BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Türkmen kültürünün noteri

Türkmen kültürünün noteri

Yaz ve kış tatillerini Toroslar’da “Türk kültürü derlemeleri”ne ayıran Didim Noteri Bekir İşlek, yıllar süren çilenin ilk meyvelerini topladı. İşlek, “Tekeden Teleme Çalmak” isimli kitabında hikâyelere, destanlara ağıtlara kayıt düşüyor.



AYDOĞAN KAÇIRA FOLKLOR GÖNÜLLÜSÜ NOTERİ YAZDI ÂŞIK “HAK” DEMESE SÖZÜ DİNLENMEZ... Didim 1’inci Noteri Bekir İşlek, bir folklor derlemesi için gittiği Düziçi’nde “Tus Mustafa” lakaplı âşık Mustafa Çabuk ile birlikte... Dikkat ederseniz, Bekir İşlek’in bu işten duyduğu haz yüzünden okunuyor... Osmaniye’nin Toroslar’a yakın köylerinde “Tekeden Süt Sağmak” deyimi “Olmayacak gibi görünen bir şeyin peşinden koşma” anlamında kullanılır. “Tekeden teleme çalmak” ise tamamen “imkânsız” bir işi anlatmak için kullanılan çok özgün bir deyimdir... Tabii burada “teleme” ve “çalmak” kelimelerini biraz açmak lazım gelir. Toroslar’da çobanlar, öğle vakti keçinin sütünü heybesindeki bakır tasa sağar. Daha süt sıcakken hemen bir incir kozalağı (olmamış yeşil incir) koparır. Ham incirden süte benzer bir sıvı çıkar. Tasdaki keçi sütüne birkaç damla incir sütü damlatıp da, incirin dalı ile azıcık çırpınca, süt hellim peyniri gibi katılaşır. İşte Türkmen köylerinde bu hızlı peynire “teleme”, bu işleme de “teleme çalma” denir. Toroslar’ın eteğindeki Pirsultanlı Köyü’nde okurken, davarın peşinde koşup Ceyhan Nehri kıyısında teleme çalarak büyüyen Bekir İşlek, şimdilerde Aydın’ın Didim ilçesinde noterlik yapıyor. KÖY KÖY DOLAŞTI İstanbul Hukuk fakültesinde okurken bile Beyaz Saray Çarşısındaki “Türkmen Yayınevi”ni işleten Bekir İşlek, kendi özünü ve kök saldığı toprakları unutmamış, o topraklardan fışkıran zengin kültürü, daha o yıllarda derleyip toplamaya, saklayıp korumaya başlamıştı. Didim’e noter olduğunda “Artık buraları unutur. Egeli olur” diyenleri de utandırdı üstelik. Her yaz ve kış tatillerini, Toroslar’daki Türkmen kültürüne, bilhassa da Karacaoğlan’ın izlerini sürüp zengin mirasını derlemeye adadı. Sırtında kamerası ya da ses kayıt cihazları ile köy köy dolaştı, nesli tükenen âşıkların türkülerini, hikâyelerini topladı. ARA Kİ BİR ÇINAR BULASIN... Bir zamanlar, Toroslar’daki her çınarın dibinde bir pınar, her pınarın başında bir aşık olurdu. Şöyle bir nefeslenip, yornuk çıkartmak (dinlenmek) için âşığın yamacına oturan bir daha kalkamazdı. İşi en acele olanlar bile “Köroğlu” “Bey Mayıl” “Öksüz Ali” “Genç Osman” hikayelerini taa sabaha kadar dinler de doymazdı. Amma şimdi öyle mi? Bekir İşlek’in dağ-taş, dere-tepe dolaştığı günlerde ara ki bir çınar, ara ki dibinde bir pınar bulasın. Çınarla pınar olmayınca, aşık dağda ne gezer?.. Bekle ki bir ağıtçıya rastlayasın da iki mani yazasın. Velhasıl her babayiğidin göze alacağı bir iş değil Noter Bey’in yaptığı.. Çile ki, ne çile!.. Bekir İşlek’in yaptığı iş, olsa olsa “tekeden teleme sağmak” anlayacağınız. Didim’de noterlik yapan bir hukukçu için, Toroslar’ın dağlarında mecnun gibi dolaşıp hikâyelere, destanlara ağıtlara “kayıt düşmek” okumuş adamın yapacağı iş değil ama, bizim Bekir yapmış işte... SON AŞIK CAVLAĞI ÇEKMEDEN Ve sonunda “Didim Noteri” Bekir İşlek, tekeden teleme çalmayı başardı ve kitabını geçtiğimiz aylarda yayınladı... Kitabın adı tabi ki, “Tekeden Teleme Çalmak”tı... Hısımım, Hacı Babam’ın yeğeninin oğlu Bekir, küçük bir kitabı “define odası” yapıp, buzlu yaylaların ve ivezli ovaların ruhunu “270 sayfa”ya istifledi. Hem de bu işi cebinden para harcayarak “hayrına” yaptı da; tadeşleri (akranları) bizleri ileride yaşayacağımız muhtemel bir “Niye yapamadık” pişmanlığından kurtardı... Son âşık da cavlağı çekmeden (ölmeden) bu işi bitirdi, derleyip dürüp şoraya koydu... Toroslar’da Müslüman Türkler’in keçi sağıp mal yaydığı, at binip ok saldığı bin yılın bakiyesini merak edenler varsa “Tekeden Teleme Çalmak” kitabına bir göz atsın.. Önlerinde bambaşka bir dünyanın kapıları açılsın ve bu kapıdan girenler “Türkmen kültürünün define odası”nda bir müddet soluklansın... (Çatı Kitapları-2009)
 
 
  • Piyasalar

    Fark %
  • 103235
    % 2.07
  • 4.7171
    % 0.01
  • 5.5018
    % -0.57
  • 6.2889
    % -0.17
  • 197.827
    % 0.14
 
 
 
 
 
Reklamı Geç
KAPAT