BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Haziran 2018 Cumhurbaşkanlığı ve Meclis

Seçim sonuçlarını görmek için tıklayın.
Anasayfa > Haber > Yüzdeler konuşuyor

Yüzdeler konuşuyor

İstanbul’dan Z.S rumuzlu okuyucumuz 4531 Sayılı Kanun hakkında bilgi istiyor. Bu bilgiyi vermeye bu hafta da devam ediyoruz.



İstanbul’dan Z.S rumuzlu okuyucumuz 4531 Sayılı Kanun hakkında bilgi istiyor. Bu bilgiyi vermeye bu hafta da devam ediyoruz. Kıymetli okuyucularımız, 4531 Sayılı Kanun, 6570 Sayılı Kanuna geçici 7. maddeyi eklemiş bulunmaktadır. Bununla ilgili olarak da tartışmalar sürüp gitmiştir. Biz bu konuyu misaller ile açıklamaya devam ediyoruz. Geçen hafta üç misal vermiştik. Misal 4- A ile B arasında 01.01.1998 başlangıç tarihli bir kira akdi olsun. Bu kira akdinin süresi beş yıl olup, her yıl için ayrı ayrı olarak % 65 artış yapılacağı hükme bağlansa, yeni kanun karşısında bu kira akdinin durumu ne olur? Akdin başlangıç tarihi 01.01.1998 olup, kira bedeli yönünden yenilenme tarihi de, 01.01.2000’dir. Kanun, “sözleşmelerde kararlaştırılan” ifadesini kullandığından, bu sözleşmede belirtilen yüzde, kanunun yürürlük tarihinden önceki döneme isabet ettiği için, % 65 olarak kira artışı yapılacaktır. Ancak, 01.01.2001 tarihinde kira artış nisbeti artık % 65 olmayacak, % 10 olarak gerçekleşecektir. UZUN SÜRELİ YÜZDELER Misal 5- A ile B arasında 01.03.1998 başlangıç tarihli bir kira akdi olsa idi, yine akit 5 yıllık diyelim, bu kira akdinde her yıl için % 65 artırım olacağı düzenlemesi bulunsaydı acaba 01.03.2000 tarihinde kira artış nisbeti ne olacaktı? Burada uzun süreli akitlerin yapılmasında özgürlük ile, yeni kanunun uygulanma kapsamı yarışacaktır. Ancak, kanunun açık metni karşısında 01.03.2000 tarihinden itibaren % 25, 01.03.2001 tarihinden itibaren de %10 artış yapılacaktır. Misal 6- A ile B arasında bir kira akdi olsa ve bunun başlangıç tarihi 01.03.1998 olsa ve yıllık kira bedelleri miktar olarak belirlenmiş olsa; diyelim ki, 1998 yılı için aylık 100 milyon TL, 1999 yılı için aylık 150 milyon TL, 2000 yılı için aylık 225 milyon TL, 2001 yılı için aylık 300 milyon TL ve 2002 yılı için ise aylık 400 milyon TL. Bu halde, 01.03.2000 tarihinde kira bedeli ne olacaktır? Bu sorudaki espri şu. Kira akdinde bir artış nisbeti belirlenmemiş olup, kira miktarları belirlenmiştir. 4531 Sayılı Kanunda ise açık olarak “Sözleşmelerde kararlaştırılan kira paraları” kapsamından artışlar dikkate alınmaktadır. Bu şekli ve lafzi bir yorum olur. Kanunun maksadı, 18 Şubat 2000 tarihinden sonra yapılacak bütün kira akitlerinde, % 25 artışın uygulanacağı yönündedir. Bunun için, bu misalde de % 25 artış uygulanacaktır. Kısa süreli anlaşmalarda bu artış oranları uygulanacaktır. Misal 7- A ile B arasında 01.03.2000 başlangıç tarihli bir kira akdi yapılsa ve bu kira akdinde de 01.03.2001 tarihinden itibaren kira bedeli artışının % 50 olacağı hükme bağlansa bu artış oranı geçerli midir? Kanunun açık hükmü karşısında sözleşmedeki bu artış oranı geçerli olmayacaktır. 01.03.2001 tarihinden itibaren kira bedelindeki artış oranı %10 olarak gerçekleşecektir. Sözleşmelerde temel ilke serbestliktir. Akit serbesti ilkesi Borçlar Kanununda genel olarak açıkça düzenlenmiştir. Bu kanun akit serbestisi prensibine tabir yerinde ise narh koymaktadır. Kamu menfaati gerektiğinde bu düzenlemeler yapılabilmektedir. Enflasyonla mücadele kapsamında böyle bir eğilim ortaya çıkmıştır. Buradaki kamu yararı ilkesi ile akit serbesti ilkesi yargı organlarınca da uzunca tartışılacaktır. Benzer bir çalışma Vakıf kiraları ile ilgili olarak daha önce yapılmış olup, Anayasa Mahkemesi tarafından o kanun iptal edilmişti. Bu kanunu da aynı akıbetin beklediğini tahmin ediyoruz. Şu kadar var ki, Anayasa Mahkemesi kararları geriye yönelik olarak uygulanamaz.
 
 
 
 
 
 
 
Reklamı Geç
KAPAT