BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Ekran boyu
cehalet!

Ekran boyu
cehalet!

Basit sorulara verilen tuhaf cevaplar, bilgi yarışmalarını komedi programına çeviriyor...



TÜRKİYE ÖZEL HABER M.KURTBAY ÖNÜR Televizyonlardaki bilgi yarışmaları yakın zamana kadar en çok izlenen programlar arasında geliyordu. Adı Kenan Işık’la özdeşleşen ‘Kim Beş Yüz Milyar İster’ tarzındaki ciddi programlar yıllarca Türk halkını ekran başına kilitledi. Ancak son dönemlerde bilgi yarışması adı altında öyle programlar yayınlanmaya başladı ki, adeta işin suyu çıktı. Sunucular da, yarışmacılar da ‘bilgisizlik’ yarışına girişti. 50 SARIŞIN SULANDIRDI Sözde bilgi yarışması olarak ekrana sürülen ‘50 Sarışın‘ kelimenin tam anlamıyla cehaletin zirveye ulaştığı noktaydı. İnanılmaz kolaylıktaki sorulara verilen ‘yüz kızartıcı ‘ cevaplar, ve ardından yükselen kahkahalar izleyenleri çileden çıkarttı. Son dönemde ekranlarda boy gösteren ‘Canlı Para’ ise bilginin paraya tahvil edildiği, yarışmaların en son örneği oldu. IQ TAKOMETREMİZ KAÇ? Bilgi yarışmalarında en basit sorulara öyle cevaplar veriliyor ki, bir anda yarışmayı bırakıp, o kişinin programa nasıl ve niçin çıkarıldığını düşünüyorsunuz. “1453’te gerçekleşen önemli olay nedir?” sorusuna; “Neron Roma’yı mı yakmıştı galiba?” diye cevap veren yarışmacının, hangi okullarda okuduğunu tahmin etmeye başlıyorsunuz. Ya da “Kızıldeniz’i Akdeniz’e bağlayan kanal hangisidir?” sorusunu gerine gerine “Panama Kanalı” diye cevaplayan, Boğaziçi Üniversitesi mezunu hanıma ‘yuh’ demek geliyor içinizden. “Elektriği kim buldu?”, “Çobanın giydiği kıyafete ne ad verilir?” gibi sorulara; “Iıııı... Aaaaa... Oooo” diye tepki verilmesi izleyenleri hop oturup, hop kaldırdı, zıvanadan çıkarıyor. Sunucunun her defasında “Biraz heyecan..”, “Ve tutukluk oldu tabii” sözcükleriyle olayı kapatmaya çalışmasını ise kimse yutmuyor tabii ki. YARIŞMA DEĞİL KOMEDİ Canlı Para’da yöneltilen “Türkiye’de trafikte geçiş üstlüğü ilk sırada olan hangisidir?” sorusuna verilen küfürlü tepki en kötü örneklerden biri oldu. “Habil ve Kabil” kelimelerinin karşılığını arayan yarışmacılar, dünyadaki şehir isimleri üzerine yoğunlaşmışken, sunucunun “Kâbe ile bağlantısı olabilir mi?..” gibi alakasız bir teşbihe kaçması bilgi yarışması adı altında sergilenen cehaletin son perdesi oldu adeta. Kelime Oyunu’nda ‘Hamiyet’ kelimesini tamamlamak için 5 harfe ulaşmasına rağmen bir türlü kelimeyi çözemeyen “Humiyet, Mumimiyet” diye kıvranan bayan yarışmacının hâli ise, tam anlamıyla ‘güleriz, ağlanacak halimize’ türündendi. Bilgisizlik, kültürsüzlük ve cehaleti “Ben bir konuda uzmanım?” mazeretiyle kapatmaya çalışan yarışmacıların, ‘uzmanlık alanı’ da faciadan pay alıyor. ÜNİVERSİTELİLER NE DİYOR ? > EMRE PINAR (Bilgisayar mühendisliği): Televizyona çıkanlar üniversite gençliğinin genelini temsil etmiyor. Bir de yarışmalarda sorulan sorular sadece genel kültür ile ağırlıklı olduğu için cevap veremiyorlar. Sadece bir bölümde yoğunlaştırıyorlar. Sorular sayısal veya sözel zekaya yönelik değil. > GİZEM AYDIN (Endüstri Mühendisliği): Passaparola’yı izliyorum. Bazen yarışmacıların yerinde olmak istiyorum. Yarışmacıların genel kültür düzeyi çok düşük. Bazen çok saçma sapan şeyleri bilemiyorlar. Mesela E=MC2 formülünün sahibine Frost diyenler oldu. Çok komikti. Bence bu programlar bilgi yarışmasından ziyade eğlence ve komedi programına dönüşüyor. > GONE GEY (Ekonomi bölümü Senegal): Ekonomi Televizyon programlarını izliyorum. Dünya televizyonlarına bakınca Millioner’i örnek verebilirim. Çok zeki ve bilgili insanlar da yarışmak için çıkıyorlar. Ama genel olarak baktığınızda insanlar yüksek öğrenim görse de bilgi ve genel kültür eksikliği yüzünden mahçup olabiliyor. > KIVANÇ MEREDOV (Endüstri Mühendisliği, Türkmenistan): Canlı Parayı takip ediyorum. Bilgi yarışmalarında çok tuhaf olaylarla karşılaştım. Dün izlediğim zaman 8. sorusundaki insan öldüğü zaman “Ruhunuz Şad Olsun” deyimindeki, “Şad” ın anlamı nedir?... sorusuna “neşe” manasına cevap verebilen olmadı. Genel kültür ile tahsili birbirine karıştırmamak lazım. Verilen cevaplar beni de çok şaşırtıyor “Kim 500 Milyar İster?” bilgi yarışmalarının çıkış noktası olarak gösterildi yıllarca. Türk halkı Kenan Işık’ın muhteşem ses tonu, buram buram zeka ve kültür dolu sunumuyla, muhteşem yarışmalar izledi. Bilgi yarışmalarının; eğlence formatına dönüşümünü usta isim Kenan Işık’la konuştuk. Kenan Işık, “Kim 500 Milyar İster? programında seçenekler ve sorular insanı düşünmeye sevkediyordu. Seçenek hakkında düşünenler kendisinde araştırma ihtiyacı hissediyordu. Bu nitelikte bilgi yarışması artık Türkiye’de yok diyebiliriz” diye konuştu. Kenan Işık, son dönemde ekranlarda boy gösteren Canlı Para, Kelimenin Gücü, Kelime Oyunu, Koltuk Sevdası gibi programların bilgi formatından çıktığını vurguladı. “Yarışma programları genellikle bilgi yarışmasından öte eğlence programına dönüştü. Genel kültür ve bilgi konusunda sadece yarışmacıların değil, bütün toplumun ele alınması gerekiyor” diyen Kenan Işık, “Okumayan ve merak etmeyen bir toplumumuz var. İnsanların meraklarının ve araştırma duygularının provoke edilmeleri lazım” dedi. Özellikle yüksek öğrenim görmüş kişilerin çok basit sorular ya da günlük hayat içerisinde bilinmesi gereken konularda “cevapsız” kalmalarının kendisini de çok şaşırttığını söyledi. Doç.?Dr. Ali Murat Yel Tüketiyoruz! Tükeniyoruz! Fatih Üniversitesi Sosyoloji Uzmanı Doç. Dr. Ali Murat Yel, bilgisizlik ve cehaletin artmasını toplumumuzun yaşadığı dejenerasyona bağlıyor. İnsanımızda hızlı tüketimin arttığını belirten Yel, “Ana eğitim dediğimiz aile içi iletişim ve eğitim ortadan kalktı. İnternet ve teknoloji sebebiyle, kolay bilgiye ulaşan yeni nesil, merak ve araştırma güdüsünü de yitirdi” diyor. Toplumda gerçekleşen bu çöküntünün, ekranlarda apaçık ortaya çıkmaya başladığına dikkat çeken Yel, “TV, radyo ve internette bize ait olmayan bir kültür empoze ediliyor. Artık hiç kriterimiz de kalmadı. Toplum olarak silkelenme ve aileden başlayan eğitim sistemimizi yenileme zamanı geldi” dedi. YURT DIŞINDAKİLER DE BİZDEN FARKLI DEĞİL CEVAP EKRANDA VAR “George W. Bush’un” ilk adı istenen yarışmacı, cevap (George) soru içinde olduğu hâlde cehaletine yenilip canlı yayında dakikalarca kıvrandı... JOKERLERİ KULLANDI Kadın, önce yüzde 50 jokerini kullanıp seçenek sayısını ikiye düşürdü. Yine bilemeyince seyirciye sordu. Salonun yarıya yakını da yanlış cevap verdi. YİNE DE BİLEMEDİ! Bu kolay soru karşısında jokerlerini tüketen kadın yarışmacı, uzun süre düşündükten sonra verdiği yanlış cevap yüzünden para hayaline veda etti.
 
 
 
 
 
 
 
KAPAT