BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Kira gelirlerinde istisna

Kira gelirlerinde istisna

Gerçek kişilerin şahsi servetleri kapsamında yer alan kira gelirleri, bilindiği gibi, gelir vergisine tabidir.



Gerçek kişilerin şahsi servetleri kapsamında yer alan kira gelirleri, bilindiği gibi, gelir vergisine tabidir. Kira gelirlerinin beyanı açısından, önem taşıyan konu, kiraya verilen gayrimenkulün konut olup olmadığıdır. Konut olarak kiraya verilen gayrimenkullerden elde edilen kira gelirleri tamamiyle beyana tabi iken, işyeri olarak kiraya verilip üzerinden stopaj yapılmış kira gelirlerinin beyan edilmesi, brüt tutarları toplamının 3,5 milyar lirayı aşması şartına bağlıdır. Öte yandan Kanunumuz, konut olarak kiraya verilen gayrimenkullerle ilgili, bir istisna getirmiştir. Bu istisna tutarı, 1999 yılında elde edilmiş kira gelirleri için 420, 2000 yılında elde edilecek kira gelirleri için ise 630 milyon lira olarak belirlenmiştir. Ancak bu istisnadan yararlanmak bazı şartlara bağlanmıştır. Bu istisnadan yararlanabilmek için gerekli ilk ve temel şart, kiraya verilenin kiracı tarafından konut olarak kullanılmasıdır. Kiraya verilenin kullanım amacı kat mülkiyeti esasları ve binanın yönetim planına göre konut olarak gözüküyor olsa dahi, kiracının kiralananın ticari maksatla kullanması (örneğin şirket merkezi veya şirket personeli için lojman gibi) halinde istisnadan yararlanmak mümkün değildir. Öte yandan kişinin, konut olarak kiraya verdiği yerlerin yanısıra işyeri olarak kiraya verdiği yerlerin de bulunması halinde, konut olarak kiraya verilen yerler için, aşağıda yer alan diğer şartları da taşımak kaydiyle istisnadan yine yararlanmak mümkündür. İstisnadan yararlanmanın ikinci şartı ise, kira gelirinin tam olarak beyan edilmiş olmasıdır. İstisna haddi üzerinde kira geliri elde edip de, bunu eksik beyan edenler de, bu istisnadan yararlanamayacaklardır. Örneğin 440 milyon lira kira geliri elde edip de, bunu hiç beyan etmeyen bir kişinin bu kira gelirini gizlediğinin saptanması halinde, 440 milyon lira üzerinden tarhiyat yapılacaktır. Oysa bu kişi elde ettiği kira gelirini tam olarak zamanında beyan etse idi, 240 milyon lirayı aşan kısım, yani sadece 200 milyon lira üzerinden vergilendirme yapılacaktı. Bir başka örnekte ise, 1 milyar lira konut kira geliri elde eden bir kişiyi ele alalım. Bu kişi, kira gelirinin 200 milyon lirasını gizleyerek, 800 milyon lira kira gelirini istisnayı da düşerek beyan etmiş olsun. Bu kişinin 200 milyon lira gelirini gizlediği saptanırsa, cezalı tarhiyat gizlenen 200 milyon lira üzerinden değil, 420 milyon liralık istisnadan yararlanma hakkını da kaybedeceği için 620 milyon lira üzerinden yapılacaktır. İstisna, gerçek usulde ticari kazancı, zirai kazancı veya serbest meslek kazancı olmayanlara tanınmıştır. Eğer, dairesini konut olarak kiraya veren bir kişinin, aynı zamanda bir ticari kazancı veya serbest meslek faaliyeti varsa, istisnadan yararlanması söz konusu olamayacaktır. Öte yandan kira gelirleri, bu tür bir geliri olan bir kişi tarafından beyan edilen kişilerin de, bu istisnadan yararlanamayacaklalrına ilişkin hüküm, aile reisi beyanının kaldırılmasına rağmen kanunda muhafaza edilmiştir. Ancak bu olumsuz şart, kira gelirleri, velileri veya vasileri tarafından beyan edilen küçükler için, önem taşımaya devam etmektedir. Örneğin, kira gelirleri ticari kazancı olan babası tarafından beyan edilen küçük, bu istisnadan yararlanamayacaktır. İstisna, konuta değil, şahsa tanınmıştır. Bu nedenle kişinin, birden fazla konut kira geliri olsa da, sadece bir defa istisnadan yararlanabilecek ve her bir konut için ayrı ayrı istisna hesaplamayacaktır. Kişinin muhtelif gayrimenkullerinden elde ettiği kira gelirleri toplamından, sadece bir kez 420 milyon lira istisna olarak düşülecektir. İstisnanın, konuta değil de, şahsa tanınmış olmasının bir başka sonucu ise mal sahibinin konuttaki hisse oranının önem taşımamasıdır. Örneğin bir dairenin üç kardeşe miras olarak kalması durumunda, bu kardeşler daireye 1/3 oranında iştirak halinde malik olurlar. Bu dairenin kiraya verilmesi halinde kira gelirini kendi aralarında üçe taksim etseler dahi, her biri ayrı ayrı 420 milyon liralık istisnadan yararlanacaktır. Üç hisseli bir dairede, hissedarların hepsi diğer şartları da taşıyorsa, hissedarların yararlanacağı toplam istisna tutarı 1.260.000.000 lira olacaktır. İstisnanın, kira gelirlerinin Ocak ayında beyan edilip edilmediği ile bir ilgisi yoktur. Mükelleflerin diğer gelirleri dolayısıyla Mart ayında beyan edecekleri konut kirası gelirleri de, aynı şartlarla istisnadan yararlanacaktır. Hatta, beyanname süresini geçirerek ceza ödememek için pişmanlık dilekçesi ekinde beyan edenler de, yine bu istisnadan yararlanabileceklerdir.
 
 
 
 
 
 
 
Kapat
KAPAT