BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Unuttuğumuz vatan Cuvasıstan-2-

Unuttuğumuz vatan Cuvasıstan-2-

Gittiğimiz her yerde “Bizim kökümüz bir” diyerek etrafımızda sevgi yumağı oluşturan Çuvaşlarla karşılaşıyoruz. Çuvaş Türkçesi Altay dil grubuna ait.. Türkiye Türkçesi’ne çok uzak gözükse de bir müddet kaldıktan sonra ortak o kadar çok kelime çıkıyor ki şaşırıyorsunuz.



Köklerimiz bir Çuvaşistan’ın başşehri Şubaşkar’ı çok merak ediyoruz. Programımızda Şubaşkar gezisi var. Kaldığımız sanataryum İdil Nehri kenarında.. Buradan vapura biniyoruz. Tam şehrin merkezine götürüyor bizi.. İskelede otobüsten küçük, minibüsten büyük, biz de midibüs adı verilen arabalarla yolumuza devam ediyoruz. 2. Dünya Savaşı’nda kahramanlık gösteren Çuvaş askerlerinin anıtına kafile olarak çiçek koyuyoruz. Anıtın hemen önünde sürekli yanan bir meşale var. Bu görkemli anıt şehre hakim bir tepeye yapılmış. Anıta giden yol, değişik çiçeklerle süslenmiş. Şubaşkar şehrinin 1469’da kurulduğunu ve nüfusunun 460 bin civarında olduğunu öğreniyoruz. Yani Çuvaşistan’ın nüfusunun üçte biri başkentte yaşıyor. Şehrin Moskova’ya uzaklığı ise 650 kilometre.. Demiryolu, su ve hava yoluyla Rusya Federasyonu içersindeki her bölgeye bağlanıyor. 1995’te uluslararası havaalanı statüsü kazanan bir de havaalanı var. NÜFUSUN ÇOĞUNLUĞU ŞEHİRLERDE Çuvaşistan’ın nüfusu hakkında değişik rakamlar veriliyor. 1997’nin resmi rakamlarına göre, nüfus bir milyon 359 bin.. Rusya Federasyonu içerisindeki özerk cumhuriyetler içinde nüfus yoğunluğu bakımından dördüncü sırada yer alıyor. Ülke 21 şehre bölünmüş; bu şehirlerden dukuzu büyük şehir. Bin 727 yerleşim yerinden nüfusun yüzde 60.8’i şehirlerde, yüzde 39.2’si de köylerde yaşıyor. NÜFUS YAPISI Çuvaş Türkleri :% 67,8 Ruslar :% 26,7 Tatar Türkleri :% 2,6 Moldovalılar :% 1,4 Mari :% 0,3 Diğer : % 1,2 Şubaşkar’ı gezerken sıcak ilgiyle karşılanıyoruz. Türkiye’den böyle kalabalık bir heyetle gelmemizden Çuvaş Türkleri çok memnun kalıyor. Ayrıca Dünya Türk Gençleri Kurultayı için dünyanın dört bir köşesinde yaşayan gençlerin de Çuvaşistan’da bulunmasından büyük mutluluk duyuyorlar. Gittiğimiz her yerde “Bizim kökümüz bir” diyerek etrafımızda sevgi yumağı oluşturan Çuvaşlarla karşılaşıyoruz. Çuvaş Türkçesi Altay dil grubuna ait.. Türkiye Türkçesi’ne çok uzak gözükse de bir müddet kaldıktan sonra ortak o kadar çok kelime çıkıyor ki şaşırıyorsunuz. Ortak yüzlerce kelimeden bazı örnekler ise şöyle: Sarı : Sarı Yeşil: Yeşil Erkek: Yiğit Anne: Anne Su : Şu- Şıv Orman: Vorman Altın: Iltın Dudak: Duda Bunun gibi yüzlerce kelime ortak. Burada dil konusunda en büyük yardımcımız Türkiye’de öğrenim gören Çuvaş gençler.. Ayrıca Çuvaşistan’da Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı’nın iki yıllık Sekreterlik ve Bilgisayar Yüksek Okulu bulunuyor. Vakfın Genel Başkanı Prof. Dr. Turan Yazgan’a Çuvaş Türklerinin ayrı bir sevgi ve saygısı var. ÇUVAŞLAR’IN KÖKENİ Çuvaşların atalarının Bulgarlar ve Suvarlar olduğunu öğreniyoruz. Bunlar 5-8 asırlar arasında Kuzey Kafkasya’da yaşamışlar. Arap akınları nedeniyle Bulgarlar’ın bir kısmı Balkanlar’a yerleşerek oradaki Slavlar’la birlikte devlet kurmuşlar. Diğer kolu ise Orta İdil boylarına yerleşmişler. İşte bu bölgelere yerleşen Bulgarlar etnik köken bakımından bugünkü Çuvaşları oluşturuyor. CUMHURBAŞKANINI HALK SEÇİYOR Çuvaş Türkleri şu anda Rusya Federasyonu’na bağlı özerk bir cumhuriyet. Çuvaşistan Anayasası’na göre devletin başında Cumhurbaşkanı bulunmaktadır. Cumhurbaşkanı dört yıllığına halk tarafından seçilmektedir. Şimdiki Cumhurbaşkanı Nikola-i Fyodorov, Çuvaşistan’ın ünlü savcılarından. Fyodorov, Çuvaş Anayasası’nın hazırlayıcıları arasında da yer almış. DEFİLEDEKİ AYRINTI Şubaşkar’da Dünya Türk Gençleri için bir moda defilesi de düzenleniyor. Çuvaşistan Moda Evi tarafından düzenlenen defilede tamamen milli motiflerden oluşmuş kıyafetler yer alıyor. Bu zarif kıyafetler halkın rahatlıkla giyebileceği türden.. Bizdeki defileler hemen aklımıza geliyor. Toplumun değer yargılarının ve milli değerlerinin yanından bile geçmeyen defilelerdeki elbiselerin giyilebilirlik oranı hemen hemen yok gibi.. Halbuki Çuvaşlar tamamen milli motifleri nakış nakış işleyerek, çok zarif ve güzel kıyafetler hazırlamışlar. Bu güzel defileyi hazırlayan Dom Mod (Moda Evi) davetlilere birer Çuvaş bayrağı hediye etmeyi de ihmal etmiyor. Devam edecek
 
 
 
 
 
 
 
Kapat
KAPAT