BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Hangisi: Döviz, Faiz, Borsa?

Hangisi: Döviz, Faiz, Borsa?

Ülkemizde uygulanmakta olan enflasyonu düşürme ve ekonomik istikrar programı, beklenenin ve yapılan eleştirilerin aksine, cari denge veya genel bir değerlendirme ile ülkemize giren ve çıkan toplam döviz açısından bakıldığıldında, karşımıza ilginç bir tablo çıkıyor.



Ülkemizde uygulanmakta olan enflasyonu düşürme ve ekonomik istikrar programı, beklenenin ve yapılan eleştirilerin aksine, cari denge veya genel bir değerlendirme ile ülkemize giren ve çıkan toplam döviz açısından bakıldığıldında, karşımıza ilginç bir tablo çıkıyor. Türkiye’de ithalat talebi reel ekonomik büyümeye oldukça duyarlı. Fakat Türk lirasının oldukça fazla değerlenmesi, yani ithal mallarının ucuzlaması toplam ithalat talebini çok fazla etkilemiyor. Reel kurlar en fazla tüketim malları ithalatını etkiler. Türkiye’de ise toplam ithalat rakamı içerisinde tüketim malları ithalatının payı sadece yüzde 15’tir. Türk lirasının reel olarak değer kazanmasıyla, Türk mallarının dolar olarak daha pahalı olması ve rekabet avantajlarının azalması anlamına gelmektedir. Fakat ihracat için en önemli unsurlardan iki tanesi olan iç ve dış talebi de unutmamak gerekir. Fiyattan gelecek olumsuz etkileri bertaraf edecek olan dış talebin artmasında 2000 yılı için Avrupa Birliği ülkelerde beklenen büyüme ve iç talebin yükselmesi için ise 2000 yılı hedeflerinden olan ekonominin 2000 yılında % 5.5 büyüyeceği tahmini büyük ölçüde mantıklıdır. Türk lirasının 2000 yılı sonunda reel olarak değerlendiği durumda bile, dış ticarette mevcut şartlar altında çok büyük bir olumsuzluk yaşanması mümkün görünmemektedir. Diğer yandan T.C. Merkez Bankası Başkanı Gazi Erçel’in 9 Aralık 1999 günü yaptığı açıklamalar ışığında önümüzdeki 12 ay boyunca günlük değerleri belli olan döviz kurları için artık eskisi gibi ‘bir yatırım aracıdır’ demek yanlış olur. Bu programın uygulanacağı dönem boyunca dövizden para kazanmak ancak uluslararası paritelerdeki dalgalanmaları yakalamakla mümkün olacak. 1998 yılından bugüne kadar reel bazda Türkiye ekoyonomisi küçülüyor. Küçülen ekonomi ve değişen piyasa şartları ile beraber bankalar da stratejilerini değiştiriyorlar. Türkiye’nin uygulamakta olduğu bu programın başında beklenen bankaların kredi kullandırımlarının artması henüz beklendiği kadar gerçekleşmedi. Sebebi ise ortada. Bu porgramın uygulanmaya başlanması ile beraber düşüşe geçen faiz oranları, getirisi faiz olan yatırım araçlarının cazibesini azalttı. Repo da bunlardan bir tanesiydi. Eskiden Hazinenin sattığı bono/tahvillerin büyük kısmını satın alan bankalar bu kâğıtları geri alım vaadiyle vatandaşa satıyordu (repo ve kâğıtların finansmanını vatandaşa yaptırmış oluyordu. Faiz getirili enstrümanlara olan talebin azalması ile beraber bankalar, bu kâğıtları kendileri finanse etmek zorunda kaldılar. Bankaların artan kaynakları kredi olarak plase edilmeyip hazine kâğıtlarınını finansmanında kullanılmaktadır. Uygulanmakta olan programda faiz serbesttir ve piyasa kuralları çerçevesinde oluşacaktır. Faizde normal şartlar altında bir yükseliş beklentisine girmek yanlış olur. 1999’un getiri şampiyonu kuşkusuz borsa oldu. Faiz getirili enstrümanlara olan ilginin azalması ve insanların yüksek getirilere alışık olmaları bir anda borsayı alternatifsiz kıldı. Borsa öylesine alternatifsiz kaldı ki Eylül ayında yüzde 21, Ekim ayında yüzde 7.6, Kasım ayında yüzde 29.5, Aralık ayında yüzde 80, Ocak ayında da yüzde 9.9 oranlarında getiri sağladı. Herşeyden önce yatırım bilincinin herkes tarafından anlaşılması gerekmektedir. Öyleki, kısa vadede paraya ihtiyacınız olacağı düşüncesiyle günlük repo yapıyorsanız, devam edin. Eğer bu paranız borsada ise, uygun fiyatlardan çıkın. Çünkü paraya gerçekten ihtiyacınız olduğunda daha da büyük zararlara uğrayabilirsiniz. Kısa dönemde paraya ihtiyacınız olmadığı halde getiri iyi diye günlük repoda paranızı değerlendirirken son dönemde yaşananlara paralel olarak paranız şimdi borsada ise borsada kalmaya devam edin. Çıkarsanız, zarar etme ihtimaliniz var. Beklerseniz orta vadede borsadaki portföyünüzün kâr etme ihtimali var. Sürüye uymadan sakin bir şekilde şartları değerlendirmek size her zaman para kazandırır.
 
 
 
 
 
 
 
Kapat
KAPAT