BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Dil kurtulur mu?

Dil kurtulur mu?

Yapı Kredi Kültür Merkezi’nde düzenlenen toplantıda Hakkı Devrim ve Hulki Aktunç, tek imla kılavuzu yapılması gerektiği konusunda birleşirken, TEDEV’deki oturumda “Türk Kültüründe Ayrıntılar: Argo” konusu ele alındı.



Türk dili üzerine yoğun tartışmalar bir türlü bitmek bilmiyor. Bu konuda bilimadamları arasındaki ezelî ihtilaf devam ederken, son zamanlardaki tartışmalar, gazete sütunlarına da yansımaya başladı. Köşe yazarları, gazetelerdeki köşelerinde dil mevzuunu sık sık ele alıyorlar. Hakkı Devrim, Radikal Gazetesi’deki köşesi “Cihannüma”da Türkçe doğrularına ve yanlışlarına sürekli olarak temas ediyor. Özellikle basındaki kullanım hatalarına dikkat çeken Devrim, dilimizin adeta basındaki temsilcisi konumunda. KURALLARA BAĞLILIK Yapı Kredi Kültür Merkezi’nin Salı Toplantıları’nda bu hafta Türkçe konusu ele alındı. “Türkçe Elastiki midir?” başlıklı toplantıya iki yazar Hakkı Devrim ve Hulki Aktunç konuşmacı olarak katıldı. İlk konuşmayı yapan Aktunç, dil sorununun 80’lere kadar çok mekanik olarak tartışıldığını belirterek, “Türkçe’nin yabancı dillerin boyunduruğu altında olduğu ve kurtarılması gerektiği söyleniyordu. Bu mekanik bir görüştü. Çünkü kurallar, sözcükler dile yetişemiyor” dedi. Genç Kalemler’deki Ömer Seyfettin ve arkadaşlarının yazı dilinin ağır olduğu ve konuşma Türkçesi’ne yaklaştırılması gerektiği hususundaki görüşüne dikkat çeken Aktunç, “Konuşma ve yazı dilleri farklı zenginliklere sahiptir. Yazı dilinde bazı problemler yaşandı, ilk problem sentaksta görüldü” diye konuştu. Konuşma dilinin incelikleri ve tonlamaları ile yazı dilinin kendi kurallarına uyulmamasının Türkçe’yi bozduğunu ifade eden Aktunç, “Dili kurtarmak isteyenlerin bir eğitim süreci başlatması gerekiyor. Bu önlemleri alacak kişi ve kuruluşların, dilin hayrı için bunu yapmalarını bekliyorum” dedi. YARIM ASIRLIK ÇABA Daha sonra söz alan Hakkı Devrim, çeşitli milletlerin kültürleri ve baskıları olduğunu belirterek, “Daha çok koruyucu tedbir almak gereken yerde tedbir almamışız. Bir yerlerden te’sir almaya çok teşney-seniz bu te’sir zaten bir yerlerden geliyor” dedi. Yaklaşık olarak 50 yıldır dille uğraştığını belirten Devrim, “Bazı dil kurallarını en az 30 defa anlatıyorum. Yine aynı konuyu bana soruyorlar. Çünkü yanlışla yarışmak mümkün değil” diye konuştu. Dili-mizde büyük bir kayma olduğunu belirten Devrim, “Dil uzmanları görevlerini yapmamışlardır” dedi. İmlâ kılavuzunun bu işin en önemli ve nirengi noktası olduğuna işaret eden Devrim, şöyle konuştu: “İmla kılavuzlarının çok olmasının sebebi dilciler arasındaki ayrılıktır. Eski TDK ile yeni TDK mensupları arasındaki ayrılık, iki önemli meseleden kaynaklanıyor. Biri apastrof, diğeri birleşik kelimeler meselesi. Eski dilcilerle yeni dilcileri bir araya getirip ‘Kendi aranızda anlaşın, bir imla kılavuzu yapın, yoksa biz yapacağız, yanlışların vebali de sizin olacak’ dememiz gerekir.” KÜLTÜRÜMÜZDE ARGO Türk Edebiyatı Vakfı’nın çarşamba sohbetlerinin bu haftaki konusu da dil üzerineydi: “Türk Kültüründe Ayrıntılar: Argo”. Toplantıda konuşmacılar, argonun Türkçe’deki yeri üzerinde durdular. Üniversite öğretim üyeleri ve okutmanlarının konuşmalarında ele aldıkları mevzûlar şöyle: Doç. Dr. Gülden Sağol: “Argo Sözlükleri”, Dr. Mesut Şen: “Argo Üzerine”, Dr. Fahrunnisa Bilecik: “Satıcı Argosu”, Erdal Şahin: “Okey Oyuncuları Argosu”, Nurgül Yıldız: “Askeri Okul Argosu”, Yasemin Özdemir: “Üniversite Öğrencileri Arasındaki Argo”, Aylin Koç: “Argoda Kadın”, Göksel Öztürk: “At Yarış-larında Argo.”
 
 
 
 
 
 
 
Kapat
KAPAT