BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Beyan dışı ve enflasyondan arındırılacak gelirler

Beyan dışı ve enflasyondan arındırılacak gelirler

Gelir Vergisi genel beyan dönemi Mart ayıdır. Ancak bu ayın yaklaşık 9 günü idari tatil ilan edilmiştir. Diğer haftaların hafta sonu tatillerini de dikkate alırsak, geriye sadece beyannamelerin verilebileceği 18 gün kalmaktadır.



Gelir Vergisi genel beyan dönemi Mart ayıdır. Ancak bu ayın yaklaşık 9 günü idari tatil ilan edilmiştir. Diğer haftaların hafta sonu tatillerini de dikkate alırsak, geriye sadece beyannamelerin verilebileceği 18 gün kalmaktadır. Bu da vergi dairelerinde, özellikle ayın son günlerinde büyük yığılmalara yol açacaktır. Biz de bu ayki yazılarımızı, gelir vergisi üzerinde yoğunlaştıracağız. Bugünkü köşemizde, gelen soruların yoğunluğunu da dikkate alarak, beyan dışı gelirler ile enflasyondan arındırılarak beyan olunacak menkul sermaye iratlarını aktarmaya çalışacağız. BEYAN DIŞI GELİRLER Menkul sermaye iratlarında: 1. Tevkif (stopaj) suretiyle vergilendirilmiş mevduat faizleri: Mevduat faizlerinin beyan dışı kalabilmesi için tek ve yeterli şart, bu faizlerin tevkifat yoluyla vergilendirilmiş olmasıdır. Ülkemizde mevduat faizleri, zaten stopaj yoluyla vergilendirildiğinden, Türkiye’deki bankalardan veya yabancı bankaların Türkiye şubelerinden elde edilmiş mevduat faizleri, beyannameye girmeyecektir. Yurt dışı bankalardan ve özellikle off-shore (kıyı bankacılığı) olarak adlandırılan bankalardan alınan faizler ise, Türk Vergi kanunlarına göre herhangi bir stopaja tabi tutulmadıklarından, miktarı ne olursa olsun, beyannameye dahil edilecektir. Türkiye’deki banka şubelerinde açılan hesaplardan bazıları, daha yüksek faiz vermek amacıyla off-shore bankalara aktarılmış olabilir. Bu konuda ilgili banka şubesinden bilgi almak gerekebilir. Eğer böyle bir durum sözkonusu ise, bu faiz geliri beyan edilecektir. 2. Faizsiz olarak kredi verenlere ödenen kâr payları, kâr-zarar ortaklığı belgesi karşılığında ödenen kâr payları ve özel finans kurumlarınca kâr ve zarara katılma hesabı karşılığında ödenen kâr payları 3. Repo gelirleri Repo faizlerinde karşılaşılan bir sorun da, bu faiz gelirlerinin bir dönem sıfır oranında stopaja tabi tutulmuş olmasıdır. Burada oranın önemi olmadığından, bu gelirler de stopaja tabi tutulmuş olarak kabul edilmek durumundadır. Bu nedenle, Türkiye’de, oranın sıfır olması dolayısıyla fiilen stopajsız olarak elde edilen repo faizleri de, beyan dışı kalacaktır. 4. Menkul kıymetler yatırım fonlarının katılma belgelerine ödenen kâr payları: Menkul kıymetler yatırım fonları kâr dağıtmazlar. Burada kastedilen kâr payı, yatırım fonu katılma belgesinin, o belgeyi ihraç eden fona geri satışı suretiyle sağlanan kazançtır. Bu saydığımız 1999 yılı gelirleri, miktarı ne olursa olsun, beyanname konusu olmayacaktır, herhangi bir başka sebeple yıllık beyanname veriliyorsa, bu gelirler beyannameye dahil edilmeyecektir. Ücretlerde Öte yandan yine tevkif suretiyle vergilendirilmiş ücretler de, verilecek beyannamelerde artık yer almayacaktır. Burada ücretin bir işverenden veya birden fazla işverenden elde edilip edilmediği veya miktarının ne olduğu, artık önem taşımamaktadır. Hisse senedi alım satım kazançlarında Günümüzde pek revaçta olan hisse senedi alım satım kazançlarında beyan dışılığa da değinelim. Hisse senetlerinin, edinme tarihinden itibaren üç ay geçtikten sonra elden çıkartılması halinde, sağlanacak kazanç yine beyandışı kalacaktır. Üç aylık süre dolmadan yapılan kazanç enflasyondan arındırılarak beyan olunacaktır. Gayrimenkul satışlarında Kişilerin şahsi servetleri kapsamında yer alan gayrimenkul satış kazançları ise, edinim tarihi ile elden çıkartma süresinin dört yıldan kısa olması halinde söz konusudur. Eğer aradaki süre dört yıldan fazla ise, satış kazancı, gelir vergisinin konusuna girmemektedir. Kiralarda istisna sınırının geçilmemesinde Mesken olarak, ticari, zirai veya mesleki kazancı bulunmayanlarca mesken olarak kiraya verenlerin elde ettikleri kira gelirlerinin, 420 milyon lirası vergiden istisnadır. Bu sınırın altında kira geliri elde edenlerin de bu gelirlerini beyan etmeleri söz konusu değildir. Hazine bonosu ve devlet tahvili kazançlarında Hazine bonosu veya devlet tahvillerinden TL cinsinden elde edilen faizler ise, brüt tutarının 6.469.500.924 lirayı geçmemesi halinde beyan dışı kalacaklardır. Buna karşılık söz konusu kağıtların vadesinden önce elden çıkartılması halinde, sağlanan kazancın vergi dışı kalabilmesi için, hisse senetlerinde olduğu gibi, iktisap ve elden çıkartma tarihi arasında en az üç aylık bir sürenin bulunması gerekmektedir. ENFLASYONDAN ARINDIRILARAK BEYAN EDİLECEK MENKUL SERMAYE İRATLARI: 3,5 milyar liralık sınırın aşılması veya daha önce stopaja tabi tutulmamış olması gibi sebeplerle, Gelir Vergisi beyannamesi ile beyanı gerekebilecek menkul sermaye iratlarından, enflasyondan arındırılacak olanları ise şunlardır: 1. Devlet tahvili dahil her türlü tahvil ve hazine bonosu faizleri ile Toplu Konut İdaresi, Kamu Ortaklığı İdaresi ve Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetlerden sağlanan faiz gelirleri 2. Her türlü alacak faizleri 3. Mevduat faizleri 4. Faizsiz olarak kredi verenlere ödenen kâr payları ile kâr ve zarar ortaklığı belgesi karşılığı ödenen kâr payları ve özel finans kurumlarınca kâr ve zarara katılma hesabı karşılığında ödenen kâr payları 5. Repo faiz gelirleri Bu gelirler, gerek beyan edilirken, gerek 3,5 milyar liralık beyan sınırının hesabında, Maliye Bakanlığı’nca belirlenen indirim oranı ile çarpılarak bulunan kısım düşülmek suretiyle enflasyondan arındırılacaktır. İndirim oranı, 1999 yılı gelirleri için % 45.9’dur. Enflasyondan arındırılacak gelirler içerisinde sayılanlardan mevduat faizleri ve repo gelirleri ile özel finans kurumundan alınan kâr payları, daha önce stopaj yolu ile vergilendirilmiş ise, zaten beyan dışı olduğundan, tekrar enflasyondan arındırma işlemine tabi tutulması gereksiz ve anlamsızdır. Ancak bu gelirlerin, Türk Vergi Kanunlarına göre stopaja tabi tutulmamış şekilde, örneğin yurt dışından elde edilmesi halinde, arındırma yapılacaktır. Ancak bu durumda, arındırmanın yapılabilmesi, gelirin TL cinsinden olmasına bağlıdır. Örneklemek gerekirse, yurt dışındaki bir bankanın off-shore şubesinden alınan mevduat faizi, döviz cinsinden ise enflasyondan arındırılmayacak, TL cinsinden ise arındırılacaktır. Bu durumda, KKTC bünyesindeki bankalardan alınan TL cinsinden faizler de enflasyondan arındırılarak beyan olunacaktır.
 
 
 
 
 
 
 
Kapat
KAPAT