BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Otizm yük değil avantaj

Otizm yük değil avantaj

İstisnai hafızaları ve görsel yetenekleriyle otizmlilerin normal insanlardan çok daha iyi performans sergilediğini belirten Amerikalı bilim adamları, “Onları yük değil, belli alanlarda avantaj olarak düşünün” diye tavsiyede bulunuyor.



> Emin Arvas İSTANBUL OTİZME ÖZEL UZMAN YETİŞMİYOR Otizm, dünyada yaygın bir rahatsızlık. ABD ve İngiltere bu alanda ciddi çalışmalar yürütüyor. 100 binden fazla otizmlinin olduğu düşünülen Türkiye’de ise otizme özel uzman yetişmiyor. Amerikalı bilim adamları otizmin, bilinenin aksine bir ‘eksiklik’ değil, ‘avantaj’ olabileceğini söyledi. Otizmli bireylerin, istisnai hafızaları ve görsel yetenekleriyle diğer insanları geride bıraktığını belirten uzmanlır, “Otizmliler, haftalar önce okudukları şeyleri hatırlayabiliyor. Çoğu zaman sözlü olmayan zeka testlerinde normal insanların çok üzerinde bir performans sergiliyorlar” dedi. Montreal Üniversitesi psikiyatri bölümünde profesör olan Laurent Mottron, işitsel ve görsel testlerde otizmlilerin çok daha başarılı olduğunu, olayları da daha az unuttuklarını tespit ettiklerini söyledi. Bir görsel testi, otizmlilerin sağlıklı insanlara göre yüzde 40 daha hızlı tamamladıklarını kaydeden Prof. Mottron, bilim gazetesi Nature’deki makalesinde, “Otizmi yük olarak değil, belli alanlarda avantaj olarak düşünmenin zamanı gelmiştir” dedi. YAZILI TEST YAPTIRIN Otizmdeki sıkıntıları gözardı etmek istemediğini belirten ve “10 otizmliden biri konuşamıyor, 10’da dokuzunun düzenli bir işi yok ve her beşinden dördü, ebeveynine muhtaç” diyen Mottron, yine de bu insanların doğru bir ortamda topluma önemli katkılar yapabileceklerini dile getirdi. Prof. Mottron, otizmliler için uygun zekâ testleri yapılmadığını savundu ve sözlü olmayan testler yapılması halinde çok farklı neticeler elde edileceğini ifade etti. NASIL BİR RAHATSIZLIK? Otizm, tedavisi bulunamayan karmaşık bir gelişim bozukluğu. Ülkemizde de çok yaygın. Nitekim, Türkiye’de 0-14 yaş arasında 100 binden fazla otizmli çocuğun bulunduğu düşünülüyor. Dünya standartları da her 15 çocuktan birinin otizmli olduğunu söylüyor. Sayının bu kadar büyük olmasına rağmen, hâlâ ülkemizde otizm üzerine uzman yetiştiren yüksek öğretim kurumu bulunmuyor. Otizmliler bambaşka gelişim özellikler taşıyor, fakat ülkemizde bu biriyler, “zihinsel engelli” kategorisinde değerlendiriliyor. Göz teması kuramamak, bir noktaya takılıp kalmak, arkadaşlık ilişkileri geliştirememek, çevreye kayıtsız kalmak, bazı sözleri tekrarlamak, akranlarının oyunlarına ilgi göstermemek, bazı konularda aşırı ilgili davranmak, sıra dışı beden hareketleri sergilemek (sallanmak, çırpınmak, kendi etrafında dönmek) otizmin belirtileri arasında görülüyor. Rahatsızlıkta erken teşhiste kişi hayata bağlanıyor. HAYATI FİLM OLAN OTİZMLİ PROFESÖR Bazı otizmlilerin sıra dışı zekâları filmlere de konu oluyor. Dustin Hoffman ve Tom Cruise’un oynadığı 1988 yapımı “Yağmur Adam” filmi bunlardan biri. Dört dalda Oscar alan filmde, Dustin Hoffman canlandırdığı karakterin matematik zekasıyla izleyenleri ekranlara kilitlemişti. Hayvan davranışlarını araştıran ve aynı zamanda otizmli olan Colorado State Üniversitesi profesörü Temple Grandin’in hayat hikayesini anlatan film de bir başka örnekti. Time’ın dünyanın en etkili 100 kişisi arasında gösterdiği Grandin’i filmde Claire Danes canlandırdı. İlginç yeteneği sayesinde hayvanlarla duygusal bağ kuran Temple Grandin, ABD’deki tüm çiftlik hayvanları tesislerinin üçte birinin tasarımını yaptı. MİLLİ EĞİTİM YÖNETMELİK DEĞİŞİKLİĞİNE GİDİYOR Okul öncesinde engelliye pozitif ayırımcılık Milli Eğitim Bakanlığı okul öncesi eğitim kurumlarına yoksul aile çocuklarının ücretsiz kaydında engelli çocuklara öncelik verecek. Gökhan Kaya ANKARA Milli Eğitim Bakanlığı, yoksul ailelerin engelli çocukları için pozitif ayrımcılığa gidiyor. Okul Öncesi Eğitim Kurumları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Taslağı hazırlayan Bakanlık, yoksul aile çocuklarının okul öncesi eğitim kurumlarına ücretsiz kaydında ayrılan kontenjanda engelli çocuğa öncelik verecek. Okul öncesi eğitim kurumlarının kapasitelerinin yüzde 10’u oranında şehit, malul, gazi ve yoksul aile çocukları ücretsiz olarak kabul ediliyordu. ANA SINIFI GÜNEŞ GÖRECEK Bakanlık, veli toplantılarına da yeni düzenleme getiriyor. Buna göre toplantıların eğitim saatleri dışındaki zamanlar yapılmasını esas kabul eden Bakanlık, yarım gün eğitim yapılarak da toplantı düzenlenmesine izin verecek. Ayrıca çocukların illeri arası nakillerinde en çok 5 günlük süre devamsızlıktan sayılmayacak. Taslağa göre anasınıfları okul binasının giriş katında, aydınlık ve güneş alan bölümde bulunacak. Okul öncesi eğitim kurumları, bağımsız anaokulları olarak açılabileceği gibi gerekli görülen yerlerde ilköğretim okulu ile her derece ve türdeki eğitim kurumlarına bağlı olarak da açılabilecek. Anaokulu açılabilmesi için çocuk sayısı en az 20 olacak. Çocuk başına 1.5 metrekare kullanım alanı bulunacak. Ana sınıf açılabilmesi için de çocuk sayısı en az 10 olacak. YETİM YEĞENİ BAKIYOR Depremde ağabeyini kaybeden Menşure Durmaz’a 12 yaşındaki yeğeni Mine bakıyor. Durmaz, önce başlarını sokacak bir ev, sonra akülü araba istiyor. Çadırda yaşama savaşı Erciş’teki depremde evleri hasar gören bedensel engelli Menşure Durmaz (35), Yunus Emre Anaokulu’nun bahçesinde Türk Kızılayı tarafından kurulan çadırda annesi, 3 yeğeni ve yengesiyle birlikte yaşama mücadelesi veriyor. 3 yaşındayken geçirdiği rahatsızlık sebebiyle yürüyemeyen Durmaz, ailesinin desteğiyle zorlukları aşmaya çalıştığını belirtti. Durmaz, “Depremde engelli olmak, başkalarına bağlı olmak çok zor. Depremin ardından çadırda zor şartlar altında yaşamaya çalışıyoruz” dedi. Depremde kendilerine bakan ağabeyinin kurtarma çalışmaları sırasında öldüğünü, üç çocuğunun ise yetim kaldığını anlatan Durmaz, “Benim engelli aylığım dışında hiçbir gelirimiz kalmadı. Yardım bekliyoruz. İnşallah yardım elini uzatırlar. Allah devletimizi var etsin” dedi. Ağabeyinin eşinin kendisine baktığını, onun da depremde ayağını kırdığını anlatan Durmaz, “Şimdi küçük kız yeğenim bize bakıyor. Yetkililerin sesimize kulak vermelerini bekliyoruz” diye konuştu. VAN AA Sevda Güven, gönüllü olarak çalıştığı işitme engelliler okulundaki öğrencilere hem ses hem kulak oldu. Sessiz dünyalara köprü kurdu İşitme engelli ablasıyla iletişim kurmak için işaret dilini öğrenen Sevda Güven (35), ‘sessiz dünyalara’ hem ses hem kulak oldu. Güven, doğuştan işitme ve konuşma engelli olan ablası Derya Bayraktar’ın arkadaşlarıyla konuştuklarını anlamak için kendi imkanlarıyla işaret dilini öğrendi. Sekiz yıl işitme engelli kulüp başkanı Salih Güven ile hayatını birleştiren Güven, eşinin yanı sıra ablası ve eniştesinin 3 çocuğuyla da aradaki iletişimi sağlıyor, kimi zaman dizileri, kimi zaman da maçları onlara işaret diliyle aktarıyor. Çorum Özel Eğitim Meslek Lisesi’nde İŞKUR’un “Toplum Yararına Çalışma Programı” için çalışan Güven, gönüllü olarak derslerde ve ders aralarında işitme engelli 47 öğrenciyle, öğretmenleri arasında iletişim kuruyor. KPSS kursları, Türkçe, tarih, coğrafya, vatandaşlık ve matematik branşlarındaki derslerden oluşuyor. İBB’den ücretsiz KPSS kursu İstanbul Büyükşehir Belediyesi Özürlüler Müdürlüğü (İSÖM), engellilere İstanbul genelinde 11 ayrı merkezde ücretsiz KPSS’ye hazırlık kursu veriyor. 15 Ekim tarihinde başlayan kurslar Sancaktepe, Eyüp, Küçükçekmece, Bağcılar, Tuzla, Sultanbeyli, Büyükçekmece, Bayrampaşa, Maltepe merkezleri ile Tophane Müdüriyet binasında gerçekleştiriliyor. Hafta içi ve hafta sonu olarak düzenlenen eğitimler günlük 5’er saatten toplamda 400 saat olarak planlandı. Eylül 2012 tarihine kadar devam edecek kurslara şimdiye kadar 225 kişi kayıt yaptırdı. SİZ SORUN İSÖM CEVAPLASIN Engellilerle ilgili hukuki sorunuzu İstanbul Büyükşehir Belediyesi Özürlüler Müdürlüğü Engelsiz Sayfa okurları için cevaplıyor! Engelsiz Sayfa 29 Ekim Cad­. No: 23 Ye­ni­bos­na/İS­TAN­BUL Tel: 0 212 454 31 75 Faks: 0 212 454 31 00 engelsizsayfa@tg.com.tr
Kapat
KAPAT