BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Artık yöneticilerin de ‘koç’u var

Artık yöneticilerin de ‘koç’u var

İş dünyasının yoğun temposu altında kalan yöneticiler de koç arayışına girdi. Yönetici koçları başkalarının söyleyemediğini söylüyor. Dürüst ve güven veren ‘koç’luk, yöneticilerin favorisi oldu.



Son yirmi yıldır haftanın belli bir kısmını, performansını ve kendine güvenini geliştirmeye ihtiyaç duyan yöneticilere -birebir koçluk- (one-to-one coaching) yapma işine ayırdım. Yukarıdaki sözleri Smart Valley Danışmanlık kuruluşunun davetlisi olarak ülkemize gelen Koç’luk konusunda uzman ünlü Timothy Bentley söylüyor. Türk iş dünyasının önde gelen isimlerine verdiği seminerde Bentley yöneticiler için Koç’luğun önemini anlattı. İş dünyasında yöneticiler için koçluk konusunun Amerika’da 15 yıl öncesi gündeme geldiğini söyleyen Bentley, kendisi de (Kanadalı) 10 yıl önce tanışmış... Koç’luk yaklaşımına zarar veren en önemli üç unsurun kıskançlık, bilgi saklama ve grupçuluk olarak görüyor Bentley. Şimdi Koç’luk seminerinden aldığımız notları burada sizlerle paylaşıyoruz. Bu arada konusunda başarılı bir uzmanı ülkemize getiren Smart Valley Danışmanlık Genel Müdürü Dr. Nafiz Ünlü’yü kutluyoruz. Bir zamanlar yönetim danışmanları ve terapistlerinin ek işi olarak addedilen liderlerin koçluğunu yapma işi bugünlerde başlı başına bir meslek olma yolunda ilerliyor. İhtisaslaşmış bir koç, sayıları gitgide artan miktardaki yöneticilere, herhangi bir diğer platformda sunulması oldukça güç olan şahsî rehberlik hizmeti vermekte. İNSANA YATIRIM Royal Bank, IBM, Texaco, ve Avon, koçluk fikrini müessese boyutundaki teşvik eden şirketlerden bazıları. Bunların hepsi bu fikri müesseselerinde insana yaptıkları yatırımı korumanın bir yolu olarak görüyor. Yeri doldurulmaz bilgilere ve ihtisaslaşmış yeteneklere sahip çalışanların bu kabiliyetlerine can katma yolu ile yeniden işe alma ve eğitim amaçlı görev değişikliklerinin doğuracağı maliyetlerle kıyaslandığında çok mütevazı bir maliyetle üst düzey yöneticilerinin şirkete bağlı kalmasını garanti altına alıyorlar. İster bu dev şirketleri isterseniz mücadele veren genç yüksek teknoloji şirketlerini inceleyin, iş-eleştirisi rehberliği ve kariyer artırıcı akıl için taze bir kaynağı keşfetmenin hazzını yaşayanlar yöneticilerin kendileri. Koçluk bu kişilere, bugünün acımasız iş çevrelerinde ilerlemeye ciddi şekilde darbe vuran engelleri ve şahsî körlük noktalarını aşmaları kabiliyetini sunuyor. Tarih boyunca, krallar ve dünya liderleri başarılarına katkıda bulunan akıl hocaları (mentorlar), bilgeler ve sırdaşlar tuttular. Ancak, bu yüzyıldaki iş liderlerinin çoğunluğu maço, kendi başına hareket eden bir imaj sergilediler. Bill Gates, Ted Turner ve Lee Iacocca gibi süperstarlara güvenilir bilgi, dürüst geribildirim ve zor zamanlarda destek hizmeti sunan danışmanlara pek nadiren rastladık. İş dünyasında önde gelen bir yöneticisi Curtis, kariyerinin en önemli dönüm noktasına gelinceye kadar, pazarlama sektöründeki başkan yardımcılığı görevinde yontulmamış bir ferdiyetçilik mitolojisine güvenen bir yönetici örneğini sergiliyordu. Büyüyen deniz aşırı rekabet ve bunun yanında düşen fiyatlar gerçeği onun bir elektronik üreticisi olan şirketini zor durumda bırakmaya başladı. Çoğunlukla tek başına olmak üzere, kafeinle desteklenmiş günler ve geceler süren çalışmalar sonunda, Curtis bir dönüş stratejisi geliştirdi. Her usta yöneticinin yaptığı gibi kendisine direkt olarak sunulan raporlara müracaat etti. Fakat, kendisinin de ifade ettiği gibi, bunların hiçbir yararı yoktu. “Bunlar tamamen, kendilerinin benim neyi işitmek istediğimi düşündükleri şeylerden ibaretti. Bana dalkavukluk yapıldığı hissini aşmam ve endişelenmeye başlamam uzun sürmedi. Acımasızca dürüst geribildirime ihtiyacım vardı.” Curtis, kısa zaman sonra, kendi stratejilerini önyargısız bir perspektifle değerlendirmesi için bir yönetici koçuna müracaat etti. Curtis diyor ki, “Bu bana, firmamdaki geleneksel düşünce yapısını aşmamda yardımcı oldu. Planlarımda değişikliklere gittim. Şu anda pazar payımız düzenli olarak yükseliyor.” Pazarlama sıkıntıları daha az acil olunca, Curtis rehberine personelindeki problemin ne olduğunu sordu. Bu, Curtis’in, dışardan gelen bir koçun normalde şirket içinde sorulamayacak soruları sorabilmesini ve içerdekilerin sözünü etmekten kaçındıkları doğruları dile getirebilmesi gerçeğini gördüğü zaman oluşan bir fikirdi. Sıkıntının kaynağının, kendisine rapor hazırlayan kişiler değil, aksine kendisinin acımasız otoriter imajının da kendisinin olduğunu keşfetti. Gözü korkmuş bir personel kendisine tamamen dikkatlice rafine edilmiş geribildirim hizmeti veriyordu. Gitgide, koçun rehberliği altında, kendisinin daha az savunmacı, daha işbirlikçi tarafını ortaya çıkarttı ve de raporlar da işe yaramaya başladı. Niçin Curtis gibi kişiler koçluğu böylesine güçlü buluyorlar? Buradaki mesele insan tabiatının iki temel prensibi ile alakalı. Birinci olarak, olgun bir akıl hocası (mentor) ile birlikte çalışmak bir kişinin kullanılmayan akıl ve yeteneklerini güvenilir bir şekilde ortaya çıkaracaktır. İkinci olarak ise, kalıcı değişikler yapabilmemiz, bizim üretken riskler almamızı ve güç durumlarda sebat göstermemizi engelleyen görünmez faktörleri dikkate almamızı gerektirir. Genellikle işi hızlandırmak için yetenekli bir profesyonele ihtiyaç duyulur ve pozitif dalga etkisi müessesenin tamamına fayda getirir. Koçluk ana akımlar arasındaki yerini aldıkça, onun uygulayıcılarından daha fazla şeyler beklenmekte ve de meslek de kendi eğitimini, niteliklerini, prosedürlerini ve etik noktalarını geliştirmekte. Internette sanal bir koçluk üniversitesi bile var (www.coachu.com). Koç ve müşterisi işyerinin ihtiyaçlarını karşılamak üzere stratejiler oluşturmak suretiyle bir takım olarak çalışıyor. Saatlerle ifade edilebilecek bir zaman dilimi içerisinde yönetici uygulanan dizaynı test edebilir ve de neticeleri ayarlamalar için koçun önüne koyabilir. Bu model üç farklı grup için özellikle faydalı oldu. Birincisi, Curtis gibi yoğun baskı altında çalışan ve yukarda yalnız olan üst düzey yöneticiler. Bir koç onların fikirleri test edebilmelerini ve önyargısız geribildirim almalarını sağlar, böylece de zirvedeki görevlerini sağlıklı şekilde sürdürebilirler. Bir diğer grup, iş dünyasındaki ve pazardaki değişiklerin sonucu oluşan dik bir öğrenme eğrisi ile karşı karşıya olan müdürler ve yükselen yıldızlardan oluşmaktadır. Bir koçla çalışmak onlara, yeni bir işletme çevresinin gerektirdiği kurum yeteneklerinin hızına erişmelerine yardımcı olur. SIRADIŞI OLMAK Son olarak, üretkenlik, esneklik, ilişki meseleleri veya kişisel yetenekler konusunda zorluk içinde olan müdürler vardır. Bir koç, bu kişilerin işyeri için daha etkili ve mantıklı davranışlar geliştirmeleri konusunda ilk elden bilgi verir. Liderlik kapasitelerinin kabul edilebilir olmak çizgisinden sıradışı olmak yönüne doğru hızlandıkça, kendilerini tazelemiş yöneticilerin işlerinde değişikliklere gidebiliyor. Hayatını bu işe adamış ve 2 gün boyunca da yöneticilerle koçluğu anlatan Bentley’in sözlerinden çıkardığımız sonuç şu: Sadece çalışanlar için değil yöneticiler için de koç bir ihtiyaç. Yöneticinin ben biliyorum demeden kendisini dışarıdan bir gözün değerlendirmesine açık olması gerekir. Bu açıdan hem duvara konuşmamış olur, hem de kendini objektif olarak değerlendirme imkanı bulur. Böyle bir ihtiyaca inanan yöneticiye koç’luk yapan kişi de kendisini işine adaması, ahlaki standarta ve gizliliğe dikkat etmesi, dürüst, saygılı, nazik, samimi olması gerekir. İlişkiyi kendi yararına kullanmaması ve yetenekleri dışına çıkmamalıdır. Özetle, kalbe endeksli bir koç’u olan yönetici koç gibi bir yönetici liderdir... İyi bir koça sahip yöneticiler ne şanslı yöneticilerdir. Siz ne dersiniz? Ne demişler? “Bir izleyen olmadan lider olamazsınız. Diktatör patron yok olmaya yüz tutmuştur. Koçluk için on dakika ayıran, bir saat tasarruf eder. Arkadaş kazanmanın ve insanları etkilemenin yolu, iyi bir koç olmaktır.” Timothy Bentley Koç kimdir? * Birlikte olduğu insanlara güvenen ve onların güvenini kazanan, * Kendini ve etrafını daima yeni birşeyler öğrenmeye teşvik eden, * Takımını en iyi şekilde motive eden, * Birlikte olduğu insanların sevinç ve kederlerini paylaşan, * Konuşmaktan çok dinlemesini ve hatırlamasını bilen, * İyi iş yapanı öven ve hata yapana doğruyu gösteren, * Risk almaktan çekinmeyen, * Sorumlulukları üstlenmesini ve dağıtmasını becerebilen, * Yenilgileri sonuç, başarıları hedef saymayan, * Zamanını iyi kullandığı gibi zamanlaması da mükemmel olan, * Gerektiğinde danışan, hızlı, sağlıklı ve sağduyulu karar veren. İyi Bir Koç’un Özellikleri * İnsanlarla iyi bir iletişim kurabilmeli. * Onları etkileyebilmeli. * İnsanları dinleyebilmeli. * Onları daha ileriye götürebilecek sorular sorabilmeli. * Başkalarının fikirlerine de açık olmalı. * İtirazları engel olarak değil, daha iyi çözümler bulabilmek için bir şans gibi görmeli. * Çalışanlarına birçok konuda destek olabilmeli. * Emir vererek değil, inandırarak yönetmeli. * İş potansiyelini güçlü tutabilmek amacıyla elemanların görevlerini zaman zaman değiştirerek kişilere becerilerini geliştirme imkanı sağlamalı. Phil Harkins, İnsan Kaynakları Zirvesi’nde Management Centre Türkiye, organize ettiği İnsan Kaynakları Zirvesi’nde dünyaca ünlü bir eğitim otoritesini ağırlıyor. “Güçlü liderlerin iletişimi” başlığı altında çalışmalar yaparak liderlik gelişimi konusunda dünyanın önemli otoriteleri arasına giren Phil Harkins, birikimlerini Türk liderlere aktarmak için Şubat ayında Türkiye’ye geliyor. Harkins, 25-26 Şubat tarihlerinde Lütfi Kırdar Kongre Merkezi’nde yapılacak İnsan Kaynakları 2000 Konferansı’nda özel bir oturum gerçekleştirecek. 1995 yılından bu yana 200’ün üzerinde konferansta konuşmacı olarak yer alan Harkins, Güçlü Liderler İletişimi Nasıl Etkili Kullanır? Doğru İletişim Stili ve Güven Sağlamak, Değişimi Sağlamada İletişimi Kullanmak, Tutkunuzu Aktarabilmek, Liderliğin Sesi ve Liderler İçin İletişim Sesi başlıklarında topladığı birikimlerini Türk yöneticilerine sunacak. KİTAP Köşesi Yazar Melih Arat, Yönetimin Yazılı Olmayan Kuralları’nda, iş dünyasındaki faaliyetlerimizi şekillendiren, düşüncelerimizi kalıplayan ve hapseden toplumsal ve bireysel hayatımızdaki değer ve özellikleri incelemiştir. Yaygınlaşması dolayısıyla norm haline dönüşmüş bazı olgular, özellikle iş dünyasında insanları körleştiriyor. 2000’lerin akılcı rekabet ortamında en fazla ihtiyaç duyduğumuz yeteneklerden üçü sorgulama, yenilikçilik ve değişim. “Yönetimin Yazılı Olmayan Kuralları”nda Türkiye’de yaşayan insanların sorgulama, yenilikçilik ve değişim konularında zihinlerine vurulan bireysel ve kültürel zincirlerin kilitlerini açacak anahtarlar bulunuyor. Mavi Yayıncılık tarafından çıkarılan “Yönetimin Yazılı Olmayan Kuralları”, ithalata dayalı bir alan olan işletme yönetimi alanına özgün ve yerel bir katkıdır. AJANDA 21-23 Şubat, Problem Çözme Teknikleri İ.d.e.a, Tel: (212) 219 25 82 22 Şubat, Değişim Yönetimi İDEM, Tel: (212) 875 73 00 22-23 Şubat, Telefonla İletişimde Mükemmellik Soysal, Tel: (212) 212 99 70 22-24 Şubat, Eğiticinin Eğitimi PDR, Tel: (212) 282 11 90 23-25 Şubat, Kuruluş İçi Kalite Denetimi Bureau Veritas, Tel: (212) 282 11 90 24 Şubat, Öğrenen Organizasyon İDEM, Tel: (212) 875 73 00 24-25 Şubat, Kriz Yönetimi İ.d.e.a, Tel: (212) 219 25 82 25 Şubat, Etkin İletişim ve Empati i.d.e.a, Tel: (212) 219 25 82 26 Şubat, Zaman ve Hayat Yönetimi İDEM, Tel: (212) 875 73 00
 
 
 
 
 
 
 
Reklamı Geç
KAPAT