BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > The Globalist Seyr-i Âlem

The Globalist Seyr-i Âlem

Çin ekonomisi son 20-30 yılda büyük mesafeler kat etti. Ve şimdi, 1.3 milyar nüfusla, onlarca yıl süren kötü yönetim sonrası insanların gelirini artırmaya çalışan dev bir işletme halinde. Acaba Çin’in kişi başı geliri dünyada kaçıncı sırada?



1. Küresel Test Çin’in geliri Çin ekonomisi son 20-30 yılda büyük mesafeler kat etti. Ve şimdi, 1.3 milyar nüfusla, onlarca yıl süren kötü yönetim sonrası insanların gelirini artırmaya çalışan dev bir işletme halinde. Acaba Çin’in kişi başı geliri dünyada kaçıncı sırada? A. Yedinci B. 31’inci C. 96’ncı D. 129’uncu A. YEDİNCİ. YANLIŞ. Çin ekonomisi ABD’nin ardından dünyanın ikinci büyük ekonomisi (IMF’nin 2010 tahminlerine göre). Ancak kişi başı gelir sıralamasında IMF’nin bilgi topladığı dünyanın 175 ülkesi arasında bir hayli aşağıda. Çin Halk Cumhuriyeti’nin özel yönetim bölgesi olan Hong Kong’taki 7 milyon insanın kişi başı geliri dünyada 7’nci sırada. Kişi başı 44 bin dolarla (satın alma gücüne göre ayarlanmış) Hong Kong, İsviçre’nin bir basamak üstünde, ABD’nin bir basamak altında yer alıyor. Bu rakam Çin’in hızla büyüyen bazı bölgeleri için gelir potansiyelini gösteriyor. B. 31’İNCİ. YANLIŞ. Güney Kore kişi başı 29 bin dolar gelirle dünyada 31’inci sırada. Bu, ülkenin 1980’de yoksul bir tarım toplumu olduğu düşünülürse, çok etkileyici bir gelişim. O zamanlar kişi başı gelir bugünkünün 10’da biri kadar, 2.600 dolardı. Çin’in en zengin bölgesi Şangay’ın satın alma gücüne göre kişi başı geliri 21 bin doların biraz üzerinde (Beijing Üniversitesi 2008 yılı verisine göre). Gayri Safi Yurtiçi Hasıla’da bir kaç yıl daha yüzde 10 büyüme sağlarlarsa, kişi başı gelir Güney Kore’ye oldukça yakın bir seviyeye gelecek. C. 96’NCI. DOĞRU. Bütün bu etkileyici gelişmeye rağmen satın alma gücüne göre kişi başı 7200 dolarla Çin, dünyanın en zengin 100 milleti arasına zorla giriyor. Şu an 96’ncı sırada olan Çin, Tayland, Kolombiya ve Arnavutluk gibi ülkerin arkasında yer alıyor, Mısır’ın ise önünde. Karşılaştırırsak, kişi başı 31 bin dolarla Tayvan dünyada 27’nci sırada. Bu Çin’deki ikinci zengin bölge olan Beijing’den yaklaşık yüzde 75 daha fazla. Beijing’te kişi başı gelir 2008 yılında 18 bin dolara ulaşmıştı. D. 129’UNCU. YANLIŞ. Çin gibi Vietnam da politik olmasa da, hızlı bir ekonomik gelişim sürecinde. 86 milyon nüfusa sahip Vietnam kişi başı 3.100 dolar gelirle dünyada 129’ncu sırada. Bu gelirle Vietnam, Çin’in kişi başı gelirinin yarısından azına sahip, Hindistan’la ise eşit. Çin’de bölgeler arası kişi başı gelir farkı çok yüksek. Çin’de sadece 1 bölgenin ortalama geliri Vietnam veya Hindistan’ın gelirinden daha düşük. 2. İlginç Rakamlar 1- Avrupa, Kanada ve ABD tarafından üretilen toplam yurt içi hasılanın 2050 yılında küresel gelirin yüzde 30’undan daha azına tekabül etmesi bekleniyor (bu oran 1820’dekinden daha düşük). (Foreign Affairs) 2- ABD’de 1980 yılındaki en büyük 500 şirketten sadece 202’si 20 yıl sonra hâlâ faaliyet gösteriyordu. (The Economist) 3- Güneş enerjisi Almanya’daki elektrik üretiminin sadece yüzde 0.5’ini karşılıyor. (Spiegel) 4- Japonya dünyanın ikinci en büyük yardım yapan ülkesi ve savaş açmayı yasaklayan bir anayasaya sahip olmasına rağmen en çok askeri harcama yapan 5. ülkesi konumunda. (Washington Post) 5- Kuzey Carolina ABD’deki tütünün neredeyse yarısını üretiyor. (Associated Press) 6- İrlanda’nın plastik alışveriş torbalarına getirdiği verginin ardından kullanım oranı yüzde 90 oranında azaldı. (Worldwatch Institute) 7- Amerikalıların sadece yüzde 1.6’sı eyaletler arası taşınıyor, bu rakam on yıl önceki rakamın yarısı kadar. (Brookings Institution) 8- On yıl veya daha fazla bir süre için cep telefonu kullanan insanlarda beyin kanseri riski artıyor. (Daily Telegraph) 9- Sıradan bir Amerikalı günde 2 dakika online video, 6 saat televizyon izliyor. (Bernstein Research) 10- Son üç Danimarka başbakanın da soyadı Rasmussen olmasına rağmen aralarında hiç bir akrabalık bağı yok. (Prospect) © 2010 www.theglobalist.com 3. Dudak Okuma ROBERT GATES ile NATO’nun geleceği üzerine ABD’nin iki ayrı savaş açmasıyla Kuzey Atlantik Anlaşması Organizasyonu (NATO) birden çok cephede bazı zorluklarla mücadele ediyor. Röportajımızda ABD Savunma Bakanı Robert Gates’in NATO’nun geleceği hakkındaki görüşlerine yer veriyoruz. 1- Sizce NATO’nun en büyük zaferi neydi? “Son yüzyılın büyük zaferlerinden birisi çağlar süren savaşlar sonrası Avrupa’da barışı sağlamaktı. Artık Avrupa için birincil tehdit zırhlı birlikler ve topçular tarafından desteklenen kara kuvvetlerinin hava bombardımanı desteği ile bir yeri istila etmesi değil.” 2- Bugünlerde neden endişe duyuyorsunuz? “Avrupa’nın askeri gücünü azaltma hareketi 20. yüzyılda güzel bir hayalken, 21. yüzyılda gerçek güvenlik ve kalıcı barış önünde bir engel haline geldi.” 3- Bu değerlendirmenizi neye dayandırıyorsunuz? “Genel olarak toplum ve siyasetçilerin büyük bir kısmı askeri güç ve beraberinde getirdiği risklere muhalif. Bunun neticesinde olan finansman ve kapasite eksikliği ortak tehditlere karşı mücadele etmeyi çok zorlaştırıyor.” 4- Bu neden önemli? “Stratejik anlamda NATO’da son 20 yılda yapılan en büyük gelişme; sabit, savunmacı bir güçten, mobil, sefere müsait bir güce; savunmacı bir ittifaktan, güvenlik ittifakına geçiyor olmasıdır.” 5- Yeni gerçeklik nedir? “Tehditler daha yaygın ve büyük ihtimalle NATO’nun geleneksel sınırları dışından gelecek ve salt askeri gücün çok ötesinde yeni yaklaşımlar gerektirecek.” 6- Örneğin? “Tehditlerin saldırgan ülkelerden çok, başarısız olan ülkelerden gelecek olması daha muhtemel.” 7- Bu tehditle savaşabilmek için ne yapılması gerek? “Diğer ülkelerin güvenlik güçlerine eğitim ve tavsiye vermek çok önemli bir ittifak görevidir. Yerel güçlerin eğitilmesi çok büyük mücadelelere gebe olan kaosu engellemeye yardımcı olabilir. Ayrıca masraflı ve tartışmalı olan askeri müdahalenin gerekliliğini azaltmaya yardımcı olabilir.” 8- Bunun parasını kim verecek? “Maddi kıtlığın olduğu bu zamanlarda kollektif çabalara daha çok güven duyulması, az şeyle çok iş yapmanın bir yoludur.” 9- İnsanlar NATO hakkında neyi unutuyor? “Şu anda Afganistan’da 120 binden fazla asker NATO yönetiminde görev yapıyor ve binlercesi daha yolda. Çoğu çok kötü şartlarda yaşıyor ve büyük miktarı hergün düşman ateşiyle karşı karşıya kalıyor.” 10- Başka bir deyişle? “NATO ne şimdi, ne de sonra boş konuşmaların olduğu bir yer olmamalı. NATO sonucu ölüm kalım meselesi olan büyük sorumluluklara sahip askeri bir ittifaktır. Editor’ün notu: Bütün iktibaslar Robert Gates’in Washington’da Ulusal Savunma Üniversitesi’nde yaptığı 23 Şubat 2010 tarihli konuşmadan yapılmıştır.
 
 
 
 
 
 
 
Kapat
KAPAT