward, kra­li­çe un­va­nı­nı ta­şı­ma­mak şar­tıy­la dul bir ha­nım­la ev­len­di­ği için, İn­gil­te­re ha­ne­da­nın­ca dış­lan­mış­tı. Şim­di Kra­li­çe’nin ikin­ci bir skan­da­la ta­ham­mü­lü yok­tu. Dia­na, kral eşi ol­mak üze­re ye­tiş­ti­ril­me­di­ği için ge­li­şi­gü­zel ya­şa­mak­la kal­ma­dı, cin­sî hür­ri­ye­ti­ni ilân et­ti. Ster­lin mil­yar­der­li Mı­sır­lı Müs­lü­man bir Arap’ın oğ­lun­dan ha­mi­le kal­dı. Do­ğa­cak ço­cuk, Dia­na’nın Char­les’dan olan iki oğ­lu­nun üvey kar­de­şi ola­cak­tı. Dia­na’nın öl­dü­rü­le­ce­ği­ni iki yıl ön­ce ben, Bü­yük An­ka­ra Ote­li’nde­ki ma­lûm Per­şem­be top­lan­tı­la­rın­da ar­ka­daş­la­rı­ma de­fa­at­la söy­le­miş­tim. Öy­le ol­du. İn­gil­te­re giz­li ser­vi­si ar­tık oto­mo­bil ka­za­la­rı­nın öy­le­si­ne us­ta­sı ol­muş­tu ki, di­ğer ül­ke is­tih­ba­rat­çı­la­rı­nın bu ma­ha­ret kar­şı­sın­da ağız­la­rı su­la­nı­yor­du. Pren­ses Dia­na, 31 Ağus­tos 1997 gü­nü Pa­ris’te­ki oto­mo­bi­li için­de ka­za­en öl­dü. 36 ya­şın­da idi. Ne­den­se, açık ah­lâk­sız­lı­ğı­na rağ­men, İn­gi­liz hal­kın­ca çok se­vil­miş­ti. De­rin dev­let­le şa­ka ol­maz. En de­rin dev­let, İn­gil­te­re’de­ki­dir. MA­YER­LING FA­Cİ­ASI Çok be­lir­gin bir ör­nek Ma­yer­ling Fa­ci­ası di­ye film­le­re, ro­man­la­ra ko­nu olan ün­lü sui­kasd­dir (30 Ocak 1889). Ve­lî­ahd-Ar­şi­dük Ru­dolf, 31 ya­şın­da, Avus­tur­ya im­pa­ra­to­ru-Ma­ca­ris­tan kra­lı 68 yıl taht­ta kal­mak­la (1848-1916) ün­lü Franz Jo­seph’in tek oğ­lu idi. 1867’de Avus­tur­ya İm­pa­ra­tor­lu­ğu+Ma­ca­ris­tan Kral­lı­ğı şek­lin­de iki­li ve eşit bir fe­de­ras­yon hâ­li­ni al­mış­tı. Ar­şi­dük Ru­dolf, Çek­ler’e de ay­ni hak­kın ve­ri­lip Çe­kos­lo­vak­ya Kral­lı­ğı ile üç­lü bir fe­de­ras­yo­na ta­raf­tar­dı. İm­pa­ra­tor­luk de­rin dev­le­ti ha­re­ket­len­di. İm­pa­ra­to­ra, ve­li­ah­din ne de­re­ce­de sa­kın­ca­lı bir tu­tum için­de ol­du­ğu arz edil­di. İm­pa­ra­tor, sü­kû­net­le, ce­vap ver­me­den din­le­di. Bu, “is­te­di­ği­niz gi­bi ya­pı­nız” de­mek­ti. İs­tan­bul­lu met­re­si Ba­ro­nes’le Vi­ya­na dı­şın­da Ma­yer­ling av köş­kün­de ya­tar­lar­ken, sa­bah­le­yin, iki­si de ta­ban­ca ile şa­kak­la­rın­dan vu­rul­muş bu­lun­du­lar. “Ve­lî­ah­din, met­re­si­ni vur­duk­tan son­ra ümit­siz aşk (!) se­be­biy­le in­ti­hâr et­ti­ği” açık­la­ma­sı ya­pıl­dı. Ar­şi­dük, meş­rû eşi ile 1884 ve 1888’de İs­tan­bul’a ge­lip -ba­ba­sı Franz Jo­seph gi­bi- hâ­kan ha­lî­fe İkin­ci Ab­dül­ha­mîd ta­ra­fın­dan ka­bûl edi­lip ağır­lan­mış­tı.
 
 
  • Piyasalar

    Fark %
  • 106239
    % -0.69
  • 3.8713
    % 0.09
  • 4.5671
    % 0.28
  • 5.0906
    % -0.54
  • 160.342
    % -0.61
 
 
 
 
 
KAPAT