BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Kutuplar eriyor

Kutuplar eriyor

Antarktika’da yıllık ortalama sıcaklık artışı diğer bölgelerden 10 kat daha fazla. Bu yüzden güney kutbunu çevreleyen büyük buz kitlelerinin erimeye başladığı bildiriliyor. Okyanusa kıyısı bulunan bir çok kara parçasının sular altında kalması bekleniyor.



Geçen senenin Şubat ayında bir gemi ilk defa Antarktika’daki James Ross adasının çevresinde tur atabilme becerisini göstermişti. Aslında bu ilk bakışta denizcilik açısından iyi olsa da insanlık için kötü bir haber sayılabilirdi. Çünkü bu ilk sefer adayı çevreleyen 4 bin 200 kilometrekarelik buz çemberinin erimesi ve çatlaması ile mümkün olmuştu. Antarktika’da yıllardır süren ortalamanın 2.5 derecenin üstündeki sıcaklar yüzünden buzlar eriyordu. Sera etkisi de denen sıcaklık artışı son yılların en çok tartışılan konularından biri. Sera etkisinin en büyük sorumlusu olarak petrol ve kömür gibi fosil yakıtların kullanımı sonucu oluşan karbon gazları gösteriliyor. Karbon gazı emisyonunu azaltmak konusunda bol bol iyi niyetli beyan var ama fiiliyatta yapılan neredeyse hiç bir şey yok. World Watch Institute’nin en son rakamları da bunu doğruluyor.1996 yılında fosil yakıt kullanımı ilk defa 8 milyar ton petrol birimini geçmiş. Bu beş yıl öncesine göre yarım milyar tonluk bir artış demek. Dolayısıyla karbon gazı emisyonunda da artış var. 96 itibariyle yıllık 6 milyar tonu geçmiş. DENİZLER YÜKSELİYOR 1990’lar dünyada ısı ölçüm aletleri ile sıcaklıkların kaydedilmeye başladığı zamanlardan beri geçen en sıcak yıllar. İstatistikler 70’lerden beri dünyanın her 10 yılda 0.1 derece ısındığını gösteriyor. Bunun etkileri sadece Antartika’da görülmüyor. Dünyada denizler her sene iki milimetre yükseliyor. Çok yakın bir gelecekte pasifik okyanusunda bazı adalardan başlayarak dünyanın kimi yerleri sular altında kalacak. En başta Hind okyanusundaki Maldiv adaları sular altında kalacak. Bilimadamlarını daha çok korkutan şey, ani iklim değişiklikleri. Yani iklim dengesi bir noktaya kadar direniyor ve sonra aniden değişiyor. Dünya gezegeninin bütünüyle ölüp “yok oluşu” son hesaplamalara göre 4-5 milyar yılda değil, 500 milyon yıl sonra meydana gelecek. Amerikan Bilim İlerleme Derneği’nin (American Association for the Advancement of Science) Washington’da devam eden yıllık toplantısında konuşan Pennsylvania Eyalet Üniversitesi’nden Yer Bilimleri profesörü James F. Kasting, “Çok çok uzun vadede, Yer’in kaderi çok karanlık olacak” dedi. Prof. Kasting, Güneş’in zamanla daha parlak ve sıcak hale geleceğini hatırlatarak, bu büyümenin yer atmosferini “buharlaştırıp” yutacağından bahsediyor. Kasting’in anlattığı sona doğru muhtelem gelişme şöyle cereyan edecek: Tüm meteorolojik olayların yer aldığı Yer’in 10 km yükseltiye kadar olan, atmosferin ilk katmanı troposferde ortalama sıcaklık 60 dereceye çıktığında “son” çok hızlanacak. Bu sıcaklıkta, troposferin yüzde 10 ila 20’si suya dönüşecek. Bu su kütlesi buhar olarak stratosfere (Yer gaz yuvarının 10-60 km yükseklikleri arasında kalan katman) yükselecek ve su buharı oksijen hidrojen elementlerine ayrışarak hidrojen bütünüyle uzaya kaçacak ve su yitirilmiş olacak. Astronomların bu geleceği uzun zamandır bildiklerini anlatan Kasting, yeni bilgisayar hesaplarının, “arzın sonunun bugüne dek sanıldığı gibi 5 milyar yılda değil, çok daha erken, 500 milyon yıla kadar gerçekleşeceğini” bildirdi. TAMAMEN SUSUZ BİR ÇÖL Bugüne dek yapılan kötümser tahminlere göre, okyanuslar, 1 milyar 200 milyon yıl sonra bütünüyle buharlaşıp yitecek. Dünya, tamamen susuz bir çöl olacak. Ancak Kasting, bu sürecin daha hızlı olacağını savunuyor: ısınan gezegende okyanuslar Yer’in yaşamsal moleküllerinden, bitkilerin oksijen üretimi için kullandığı karbondioksiti bütünüyle emecek. 500 milyon yılda, karbondioksit küresel çapta yitirildiğinden bitkilerin tümü yeryüzünden silinecek, hayat da, bütünüyle ormanlarla bitkilere dayandığından, silinecek. ABD sular altında kalacak Dünya ikliminin ısınmasıyla okyanusların yükseleceği ve örneğin ABD kıyılarında 24 bin km karelik alanın sular altında kalacağı hesaplanıyor. Çevre koruma örgütü Pew Center tarafından Washington’da yayımlanan bir rapora göre, son yüzyıl içinde dünyanın ısınması sonucu denizler 25 cm kadar yükselmiş bulunuyor. Sıcaklıkların giderek artmasıyla da, buzullar daha hızlı eriyecek, deniz seviyesindeki artış hızlanacak. Okyanus seviyesinin yarım metre yükselmesi sonucu, 2100 yılında Amerikan kıyılarında, Trakya büyüklüğündeki (23700 km2) arazi sular altında kalacak. Araştırmaya göre, denizlerin yükselmesiyle kıyılara yakın tatlı su kaynaklarında tuz oranı artacak, içme ve sulama suyu sıkıntısı baş gösterecek. Michigan Üniversitesi’nden bir görüş Güneş yeryüzünü yakacak ABD’deki Michigan Üniversitesi’nden bilimadamları ise nükleer yakıtını tüketmekte olan güneşin, hızla daha da devleşip çok sıcak balon haline geleceğini ve bu dev balonun, en yakınındaki gezegenler olan Merkür, Venüs, Dünya ve Mars’ı yakıp curufa çevireceğini iddia ediyorlar. Buna göre en fazla 3.5 milyar yıl sonra Dünya bütünüyle kavrulup kurumuş olacak. Ama tabii ki o zamana dek “gezegen üstünde” hiçbir canlı bunu göremeyecek. Kütlesi 318, hacmi Dünya’nın bin 500 katı olan, güneş Sistemi’nin en büyük gezegeni Jüpiter’in yanından geçen bir yıldızın kütleçekiminden etkilenmesi. Bu durumda Güneş’in etrafındaki yörüngesi çarpılacak olan Jüpiter, Dünya’nın da Güneş yörüngesini saptırarak onu yörüngesinden çıkaracak ve dünya sistem dışına savrulacak. Bu durumda Yer, donup gidecek, sonuçta yaşam yine hemen bütünüyle sönecek. Yanlızca, bir ihtimalle bazı bakteriler, uzayda yol alan kapkaranlık Dünya’da birtakım radyoaktif “delikler” sayesinde yaşamını milyarlarca yıl sürdürebilecek.
 
 
  • Piyasalar

    Fark %
  • 103235
    % 2.07
  • 4.7171
    % 0.01
  • 5.5018
    % -0.57
  • 6.2889
    % -0.17
  • 197.827
    % 0.14
 
 
 
 
 
Reklamı Geç
KAPAT