BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Bakü-Ceyhan Raporu

Bakü-Ceyhan Raporu

Cumhurbaşkanı Demirel Bakü-Ceyhan boru hattı projesinin ilgili ülkeleri olan Azerbaycan ile Gürcistan arasındaki ihtilafı, Hikmet Çetin’i Tiflis’e göndererek sona erdirdi. Proje realize safhasında. Ancak bu olumlu seyre rağmen İran atağa kalktı ve hem Rusya ile kol kola girdi, hem de ABD’ye göz kırpıyor.



Bakü-Ceyhan Petrol Boru Hattı projesinde final, ABD Başkanı Clinton ve ilgili ülke devlet başkanlarının Çırağan Otel’de attığı imzalardı. Atılan o imzalarla siyasi niyet iradesi ortaya konuyor ve proje yeni bir kimlik kazanıyordu. Ne var ki o imzalara rağmen ayrıntılarda bazı pürüzler gündeme geldi. Mesela “Ev Sahibi Geçiş Anlaşması” noktasında Azerbaycan’la Gürcistan bir türlü uzlaşamadı. Cumhurbaşkanı Demirel hemen müdahale etti. Önce Haydar Aliyev’i, hemen akabinde de Tiflis’e giderek Şevardnadze’yi ikna etti. Her şey tamam derken Gürcistan yine bir gerekçe ileri sürdü. Projenin sıkı takipçisi olan Cumhurbaşkanı Demirel yine devreye girdi ve danışmanı Hikmet Çetin aracılığı ile Gürcistan Devlet Başkanı’na bir mesaj daha gönderdi. Cumhurbaşkanı Demirel bu arada ABD Başkanı Clinton’dan da destek talep etti. Clinton, Demirel’in çağrısı ile özel danışmanı John Wolf’u bölgeye gönderdi. Sonuç: Demirel’in sıkı takibi ve prestiji sayesinde sorun aşıldı ve Azerbaycan’la Gürcistan uzlaştılar. Bu şekilde projenin önü açılmış ve realize sürecine gelinmiş oldu. Kuşkusuz fiiliyata geçişte zamana ihtiyaç duyulacaktır. Örneğin projeyi üstlenen firmaların finansman sorunu henüz yüzdeyüz aşılabilmiş değil. Ancak seyir olumlu yönde. Bu firmalar konsorsiyumunun Türkiye’den bazı garantileri talep ettiği de biliniyor. DEMİREL FAKTÖRÜ Bütün bunlar Enerji Bakanlığı’nca titizlikle yürütülüylor. Peki bunlara rağmen projenin askıya alınması gibi bir ihtimal mevcut mu? Var olan bilgiler ve son gelişmelere göre hayır. Diyeceksiniz ki İran projeyi sabote etmek istiyor. Doğrudur. Hatta sadece İran değil Rusya da bilindiği gibi uzun zamandır aynı hedefin peşinde. Nitekim öyle olduğu için olsa gerek bu iki ülke bu konuda neredeyse kader birliği noktasındalar. Dahası, aynı İran son seçimin getirdiği iklimi dikkate alarak ABD’ye bile göz kırpar duruma gelmiştir. İran Petrol Bakan Yardımcısı, İRNA Ajansına verdiği demeçte Bakü-Ceyhan hedef alınmış ve Hazar petrolleri için en ekonomik güzergahın İran topraklarından Körfez’e inmek olduğunu açıklamıştır. Bir tarafta Rusya’nın uzun süredir bilinen olumsuz tavrı ve şimdi de İran’ın taarruzu belki kafaları karıştırır da sonuç alamazlar. Şunun için: Bakü-Ceyhan’a siyaset angaje olmuştur. Projenin akamete uğraması, Clinton ve diğer ilgili ülke devlet başkanlarının imzalarının bir şeye yaramadığı sonucunu getirir ki, hiçbir ülke buna razı olamaz. Doğrusu Sayın Demirel projeye siyaseti angaje ettirmekle müthiş bir iş yapmış oldu. Eğer bu yapılmamış olsaydı, kuşkunuz olmasın bugün Bakü-Ceyhan rafa kalkmıştı. Yeri geldiği için soruyorum, kim, hangi isim Cumhurbaşkanı olsaydı Sayın Demirel’in yapabildiğini yapabilirdi? Bizim “bir dönem daha Demirel” diye ısrarımızın gerçek nedeni bu ve benzer şeylerdir. TRANS HAZAR HATTI Gelelim Trans Hazar Hattına? Bu proje Bakü-Ceyhan’a paralel ve Türkmenistan doğalgazının taşınmasına matuf. Üzülerek ifade etmeliyiz ki proje tehlikede. Tehlikeye sokan olay da Mavi Akım Projesi. Türkmenistan Cumhurbaşkanı Niyazov’un, Mavi Akım’dan sonra Türkiye’ye kızgınlığı biliniyor. Türkiye’nin Trans Hazar’a gerekli hassasiyeti göstermediği ve onun yerine Mavi Akım’ı tercih ettiği gerekçesiyle Türkmenbaşı kızgınlıkla Rusya’ya yöneldi. Niyazov, Rusya’ya yılda 50 milyar metreküp doğalgaz garantisi verdi ve bu şekilde ihraç edecek başka gazının olmadığını ortaya koydu. Peki Türkiye’ye kızıp Rusya’ya yönelen Niyazov’a Ruslar hangi tepkiyi mi verdi? Ruslar tabir yerinde ise takla atıp zil takıp oynadılar. Oynadılar zira bir iddiaya göre Ruslar Mavi Akım’da Türkiye’ye taahhüt ettiği gazı bile yokmuş ve bu anlaşma ile Türkmenistan’dan alınan ucuz gaz, Rusya üzerinden Türkiye’ye gidecekmiş. Yine yeri geldiği için söyleyeyim Demirel, Trans Hazar ve Mavi Akım’da yok. Nasıl olduysa devre dışı..
Reklamı Geç
KAPAT