BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Sofralarımızın baş tacı bulgur

Sofralarımızın baş tacı bulgur

Besin değeri çok yüksek olan bulgur önemli bir tahıl ürünüdür. Genellikle pilav olarak tüketilen bulgurun, köftesi, çorbası, tatlısı yapılıyor. Kan şekeri ve kan yağlarının yükselmesini önlediği için bu riski taşıyanlara bulgur tavsiye edilmektedir.



Sevimli Lezzetler Sevim GÖKYILDIZ sevim.gokyildiz@tg.com.tr Dünyayı doyuran tahılların başında buğday geliyor şüphesiz. Sadece Uzakdoğu’da bunun yerini pirincin aldığını söyleyebiliriz. Batı ülkelerinde buğdayın tüketimi daha çok un ve undan mamul yiyeceklerden oluşur. Ülkemizde ekmek hariç, diğer buğday ürünlerinin tüketimi kişi başı/günlük 54 gr’dır. Bu miktar Ege/Marmara’da 30 gr, Akdeniz’de 63 gr, Doğu ve Güneydoğu’da 70 gr’a yükselir. Son iki bölgede sofraya gelen yemeklerin çoğunun bulgurla yapıldığını biliyoruz. Üç şekli vardır. Genellikle pilavlık olarak bilinen iri daneli bulgur, içli köfte, çiğ köfte, batırık, kısır, mercimekli köfte yapımında kullanılan ince bulgur. Bir de irmik olarak değerlendirilen, helva ya da höşmerim tatlısı yapılan çok ince bulgur. BEREKETLİ HİLAL BÖLGESİ Tarihe baktığımızda ilk buğdayın yurdumuzda, Güneydoğu’yu da içine alan Bereketli Hilal denilen bir bölgede yetiştirildiğini görürüz. Bilimsel çevreler, buğday üretiminin kökeninin Orta Doğu’ya dayandığını kabul etmektedir. Son elli yılda yapılan elliyi aşkın arkeolojik kazı, Bereketli Hilali, ilk çiftçilerin anavatanı olarak tescil etmiştir. Bu toprakları tanımlayacak olursak, Hilal, Filistin’den başlayıp, Lübnan, Suriye ve Türkiye’nin güney dağlarından geçip, Kuzey Irak üzerinden Mezopotamya ovalarına, oradan da Irak Körfezi’nin başına kadar uzanmaktadır. Günümüzde Bereketli Hilal toprakları üzerinde araştırmalar yapan bilim adamları bugünkü buğdayın büyükbabası olarak nitelendirilen einkorn cinsini buldular. Bugün tarımı yapılan buğday cinsleri içinde makbul olan, makarna ve bulgur yapımında kullanılan buğday cinsi sert buğday ise (Triticum Durum) dur. Asırlar boyunca, tarihi buğday türleri, durum buğdayının yeni türleri ile değiştirilmiş olsalar da, bulgur üretiminin yöntemi temelde aynı kalmıştır. Buğday Birinci Dünya Savaşı’na kadar çiftliklerde küçük ölçekte üretilmiş ancak daha sonra, Karamanlı bir üretici tarafından Osmanlı ordusu için endüstriyel ölçekte üretime başlanmıştır. O zamandan beri, bulgur üretimi Türkiye’nin güneydoğusunda yoğunlaşarak modern bir endüstri halini almış ve komşu ülkelere de yayılmıştır. BESİN DEĞERİ ÇOK YÜKSEK Önemli bir tahıl ürünü olan bulgurun bileşiminin % 78,2’si karbonhidrattır. Karbonhidratın da çoğunluğu nişastadır. Bulgurdaki protein, kalsiyum, potasyum ve fosfor pirinçten daha fazladır. B vitaminleri ve demirin miktarı ise pirinç ve makarnadan üç-beş kat yüksektir. Buğdayın kaynatılması sırasında suya geçen mineral maddeler ve B vitaminleri, tane tarafından tekrar emildiği için, bulgurun besin değerinde kayıp olmaz. Bulgur kepekli olması sebebi ile posa yönünden iyi kaynaktır. Bulgurdaki kepek suda çözünmez. Bu yüzden şeker ve yağın emilimini azaltarak kan şekeri ve kan yağlarının yükselmesini önler. Kan lipitleri (yağları) yüksek olanların, şeker hastalığı riski taşıyanların, kabızlıktan yakınanların beyaz ekmek yerine yulaf, çavdar ve tam buğday unundan yapılan ekmek, pirinç yerine bulgur tüketmeleri önerilmektedir. LEZZETLİ VE UCUZ BİR BESİN Üretim esnasında uygulanan ön pişirme işlemi ile buğdaydaki nişasta jelatinize olur, kurutma işleminden sonra sert bir yapı kazanır. Dolayısıyla daha uzun süre dayanır. Ayrıca ön pişirme işleminden dolayı pişirilmesi ve sindirimi kolaylaşır. Bulgur, besleyici, doyurucu, lezzetli ve ucuz bir besindir. Bulgurla yapılan sayısız pilav, çorba, dolma, köfte tarifi var. Ancak bu kez sizlere Van Erciş bölgemizin değişik, ve lezzetli bir yemeğinin tarifini vermek istiyorum. ( Tarif Nesli-Han Sofrasının sahibesi, Neslihan Nalbantoğlu’ndan alınmıştır.) Yemeğin iki malzemesi var. Kak adı verilen, bir cins balkabağının elma gibi ince soyulup güneşte kurutulması ile elde edilen ince şeritler ve ince köftelik bulgur. EVDE BULGUR NASIL YAPILIR? Bulgur yapımında önce buğday temizlenir. Yıkanarak taş, toprak ve kabuklarından ayrılır. Kalaylı büyük kazanlarda, buğday tanelerinin üstünü örtecek kadar su ilave edilerek kaynatılır. Pişme sırasında buğday, suyu çekerek şişer ve nişasta jelatinleşir. Bu arada karıştırılarak pişme suyu çektirilmelidir. Böylece, pişme sırasında suya geçen B vitaminleri ile mineral maddeler, buğday taneleri tarafından emilir ve ayrılan kepekle kayıp olmaz. Pişirilen buğday, geniş bezlerin üzerine serilerek güneşte kurutulur. Kurutulmuş buğday eskiden elle, daha sonraları su gücü ile çalışan değirmenlerde öğütülürken, günümüzde ise elektrik ve petrolle çalışan değirmenlerde öğütülmektedir. Öğütüldükten sonra çeşitli incelikte eleklerden geçirilerek iri kısmı pilavlık, ince kısım ise köftelik bulgur olarak ayrılır. Hazırlanan bulgur toprak küplerde, tahta sandıklarda ya da bez torbalarda serin yerde saklanır. KAKLI BULGUR KÖFTESİ MALZEMELER: > 300 gr kabak kakı (kurutulmuş balkabağı) > Yarım kilo orta yağlı kıyma > 250 gr ince bulgur > 2 orta boy soğan > 1 yemek kaşığı kuru fesleğen > 1 yemek kaşığı salça (domates veya biber) > 1 çay kaşığı karabiber, tuz YAPILIŞI:  Kak şeritlerini sıcak suyla ıslatın. Et, bulgur ve kalan tüm malzemeyi iyice karıştırın. Ya da robotta çekin. Ceviz büyüklüğünde köfteler yapın, yumuşamış kaktan 10-12 cm’lik parçalar ayırıp köftenin üzerine sarın. Sarma işlemi sonunda köfteleri tencereye dizin, 1 bardak kadar su ekleyip hafif ateşte pişmeye bırakın. Neslihan Hanım, bu yemeği üzerinde, sarımsaklı yoğurt ve acılı domates sosuyla servis yapmanızı tavsiye ediyor. Yapanın ellerine sağlık, tadına bakanlara da “Afiyet olsun” diyelim.  SİZDEN GELENLER  SELVER DİKMEN Uşak’tan Dikmen Ailesi’nin biriciği, Selver Sultan Dikmen 4 yaşını doldurdu. Nice mutlu yıllar diliyoruz...  MESAJINIZ... (...Emre Kağan Toker’in kutlama mesajı) CANIM BABACIĞIM İyi ki doğdun, iyi ki benim babamsın... Doğum günün kutlu olsun. Seni çoook seviyorum...  ELİŞİNİZ... (...Kevser E. Polat’ın el emeği) DONDURMA ÇUBUKLU DANTEL Örnek 24 adet yalancı iğne oyasıyla başlıyor. Ve üst kısımda zincir ve sık iğnelerle devam ediyor. Ben bu tekniği kullanmayı çok seviyorum dantelde. Hem yapması kolay hem de çok şık ve değişik bir duruşu var. Kolay gelsin...  Saçları besleme zamanı... Medko Kozmetik’te yenilikler bitmiyor... Organix’in bu ay piyasaya sunduğu Coconut Milk Besleyici Sprey ile saçlarınızı derinlemesine beslerken, ihtiyacı olan parlaklığı ve saçlarınızın kolayca forma girmesini sağlayabilirsiniz. Organix Coconut Sprey’in içeriğinde bulunan Organik hindistancevizi sütü ve aşırı çırpılmış yumurta beyazı proteinleri ile kimyasal işlem görmüş, boyalı ve kırılgan saçları içten yapılandırıp beslemenize ve onarmanıza yardımcı olur. Coconut Milk Sprey özel formülü sayesinde saçlarınızda ağırlık ve yapışkanlık hissi bırakmadan saçlarınız için gerekli bakımı ve parlaklığı sağlayabilirsiniz. PÜF NOKTASI... BAYATLAMIŞ ekmeklerinizi dilim dilim yapıp aralarına sarımsaklı tereyağı sürüp folyoya sarın. Yüksek ısıda fırında pişirin...
 
 
  • Piyasalar

    Fark %
  • 94831
    % -0.62
  • 5.776
    % -0.25
  • 6.5746
    % -0.08
  • 7.3372
    % -0.24
  • 262.412
    % -1.06
 
 
 
 
 
Kapat
KAPAT