BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Savunmada da söz sahibi olmalıyız

Savunmada da söz sahibi olmalıyız

Ankara, Avrupa Güvenlik ve Savunma Kimliği’nin karar mekânizmalarında söz sahibi yapılmadığı takdirde, NATO’nun imkânlarından istifade edilemeyeceğini, BAB asamblesi ve siyasi komisyon toplantılarında dile getirdi



Batı Avrupa Birliği’nin (BAB) Brüksel’deki toplantısında, Avrupa Güvenlik ve Savunma Kimliği’nin (AGSK) geleceği ile ilgili önemli tartışmalar yaşandı. NATO-AB ilişkilerine yönelik bilgi alışverişinde bulunulan asamble ve siyasi komisyon toplantısında, “BAB’a ortak üye ve gözlemci ülkelerin, AB içinde kurulacak savunma boyutunda rollerinin ne olacağı” sorusuna cevap arandı. BAB siyasi komisyon toplantısında Türkiye’yi Cevdet Akçalı (DYP) ve Faruk Bal (MHP) temsil etti. Parlamenterler, BAB asamblesinin, Avrupa Parlamentosu’nun ikinci kanadını temsil etmesi, ortak üyelerin parlamentoya parlamenter göndermesine imkan sağlanması veya Avrupa İşleri Komitesi’ne döndürülmesi istendi. ANTALYA TOPLANTISI BAB asamblesinin, yeni kurulacak örgütte görevine devam etmesi görüşü, birçok parlamenter tarafından benimsendi. BAB asamblesinin geleceği, 10 Mart’ta Antalya’da yapılacak siyasi komisyon toplantısında tekrar ele alınacak. BAB Parlamentosu’nda genel eğilim, teşkilata üye ortak ve gözlemci sıfatıyla katılan ülkelerin dahil olacağı bir savunma kimliğinin oluşturularak, yeni savunma sistemini denetleyecek parlamentonun kurulması yönünde oldu. BAB ortak üye ve gözlemcilerin dışlanarak, yeni bir “Avrupa Savunma Boyutu” oluşturulamayacağı, bunun, Avrupa’nın savunma ve güvenliğini zayıflatacağı dile getirildi. Türkiye’nin, BAB ortak üyelerini dışlayarak kurulacak Avrupa savunmasının eksik kalacağı, NATO imkân ve yeteneklerinin kullanılmasına izin vermeyeceği şeklindeki görüşü Brüksel tarafından değerlendiriliyor. Türk parlamenterler, Türkiye’nin AGSK alanında karar mekânizmalarında söz sahibi yapılmadığı takdirde, NATO’nun imkânlarından istifade edilemeyeceğini BAB asamblesi ve siyasi komisyon toplantılarında vurguladılar. AB, yeni savunma boyutunda, BAB ortak üyelerini dışlamaya düşünmüyor ancak karar mekânizmalarında yer vermeyi istemiyor. AB’nin bu konuda karar vereceği iki organı bulunuyor; Hükümetler kanadı (AB Konseyi) ve Avrupa Parlamentosu. BAB DEVREDEN ÇIKIYOR BAB, bu yıl sonunda tamamen devreden çıkarılıyor. Avrupa Parlamentosu, BAB ortak üyelerinin karar mekânizmalarında yer almasına karşı çıkmaya devam ediyor. Ancak, Avrupa parlamenterlerinin, milli parlamentoların üyesi olmadıkları için kararlarının pratik uygulanabilir yanı bulunmuyor. AGSK konusunda asıl kararı, hükümetler kanadı verecek. AB üyesi ülkeler, Türkiye’nin Avrupa savunması karar mekanizmalarından dışlanması durumunda ortaya çıkacak olumsuz gelişmeleri değerlendiriyorlar. BAB asamblesinde, İtalyan ve Yunan parlamenterler, Türkiye lehine hazırlanan olumlu raporlara karış çıkıyorlar. AB üyesi olamayan ülkelerin AGSK’ya tam katılımına itiraz ediyorlar. Brüksel’deki AB gözlemcileri, yıl sonuna kadar, BAB’a ortak üye ve gözlemci ülkelerin durumlarının açıklığa kavuşacağına işaret ediyorlar. Oslo’da önceki hafta yapılan BAB Siyasi ve Savunma Komisyonu toplantılarının gündeminde tek bir madde vardı. O da BAB ortak üyelerinin Batı Avrupa Savunması’na katılmaları idi. BAB’a ortak üyeler, bir deklarasyon yayınlayarak, kendi katkıları olmadan kurulacak bir Avrupa savunma sisteminin yürümeyeceğini açıkça belirttiler. Deklarasyonu BAB Siyasi ve Savunma Komisyonu’nun açık bir şekilde benimsemesi dikkat çekti. KOSOVA ÖRNEĞİ ABD’nin Avrupa savunmasına katkısı, yüzde 40 olarak gerçekleşirken, Avrupa ülkelerinin katkıları yüzde 3 dolayında. ABD’nin NATO içinde Avrupa savunması için 45, Avrupalıların ise 3 gözlem istasyonu bulunuyor. Savunmada, bütçe, askeri güç ve coğrafî yapı ön plana çıkıyor. Örneğin Kosova operasyonunda, savunma için coğrafî mekanlara ihtiyaç olduğu bir kez daha ortaya çıktı. NATO hava operasyonu sırasında, Macaristan, Bulgaristan hava koridorlarının kullanılması çok önemliydi. Brüksel’deki savunma gözlemcileri, Avrupa’nın ABD’siz bir savunma gücü kurma teşebbüsünü “fanteziden başka bir şey değil” şeklinde tanımlıyorlar. Avrupa’dan Putin’e Çeçenistan uyarısı Avrupa Konseyi Parlamenter Asamblesi Başkan Yardımcısı ve Çevre Komisyonu Başkanı Cevdet Akçalı’nın da aralarında bulunduğu, 9 kişilik Avrupa Konseyi Heyeti, Çeçenistan’da incelemelerde bulundu. Johson Russel başkanlığındaki heyet, Çeçenistan, İnguşetya ile Dağıstan’ı gezdikten sonra, Moskova’da Rusya Devlet Başkanı Putin ve sivil toplum örgütlerinin temsilcileriyle biraraya geldi. Heyetin, temasları sonrası yayınladığı deklarasyonda, Rusya’nın toprak bütünlüğü ve teröre karşı mücadele etme hakkının tartışılmadığına dikkat çekilerek, Çeçenistan’da Rusya’nın kullandığı metot ve mücadelenin, Avrupa Konseyi normlarında yapılması gerektiği ortaya konuldu. Parlamenterler, 3.5 saat süren görüşmede, Rusya’nın Çeçenistan’da kullandığı metotların uluslararası hukuk kuralları ve Avrupa Konseyi taahhütlerine sadık kalıp kalmadığının tartışılır hale gelmesinden Moskova’nın zarar görebileceği mesajını Putin’e aktardı. Cevdet Akçalı, sivil halka yapılan saldırıları tasvip etmediklerini Putin’e aktardıklarını söyledi. Rusya’nın Avrupa Konseyi’ne girerken bir takım anlaşmalar imzaladığını ve taahhütlerde bulunduğunu hatırlatan Akçalı, bunların dışana çıkıldığında Rusya’nın Avrupa Konseyi’ndeki temsilinin zorlaşacağını söyledi. Kızılhaç temsilcisi nakit para dışında Çeçenistan’a yapılan uluslarası yardımlara Rusya’nın alıkoyduğu bildirdi. “Türkiye”siz olmaz Fransa’nın Strasbourg şehrinde bulunan Avrupa Konseyi’nin 21. yüzyıldaki rolü, Avrupa Demokratlar Birliği’nin (ADB) Polonya’nın Krakow şehrinde düzenlediği seminerde tartışıldı. Toplantıya, Avrupa Demokratlar Birliği Başkanı İngiliz Sir Edward Haigue başta olmak üzere, Avrupa Konseyi Parlamenter Asamblesi üyesi çok sayıda milletvekili katıldı. Toplantıda, parçalanmış Avrupa’nın bütünleşmesinde muhafazakâr partilerin rolünün ne olacağı sorusuna cevap arandı. Seminerlerde, Türkiye’nin AB adaylığının resmen kabul edilmesinin önemi bir kez daha gündeme geldi. Türkiye’siz bir Avrupa’nın kurulmasının zor olacağı ifade edildi. Avrupa Demokratlar Birliği toplantısının gelecek yıl Türkiye’de yapılması kararlaştırıldı.
 
 
 
 
 
 
 
Kapat
KAPAT