BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Dövize iltifat-TL’de marifet

Dövize iltifat-TL’de marifet

İstanbul’dan Z. S. rumuzlu okuyucumuzun, kira artışları ile ilgili yeni düzenleme konusundaki sorusunu bu hafta bitiriyoruz.



İstanbul’dan Z. S. rumuzlu okuyucumuzun, kira artışları ile ilgili yeni düzenleme konusundaki sorusunu bu hafta bitiriyoruz. 4531 Sayılı Kanun, döviz veya madeni ölçülerle ilgili kira akitlerindeki artış nispetlerini de düzenlemiş bulunmaktadır. Buna göre, 18 Şubat 2000 tarihinden sonra yenilenecek olan veya yapılacak olan kira akitlerinde, dövizle kira bedeli belirlenmiş ise, artış nispeti konulmuş olsa bile artış nispeti hiç dikkate alınmayacak ve artış yapılmayacaktır. Misal-8: A ile B arasında 01.03.1999 başlangıç tarihli bir kira akdi yapılmış olsun. Burada aylık kira bedeli 1.000 USD olarak tespit edilsin ve yıllık kira artış nispeti de % 10 olarak tayin edilmiş olsun. Bu halde dahi, artış nispeti 01.03.2000 tarihinde % 0 olacak ve aylık kira bedeli 1.000 USD olarak uygulanmaya devam edecektir. Kira tespit davaları ne olacak? 4531 Sayılı Kanun’la getirilen geçici 7. maddenin 4. paragrafında açık olarak “Kira tespit davalarında yukarıda belirtilen sınırlamalara uyulur” hükmü getirilmiştir. Kira tespit davaları kavramının burada açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. Misal-9: A ile B arasındaki kira akdinin başlangıç tarihi diyelim ki 01.02.1999. Malik, kiracıya ihtarname keşide etmiş ve kira bedelini artır demiş olsun. Kiracı da artırmamış olduğundan, malik 15 Şubat 2000 tarihinde tespit davası açmış ise ne olur? 20 Şubat 2000 tarihinde açmış olsa idi ne olurdu? Bilindiği üzere kanunun yürürlük tarihi 18 Şubat 2000’dir. Buna göre, 15 Şubat 2000 tarihinde açılan kira tespit davası için bu kanun yani 4531 Sayılı Kanun uygulanmayacaktır. Ancak, 20 Şubat 2000 tarihinde açılan dava için bu kanun uygulanacak ve artış nispeti % 25 olarak gerçekleştirilecektir. Görüldüğü üzere akdin başlangıç tarihi 18 Şubat 2000 tarihinden önce olduğu halde, kira tespit davası sonra açılmış olur ise, bu kanun hükümleri uygulanacaktır. 2001’den sonrası tufan mı? Bu kanun iki yıllık bir dönem için özel düzenleme getirmiştir. İki yıllık dönemden sonra 6570 Sayılı Kanun ve Borçlar Kanunu hükümleri uygulanmaya başlayacaktır. Yani üç tam yılı dolmuş ve dördüncü yıla intikal edenler için emsale göre kira tespit davaları açılacak ve keşif ve bilirkişi raporlarına göre karar oluşturulacaktır. Üç tam yıl dolmayanlar için endeks uygulaması yapılacaktır. Şunu da önemle ifade etmek istiyoruz. Kanun kaleme alınış şekli ile yoruma muhtaç bir haldedir. Bu yorumlarda da farklılıklar olabilecek gibidir. Bu sebeple, kiracı malik ilişkilerinde bozulmalar olması ve bozulmaların da yargıya intikali mümkündür. Yargının ağır olan yükü daha da fazlalaştırılmış olacaktır. Bundan dolayı, bu kanunun yeniden kaleme alınması veya bir tüzük ile açıklanmasında fayda görmekteyiz. Kanun bu hali ile akit serbestisini de zedelediğinden gönül rahatlığı ile uygulanamayacaktır. Ancak, başka bir vakıa da, kira bedellerinin artışının bir düzenlemeye tabi tutulmasıdır. Bu konu süreklilik içinde çözülmelidir. Bu konuda işte bizim yasa teklifimiz ve çözüm önerimiz: “Bütün kira akitlerinde artış oranı, emlak beyannamesi ile bağlantılı olmalıdır. Buna göre, yıllık beyanın 1/100’ünü aylık kira bedeli aşamaz.” Mesela, bir evin değeri 10 milyar ise bunun % 1’i 100 milyon TL’dir.
 
 
 
 
 
 
 
Reklamı Geç
KAPAT