BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Özel emeklilik sistemi geliyor

Özel emeklilik sistemi geliyor

Kamuoyunda özel emeklilik olarak adlandırılan “Bireysel Emeklilik Yasa Tasarısı” üzerinde, Çalışma Bakanlığı ve Hazine uzmanlarının yaptıkları uzun çalışmalar sonucunda tasarıya son şekli verildi.



Kamuoyunda özel emeklilik olarak adlandırılan “Bireysel Emeklilik Yasa Tasarısı” üzerinde, Çalışma Bakanlığı ve Hazine uzmanlarının yaptıkları uzun çalışmalar sonucunda tasarıya son şekli verildi. Sosal güvenlik kurumlarının reform çalışmalarına paralel olarak yürütülen ve reform sürecinin bir ayağını oluşturan bireysel emeklilik sistemi sanılanın aksine SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığına alternatif olarak getirilmiyor. Asıl olan bu üç kuruma üye olmak ve prim ödemektir. Bireysel emeklilik, bu kurumların üzerinde tasarruf yapmak isteyenlere imkanlar getirecektir. Sistemin amacı Bireysel emeklilik sistemiyle güdülen amaç, kişilere ikinci bir emeklilik imkanı getirmek, özel emeklilik sistemiyle küçük tasarrufları artırmak ve kurumsal yatırımcı olan özel emeklilik fonlarıyla mali piyasadaki kısa vadeli süpekülatif hareketlerin önüne geçmek, mali piyasaların gelişimini sağlamak, kaynak tahsisinde etkinlik ve ekonomide istikrarı sağlamaktır. Sistemin birinci amacı ve asli fonksiyonu çalışanlara ikinci bir emeklilik imkanı getirmesidir. Saydığımız ikincil amaçlar, bu fonksiyonun gereği gibi sağlanması halinde kendiliğinden oluşacaktır. Özel emeklilik nedir? Özel emeklilik programları, şartları önceden belirlenmiş bir sözleşme ile çalışanların bu fonlarda yapmış oldukları birikimleri etkin bir fon yönetimiyle değerlendirme esasına dayanır. Çalışanlar açısından ise, emeklilik aşamasında, yapmış oldukları ödemelere karşılık tatminkar bir aylık alma veya toptan ödemeye hak kazanmayı ifade eder. Bu programlar kapsamında oluşan ve özel emeklilik fonları olarak adlandırılan uzun vadeli birikimler uygulandıkları ülkelerde önemli büyüklüklere ulaşmışlardır. Emeklilik yaşı Bu sistemde emeklilik yaşı ilk etapta 55 olarak düşünülmüştür. Ancak tasarıda yapılan değişiklikle, emeklilik yaşı 2025 yılına kadar 56, 2025 yılından itibaren 60 olarak uygulanacaktır. Dikkat çeken bir diğer husus ise, kadın ve erkekler için aynı yaş haddinin öngörülmüş olmasıdır. Bireysel emeklilik sisteminin iştirakçisi, emeklilik şartlarını taşıyorsa, hesabında biriken katkılar ve ilave gelirler ile vergi avantajlarını toplu para olarak çekebileceği gibi, ömür boyu maaş olarak da alabilecektir. Asıl amaç toplu ödemeden ziyade sürekli bir aylık bağlanmasıdır. Vergi teşviki geliyor Bireysel emeklilik fonuna giren sigortalıların iş verenleri de çalışanı adına prim ödemeleri durumunda ayrı bir vergi indiriminden yararlanabileceklerdir. Sistemin gelişmesinde en önemli araç olarak görülen vergi teşviklerinin ayrıntısının Maliye Bakanlığı’nca hazırlanacak ayrı bir yasa tasarısıyla belirlenmesi karara bağlandı. Maliye Bakanlığı uzmanları söz konusu teşvik yasasının hazırlık çalışmaların başlamış bulunuyor. Buna göre, çalışanlarını veya çalışmalarını sosyal güvenlik kurumlarına bildiren, primlerini ödeyen ve çalışanları bireysel emeklilik fonuna giren iş verenlere vergi indirimi getirilecektir. Yani yatırılan primlerin belirli oranları direk olarak vergi matrahından indirilecektir. İşverenin vergi teşvik oranının ise, ödemiş olduğu vergi ve primle orantılı olması düşünülmektedir. Sigorta primlerini yüksek gösteren işverenler o kadar çok teşvik edilecektir. Böylece ücretlerin düşük gösterilmesinin de önüne geçilmiş ve kayıt dışı ekonominin kayıt altına alınması sağlanmış olunacaktır. Emeklilik şirketleri için kuruluşta sermayenin alt sınırının 25 trilyon olması öngörülmüştür. Ayrıca, Hazine, Çalışma Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ve SPK’dan oluşacak Bireysel Emeklilik Koordinasyon Kurulu şirketleri sıkı bir denetime tabi tutacak ve bu alandaki politikaları belirleyecektir. Şirketler yasal çerçeve içinde fon yönetimini yürüteceklerdir. Emeklilik şirketi kuruluşundaki zorluklar ve yüksek sermaye koyma şartının getirilmesine bazı sigorta şirketleri karşı çıkarken, bazı şirketler sistemin disipline edilmesi için bunun doğru olduğunu savunmaktadırlar. Kimler girebilecek Yasa tasarısı hakkında edinilen bilgiye göre, Sosyal Sigortalar Kurumuna prim ödeyen üyelerin sigorta primine esas kazanıcın üst sınırını aşan ücretleri için sisteme katılmalarını öngörmektedir. Örneğin brüt ücreti 600.000.000-TL olan bir sigortalının sigorta primine esas kazancın tavanı olan 360.000.000-TL için SSK’ya prim kesilmeye devam edecektir. Bunun üzerindeki 240.000.000-TL için ise bireysel emeklilik fonuna prim ödenecektir. Bu şekilde kişilere ikinci bir emeklilik imkanı getirilmektedir. Sigorta primi tavanını aşan ücret olan sigortalıların sisteme katılmalarının zorunlu olması öngörülmektedir. Bireysel emeklilik sistemine girmek isteyen Bağ-Kur ve Emekli Sandığı üyeleri ise, bu kurumlara prim ve kesenek ödemeye devam edecekler, haricen özel emeklilik fonuna girerek prim ödeyebileceklerdir. Katılımcıların ücretleri üzerinden belirli bir oranda kesinti yapılacak ve sisteme aktarılacaktır. Ayrıca iş verenlerde katkıda bulunacaktır. Özel emeklilik sisteminin uygulandığı ülkelerde belirli bir oranda devlet katkısı vardır. Ancak bizdeki tasarıda şimdilik devlet katkısı düşünülmemiştir. Vergi teşviki ile dolaylı devlet katkısı düşünülmektedir. Sisteme girmek kişilerin isteğine bırakılıyor. Ancak, giren kişiler 10 yıldan önce ayrılmak isterlerse ödemiş olduğu primler, vergi avantajları düşüldükten sonra iade edilecektir. Sistemden emekli olabilmek için en az 10 yıl prim ödemiş olmak gerekmektedir. Ayrıca yaş şartının da yerine getirilmesi gereklidir.
Kapat
KAPAT