BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > The Globalist Seyr-i Âlem

The Globalist Seyr-i Âlem

Sağlık gelişmiş ve gelişmekte olan toplumlar için en önemli problemlerden biri. Ama hiçbir ülke sağlık harcamalarını kontrol etmekte ABD kadar zorlanmıyor. ABD’nin 2008 yılında sağlığa harcadığı rakam 2.4 trilyon dolar. Acaba hangi ülkenin toplam GSYİH’sı ABD’nin yıllık sağlık harcamasına neredeyse eşit?



1. Küresel Test Amerika’nın sağlık harcaması Sağlık gelişmiş ve gelişmekte olan toplumlar için en önemli problemlerden biri. Ama hiçbir ülke sağlık harcamalarını kontrol etmekte ABD kadar zorlanmıyor. ABD’nin 2008 yılında sağlığa harcadığı rakam 2.4 trilyon dolar. Acaba hangi ülkenin toplam GSYİH’sı ABD’nin yıllık sağlık harcamasına neredeyse eşit? A. Avustralya B. İngiltere C. Almanya D. Japonya >> A. AVUSTRALYA. YANLIŞ. 2008 yılında 65 yaş ve üstü nüfusa sağlık sigortası sağlayan Medicare 466 milyar dolar ödeme yaptı. Bu neredeyse 1.3 milyarlık Çin’de 2006 yılında nüfusun tamamı için yapılan sağlık harcamasına eşit (2006 veri olan son yıl). Düşük gelirli Amerikalılar’ı kapsayan Medicaid ise 352 milyar dolar harcadı. Bu iki devlet kuruluşunun yaptığı toplam sağlık harcaması dünyanın 18’inci ekonomisi olan Avustralya’nın toplam GSYİH’sına neredeyse eşit. >> B. İNGİLTERE. DOĞRU. 2008 yılında ABD’deki sağlık harcamaları 2.4 trilyon doları aştı. Bu rakam 2008 yılında 2.3 trilyon dolarla dünyanın en büyük altıncı ekonomisi olan İngiltere’nin toplam GSYİH’ndan biraz daha yüksek. Amerika’daki sağlık harcamaları ilk defa 1995 yılında 1 trilyon dolar sınırını aştı. Son 10 yıl içinde ise iki katından fazla arttı. Bu rekor seviyede harcamaya rağmen halen 47 milyon Amerikalının ya da nüfusun yüzde 16’sının halen sağlık sigortası yok. >> C. ALMANYA. YANLIŞ. 82 milyon nüfusa sahip Almanya her yıl yaklaşık 275 milyar dolar sağlık harcaması yapıyor, ABD’nin dokuzda biri kadar. Bu her bir Alman başına 3.300 dolar demek, Fransa’daki kişi başı harcamayla hemen hemen eşit. Bu rakam ABD’de 7800, İngiltere’de 2800 ve Japonya’da sadece 2500 dolar. (Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre) >> D. JAPONYA. YANLIŞ. Mevcut temayüller devam ederse 2016 yılına gelindiğinde ABD’nin sağlık harcaması 4.3 trilyon dolar olacak. Bu rakam Japonya’nın mevcut GSYİH’sına neredeyse eşit. 127 milyon nüfusa sahip Japonya ise sağlığa her yıl 322 milyar dolar harcıyor. Amerika’daki mevcut sağlık harcaması GSYİH’nin yüzde 17’si kadar. Bu oran Fransa’daki (yüzde 11.1) ve Almanya’daki (yüzde 10.4) oranın yaklaşık yüzde 50 üzerinde. İngiltere’deki (yüzde 8.4) ve Japonya’daki (yüzde 7.9) oranın ise iki katından fazla. Kongre Bütçe Ofisine göre mevcut trend devam ederse 2025 yılında ABD’deki sağlık harcamaları GSYİH’nın yüzde 25’i oranına çıkacak. 2. İlginç Rakamlar 1- 1990 yılından beri Afrika’daki okuma yazma oranı yüzde 53’ten yüzde 61’e yükseldi. (UNESCO) 2- Dünyadaki en büyük 40 mega-bölge dünya nüfusunun yüzde 18’ini barındırıyor. (Atlantic Monthly) 3- Bu bölgelerde GSYİH’nin üçte ikisi üretiliyor ve patenti alınmış her 10 keşfin 9’u yine bu bölgelerde yapılmış. (Atlantic Monthly) 4- Dünya çapındaki günlük petrol talebinin 2009 yılında 2.4 milyon varil azalması bekleniyor. Bu Irak’ın ürettiği miktar kadar. (International Energy Agency) 5- Facebook’a hergün yaklaşık 1 milyon yeni kullanıcı kayıt oluyor. Facebook kullananların yüzde 70’ten fazlası ABD dışında yaşıyor. (New York Times) 6- Gandhi “Mahatma,” veya “büyük şahıs” olarak bilinirdi. (Washington Post) 7- Gece çalışmak vücudun günlük ritmini bozuyor, kanserle savaşta önemli bir hormon olan melatoninin üretilmesine engel oluyor. (Financial Times) 8- ABD ve Avrupa’daki işçilerin beşte biri gece mesaisi de içeren vardiyalar halinde çalışıyor. (Financial Times) 9- Bu işçilerin yüzde 30’dan fazlası geceleri sağlık, imalat, madencilik, ulaşım, iletişim ve hizmet sektörlerinde çalışıyor. (Financial Times) 10- ABD genelinde ismi Wall Street ya da çok benzer olan en az 995 yol ve semt var. (Wall Street Journal) 3. Dudak Okuma Timothy Geithner ile finansal kriz üzerine ABD Hazine Bakanı Timothy Geithner Obama yönetiminin para piyasalarının yeniden düzenlenmesi konusunda çalışan baş mimarlarından biri. Bu bölümümüzde sizlere Geithner’ın ABD ve dünya ekonomilerinin durumu ve gelecek hakkındaki tahminlerini sunuyoruz. 1- Finansal krizden ne öğrenmemiz lazım? “Sistemimiz temelden çöktü. Bunu düzeltebilmek için kapsamlı reformlar gerekir. Basit bazı tamirlerle olmaz, oyuna yeni kurallar koymak gerekli.” (Mart 2009) 2- Neye karşı korunmalıyız? “Firmaların rekabet içindeki kural koyuculardan istediklerini seçmesine ve en düşük standartların ve zorlukların olduğu yere yatırımlarını taşımasına izin vermemeliyiz.” (Mart 2009) 3- Bu krize vereceğimiz tepki geçmiş reform çalışmalarından nasıl farklı olacak? “Yaşadığımız her finansal kriz reform yapmak için insanları ateşledi, ama bu reform çabaları hep geç başladı, herkesin birşeyler yapma hevesi geçtikten sonra. Bu sefer böyle olmasına izin veremeyiz.” (Temmuz 2009) 4- Niye reformları şimdi yasalaştırmalıyız? “İnsanlar yaşadıkları travmayı unutmadan harekete geçmeliyiz.” (Mayıs 2009) 5- İyileşme için öngörünüz ne? “Finansal sistemlerde oluşan hasarın büyüklüğü göz önüne alındığında, iyileşmenin de yavaş yavaş, adım adım olacağını söyleyebiliriz.” (Temmuz 2009) 6- Çin’i nasıl görüyorsunuz? “Çin’de, gelişmekte olan bir ülkede görülen zorluklar yaşanmakla birlikte, yine de imrenilecek kadar güçlü bir durumda.” (Mayıs 2009) 7- Sizce ABD ve Çin niye bazı konularda aynı fikirdeler? “ Her ne kadar ABD ve Çin çok farklı pozisyonlarda olsalar da, içerdeki bir çok mücadelemiz çok benzer.” (Mayıs 2009) 8- Mesela? “Amerika’da sağlık sistemimizde reform yapmak, altyapımızı yeniden kurmak, eğitimin kalitesini ve enerji verimliliğimizi artırmak istiyoruz.” (Mayıs 2009) 9- Çin’in uluslararası yeni bir rezerv para birimi oluşturulması teklifine ne diyorsunuz? “Bence Çinliler doların daha uzun yıllar asıl rezerv para olarak kalacağını biliyor, biz de biliyoruz.” (Mayıs 2009) 10- Son olarak, umut olması yeterli mi? “Umut bir strateji değildir.” (Ocak 2009) Editör’ün Notu: “Dudak Okuma”nın her bir bölümü, sorularda belirtilen tarihlerde röportaj yapılan şahıslarca söylenmiş yaklaşık on alıntı içerir. Yalnız, bu sadece sanal bir röportajdır. Mümkün olduğunca, ifade edilen düşüncelere daha iyi bir anlam sağlayacak sorular eklenmiştir. © 2009 www.theglobalist.com
 
 
 
 
 
 
 
Kapat
KAPAT