BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > ‘­Çe­kim kay­bol­du’ de­yip ÖDEMİYORLAR

‘­Çe­kim kay­bol­du’ de­yip ÖDEMİYORLAR

Da­ra­lan pi­ya­sa­la­ra bir darbe de Türk Ti­ca­ret Ka­nu­nu’nun 711. mad­de­si­ni maksat dı­şı kullananlardan geldi. ‘Çe­ki­mi kay­bet­tim’ di­ye öde­me yap­mayanlar piyasaları kilitliyor



> Mustafa SEZER-İSTANBUL Glo­bal kri­zin et­ki­siy­le dur­gun­la­şan pi­ya­sa­lar­da es­naf şim­di de pa­ra­sı­nı tah­sil ede­me­me­nin sı­kın­tı­sı­nı ya­şı­yor. Na­kit sı­kı­şık­lı­ğı ya­şa­yan pi­ya­sa­lar­da çek kul­la­nı­mı ar­tar­ken Türk Ti­ca­ret Ka­nu­nu’nun 711’in­ci mad­de­sin­de­ki açı­ğın sık­ça kul­la­nıl­ma­sı es­na­fı iyi­ce kö­şe­ye sı­kış­tır­dı. 711. mad­de­nin 3. fır­ka­sı­na gö­re ban­ka­lar, “çe­ki­mi kay­bet­tim” di­ye­rek öde­me yap­mak­tan ka­çı­nan borç­lu­nun çe­ki­ne kar­şı­lık­sız dam­ga­sı vur­mu­yor. Bu da ala­cak­lı­nın ya­sal ta­kip yap­ma­sı­nı ön­lü­yor. Uz­man­lar pi­ya­sa­da bu şe­kil­de 500 mil­yon YTL ci­va­rın­da kar­şı­lık­sız çe­kin do­laş­tı­ğı­nı be­lir­ti­yor. İs­tan­bul Ti­ca­ret Oda­sı (İTO) Baş­ka­nı Mu­rat Yal­çın­taş, bu du­ru­mun önü­ne geç­mek için öde­me yap­mak­tan ka­çı­nan ke­şi­de­ci­ye is­pat zo­run­lu­lu­ğu­nun ge­ti­ril­me­si­nin ge­rek­ti­ği­ni söy­le­di. Çek ka­nu­nu ile il­gi­li ol­duk­ça çok sık rast­la­nan ba­zı prob­lem­le­rin bu­lun­du­ğu­nu söy­le­yen İs­tan­bul Ti­ca­ret Oda­sı (İTO) Baş­ka­nı Mu­rat Yal­çın­taş, çe­ki im­za eden ki­şi­nin ya­ni ke­şi­de­ci­nin, öde­me­den ka­çın­ma­sı­nın ti­ca­ri ha­yat­ta bü­yük bir prob­lem oluş­tur­du­ğu­nu ge­tir­di. Bu sı­kın­tı­nın çö­züm­len­me­si­nin, ti­ca­ri ha­ya­tın is­tik­ra­rı açı­sın­dan son de­re­ce önem­li ol­du­ğu­nu be­lir­ten Yal­çın­taş, “Bu­nun çö­züm yo­lu, ‘çe­kin rı­za­sı dı­şın­da elin­den çık­tı­ğı­nın is­pat edil­me­si’nden ge­çi­yor. Bu is­pat­la­ma ise, res­mî ma­kam­lar­ca ve­ri­le­cek ya­zı­lı bir bel­ge ile tes­pit edil­me­li. Böy­le­ce gö­rü­le­cek­tir ki, ‘çe­kin rı­za­sı dı­şın­da elin­den çık­tı­ğı’ için öde­me yap­ma­ya­ca­ğı­nı bil­di­ren­le­rin sa­yı­sın­da cid­di dü­şüş ola­cak” de­di. Bir di­ğer prob­le­min de kar­şı­lık­sız çe­ke ve­ri­len ha­pis ce­za­sı ol­du­ğu­nu an­la­tan Yal­çın­taş, “Oy­sa kar­şı­lı­ğı ol­ma­yan çe­kin öde­ne­bil­me­si, ya­ni kar­şı­lık oluş­tu­rul­ma­sı için su­çu iş­le­yen o ki­şi­nin pa­ra ka­zan­ma­sı ge­rek­mek­te­dir. Bu se­bep­le ha­pis ce­za­sın­dan zi­ya­de baş­ka çö­züm yol­la­rı üre­til­me­li. Ay­rı­ca çe­kin va­de­sin­den ön­ce tah­si­le ve­ril­me­si ti­ca­ri ha­ya­tı­mız için önem­li olan bu sı­kın­tı­nın çö­zü­mü, pi­ya­sa­da ge­nel ka­bul gö­ren va­de­li çek uy­gu­la­ma­sı­nın sür­dü­rül­me­si­dir” de­di. Pİ­YA­SA­NIN DEN­GE­Sİ­Nİ BO­ZU­YOR Ki­şi­le­rin, ka­nu­n çer­çe­ve­sin­de te­le­fon ede­rek “ken­di ira­dem dı­şın­da” diyerek öde­meyi dur­du­rdu­ğu­nu an­la­tan Ver­gi Uz­ma­nı Vey­si Se­viğ, “İn­san­lar ala­ca­ğı­nı yar­gı yo­luy­la is­pat et­me du­ru­mun­da bı­ra­kı­lı­yor. Za­man alan bu du­rum pi­ya­sa­nın den­ge­si­ni bo­zu­yor” de­di. Kö­tü ni­yet­li­le­rin soy­gun ara­cı oldu Ver­gi uz­ma­nı Ek­rem Sa­rı­su, son za­man­lar­da ba­zı kö­tü ni­yet­li ki­şi­ler­ce, çek kul­la­nı­mı yo­luy­la men­fa­at sağ­lan­ma­sı ve iyi ni­yet­li ki­şi­le­rin mağ­dur edil­me­si­nin yay­gın­laş­tı­ğı­nı söy­le­di. Çe­kin kö­tü ni­yet­li ki­şi­ler­ce ade­ta soy­gun ara­cı ola­rak kul­la­nıl­dı­ğı­nı ak­ta­ran Sa­rı­su, “Dü­zen­le­me iyi ni­yet­li çek sahibi için ge­ti­ril­di. Bu mad­de, çek yap­ra­ğı ve­ya çek kar­ne­si­nin ça­lın­ma­sı ve­ya kay­bol­ma­sı du­ru­mun­da çe­kin tah­si­la­tı­nı ön­le­mek için ko­nul­muş­tu. Bu yö­nüy­le dü­zen­le­me son der­ece ye­rin­de. Fa­kat dü­zen­le­me son za­man­lar­da kö­tü ni­yet­li borç­lu­lar ta­ra­fın­dan, iyi ni­yet­li ki­şi­le­rin is­tis­ma­rın­da kul­la­nı­lı­yor. Çek ha­mi­li kö­tü ni­yet­li kul­la­nım­la­ra kar­şı yar­gı yo­luy­la mü­ca­de­le et­me­ye kalk­sa za­man ve pa­ra kay­bet­mek­te” de­di. Ned­pa Ka­ğıt Yö­ne­tim Ku­ru­lu üye­si Fa­tih Gül­mez de Türk Ti­ca­ret Ka­nu­nu’nun 711. mad­de­si­nin 3. fık­ra­sı­nın su­is­ti­mal edil­me­si­nin pi­ya­sa dü­ze­ni­ni boz­du­ğu­nu an­la­tan Gül­mez, “Şu an­da za­ten pi­ya­sa­da dur­gun­luk var. Na­kit sı­kı­şık­lı­ğı var. Bu­nun üze­ri­ne bir de çek sı­kın­tı­sı ya­şa­nı­yor. Bu yüz­den zor du­ru­mda ka­lan çok es­naf var” de­di.
 
 
 
 
 
 
 
KAPAT