BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Kemikler ve Egzersiz-1

Kemikler ve Egzersiz-1

Kemik canlı bir dokudur. Kemikte sürekli yapım ve yıkım ardarda devam eder. Egzersizler de iskeletimizdeki kemikleri farklı biçimde etkiler. Bir stres karşısında kemikler yapısında değişiklikler yaparak kendini yeni duruma göre ayarlar.



Kemik canlı bir dokudur. Kemikte sürekli yapım ve yıkım ardarda devam eder. Egzersizler de iskeletimizdeki kemikleri farklı biçimde etkiler. Bir stres karşısında kemikler yapısında değişiklikler yaparak kendini yeni duruma göre ayarlar. Eğer kemiklere direkt yük binerse yani yeterince egzersizle stres altında kalırlarsa mineral yoğunlukları artar. Düzenli egzersizle kemik daha yoğun ve güçlü olur. Fakat çok yoğun egzersizlerin kemikleri olumsuz biçimde etkilemeleri de söz konusudur. Özellikle kadın sporcularda aşırı egzersiz kadınların hormonal durumlarını bozarak kemik yoğunluklarını azaltır. Yani kemikler için çok yararlı olan egzersiz aşırı yapıldığında zarar verici olur. Kemiğe yük bindirerek yani stres oluşturularak kemik yoğunluğunun arttırılacağı yüzyıldan beri bilinmektedir. Bu yöntem kemik erimesi diye adlandırılan osteoporozun önlenmesinde kullanılmaktadır. Kemik yoğunluğu kemik dansitometresi denilen cihazlarla ölçülür. Egzersizle kemik dokusunda oluşan artış bu ölçümlerle gösterilebilir. Kemik yoğunluğunu ölçmek için birkaç metod vardır. Giderek daha hassas ve kolay uygulanalabilir metodlar gelişmektedir. Bunlar arasında en hassas bilgi veren, en kolay uygulanabilen DEXA denilen dual enerji x-ışını absorbsiyometresidir. Bu yöntem ile ölçüm yapılırken kalem kalınlığında, çok düşük radyasyona neden olan x-ışını kemikleri tarar ve kemik yoğunluğunu değerlendirir. Ölçüm çok kolay ve hızlıdır. Egzersizin kemik yoğunluğunu arttırması Fiziksel aktivite yer çekimine karşı yapılınca kemikler üzerindeki iyi etkisi daha belirgin olur. Eğer bir hastalık veya kaza nedeni ile tüm vücut veya alçılama ile bir bölümü hareketsiz kalırsa kemik yoğunluğunda hemen düşüş gözlenir. Tam yatak istirahatinde birkaç gün içinde kalsiyum kaybı artar ve birkaç hafta içinde kemik yoğunluğundaki kayıp ölçülebilir düzeye çıkar. Hareketsizliğin kemikler üzerine olan bu zararlı etkileri bilindiği için bir hastalık veya ameliyat sonrası kişinin erkenden hareket ettirilmesine, mümkün olan en kısa zamanda yataktan çıkarılmasına çalışılır. Uzayda bulunan astronotlarda da yer çekiminin uyarı etkisi olmadığı için kemik yoğunluğunda kayıp görülür. Düzenli egzersiz kemik yoğunluğunu arttırır ama egzersiz yer çekimini içermiyorsa yararı azdır. Mesela yüzmede su vücudu kaldırdığı ve yer çekiminin az bir ortam olduğu için iskelete ağırlık veren egzersizlere göre kemiklere etkisi çok daha azdır. Yani yüzmek çok iyi bir spor olsa da kemiklerin yoğunluğunu arttırıcı etkileri yetersizdir. Kemik üzerine nerede stres en fazla ise yoğunluktaki artış da en fazla oradadır. Mesela profesyonel tenis oyuncularında tenis raketini tutup oynadıkları kol kemiklerindeki yoğunluk diğer kol kemiklerinden % 30 kadar daha fazla olabilir. Elbette bu artış yapılan spor tipine göre değişir. Bir uzun mesafe koşucusunda topuk kemiği olan kalkaneusta ve bacak kemiklerinde yoğunluk artar. Ama bir kürek çekicisinde yoğun olarak üst taraf egzersizleri yapıldığı için omurgada belirgin yoğunluk artışı gözlenir. Ayrıca tekrarlayan hareketlerde kemik yoğunluğu arttırıcı etkiye sahiptir.
 
 
 
 
 
 
 
Kapat
KAPAT