BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Karahan’ı kaybettik

Karahan’ı kaybettik

Türk edebiyatının renkli siması, hocaların hocası, yazarımız Prof. Dr. Abdülkadir Karahan vefat etti.



Bilim dünyasının ve Klasik Türk Edebiyatı’nın son yıldızı kaydı Türk edebiyatının renkli siması, hocaların hocası, yazarımız Prof. Dr. Abdülkadir Karahan vefat etti. Yetiştirdiği öğrenciler ve yazdığı eserlerle edebiyat dünyasına büyük hizmetler veren Karahan, uluslararası çapta tanınan bir bilim adamımızdı. Bir asra yaklaşan ömrünü ilme adayan hocaların hocası, gazetemizin uzun yıllar köşe yazarlığını yapan Prof. Dr. Abdülkadir Karahan’ı kaybettik. Üç aydan beri yatmakta olduğu Çapa Hastanesi’nde dün geceyarısı hayata gözlerini kapayan Karahan Hoca için bugün görev yaptığı İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde saat 15.30’da bir tören düzenlenecek. Ardından Fatih Camii’nde kılınacak ikindi namazının ardından Zincirlikuyu Mezarlığı’nda toprağa verilecek. Bereketli ömründe yüzlerce edebiyat öğretmeni ve araştırmacısının yetişmesine vesile olan Karahan, Fuat Köprülü’nün öğrencisiydi ve Klâsik Türk edebiyatının duayeni olarak biliniyordu. Onun yetiştirdiği yüzlerce edebiyatçı, bugün bilim dünyamızın çeşitli kademelerinde, hocadan aldıkları feyzle yeni öğrenciler yetiştiriyor. Eserleri ise, binlerce yüksek öğrenim öğrencisine ışık tutuyor. Karahan ayrıca Ayhan Songar’dan Necati Cumalı’ya kadar bir çok ünlünün de hocalığını yapmıştı. O Fuzuli gibi dev bir şair hakkında en yetkin araştırmaları yapmıştı. Klasik Türk edebiyatının tanıtılmasında ve sevdirilmesinde büyük emekleri vardı Karahan Hoca’nın. Taşradan İstanbul’a Abdülkadir Karahan, 1913 yılının 1 Eylül’ünde Urfa’nın Siverek ilçesi Hamidiye mahallesinde doğdu. Çevrenin sayılan ilim adamlarından Molla Hacı Zülfikar Karahan’ın oğlu. Babası hac görevini yerine getirirken, Hicaz’da vefat etmiş ve oraya defnedilmiştir. İlk tahsilini doğduğu yerde, orta öğretimini İzmir’de tamamladı. Bir yıl kadar ilkokul öğretmenliği de yapan Karahan, Yüksek Muallim Mektebi imtihanını birincilikle kazanarak Edebiyat Fakültesi’ne girdi. İhsan Orhun’la birlikte Gençlik Gazetesi’ni kurdu ve yönetti. 1939’da Edebiyat Fakültesi Türkoloji Bölümü’nü birincilikle bitirerek, Samsun Lisesi’nde edebiyat öğretmeni oldu. Burada 19 Mayıs Dergisi’nin başına geçti. İzmir Lisesi’ndeki öğretmenlik yıllarında Fikirler Dergisi ile Yeni Asır gazetesinde yazdı. 1945’te, “Fuzuli- Muhiti, Hayatı ve Şahsiyeti” adlı eseriyle “pekiyi” derecesi alarak Türkiye’nin üçüncü “Edebiyat Doktoru” ünvanını kazandı. Değişik yerlerde görev aldıktan sonra 1947’de İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Şubesi, Eski Türk Edebiyatı Kürsüsü, Metinler Şerhi ve Osmanlı Edebiyatı’na doktor asistanı olarak atandı. Halk edebiyatı kürsüsü İlmi araştırmalar için 1948’de Fransa’ya giden Karahan, 1950’de Fransa’da Sorbonne Üniversitesi Hocaları Hazırlama ve Olgunlaştırma Yüksek Okulu’ndan ve dünya çapındaki Fonetik Enstitüsü’nden diploma aldı. Dünyanın sayılı kütüphanelerinden biri olan Fransız Milli Kütüphanesi’nde bulunan birçok önemli Türk el yazmaları örneklerinden yararlandı. Fransa’da bir yandan Fransızcası’nı ilerletirken bir yandan da Arapça, Farsça ve İngilizce’ye çalıştı. 1952 yılında Türkiye’ye dönerek “İslam Edebiyatında Kırk Hadis” isimli çalışmasıyla doçent oldu. İlk olarak İstanbul Üniversitesi’nde “Mukayeseli Edebiyat” okuttu. Halk Edebiyatı Kürsüsü’nü kurdu. 1952-1963 yılları arasında Eski Türk Edebiyatı Doçenti, 1963-1971 yılları arasında Eski Türk Edebiyatı Profesörü olarak hizmetine devam eden Karahan, 70 yaşını doldurarak emekli olduğu 1 Ocak 1983 tarihine kadar Eski Türk Edebiyatı Kürsüsü Başkanlığı’nı 15 yıl sürdürdü. 1961-1972 yılları arasında ise İstanbul Yüksek İslam Enstitüsü’nde Hadis-i Şerif Usulü; Yüksek Öğretmen Okulu’nda Eski Türk Edebiyatı Metinlerini Yorumlama dersleri okuttu. Bu arada, Kahire Ayn-ı Şems Üniversitesi’nde Türk Dili ve Edebiyatı Kürsüsü’nü yönetti. Uluslararası başarı Doçent olduktan sonra uluslararası kongrelere katılan Karahan Hoca, Türkiye adına İngiltere’de Milletlerarası Müsteşrikler Kongresi’ne iştirak etti. Orada Prof. Dr. Gibb gibi tanınmış hocalar karşısında bildirisini okudu. 80’den fazla uluslararası kongre ve sempozyumda bilimsel tebliğler sundu. Bu tebliğlerden bir çoğu, üzerinde hiç durulmamış konulardı. O zamandan son senelere gelinceye kadar birçok uluslararası bilim ve kültür cemiyetinin asli üyeliğine seçildi. Üyesi bulunduğu uluslararası kuruluşlar arasında İkbal Akademisi, Joseph Von Hammer Cemiyeti, Avrupa Arap ve İslam Araştırmaları Birliği, Dünya Mukayeseli Edebiyat Birliği, Ortaasya ve Batı Asya İncelemeleri Enstitüsü, Osmanlı Öncesi ve Osmanlı Tetkikleri Derneği, Journal Asiatique, Daimi Altaistik Konferansı vb. sayılabilir. Türkiye’de de birçok sosyal kuruluşun başında bulunan Karahan, öğrencilik yıllarında Milli Türk Talebe Birliği yönetim kurulunda görev aldı. Mehmet Akif’in ölümünde cenazesi defnedilirken mezarı başında konuşma yapan tek üniversite öğrencisiydi. Yeşilay, Türkiye Muallimler Birliği, Edebiyat Fakültesi Mezunları Derneği, Türkiye-Pakistan Kültür Cemiyeti başkanlıklarını üstlenen Prof. Dr. Abdülkadir Karahan, birçok ödül kazandı. 30’u bulan bu ödüllerin bir kısmı oldukça önemli kuruluşlara ait. Duygu yüklü şiirler Duygulu bir mizaca da sahip olan Karahan aynı zamanda şairdi. İlk şiiri, 1931 yılında Diyarbakır’da okurken Servet-i Fünun Mecmuası’nda “Dicle’de Akşam Güneşi” ismiyle yayımlandı. İlk kitabı “Güneşin Doğduğu Yurt” adıyla İzmir Öğretmen Okulu’nun son sınıfında iken 1934 yılında çıktı. Doktora tezi olan “Fuzuli-Muhiti, Hayatı ve Şahsiyeti” adlı eseri hakkında, Prof. Bombaci gibi İtalya’nın tanınmış alimleri makaleler kaleme aldı. Bağdat fethinde şehit düşen, meşhur Genç Osman’ın gerçek hüviyetini isbat eden tarihi bir eserin aslını, İngiltere’de iken Oxford’daki araştırmaları sırasında görmüş ve o sebeple birçok tarihi şahsiyeti aydınlatmıştır. Prof. Ettora Rosi gibi büyük Şarkiyat alimleri özel makalelerle “İslam Edebiyatında Kırk Hadis” adlı kitabını takdirle andı. Binlerce makale 40’dan fazla eseri neşredilen Abdülkadir Karahan’ın Jurnal Asiatiqe gibi Fransa’nın en önemli ilmi mecmuasında yazıları çıktı. Türkiyat Mecmuası’nda, Türk Dili ve Edebiyatı dergileri ile birlikte daha birçok süreli yayında, İslam Ansiklopedisi, Türk Ansiklopedisi, İslam Ansiklopedisi’nin Fransızca ve İngilizce baskılarındaki birçok makalede imzası yer aldı. “Hafız”, “İkbal”, “Cinnah” hakkında kitapları bulunan hocanın en önemli eserleri arasında “14. Yüzyıl Türk Kültür ve Edebiyatı” da bulunuyor. Hakkında Fransızca, İngilizce, Arapça ve Farsça başta olmak üzere birçok dilde yazı yayımlanan Karahan, Niyazi Mısri’nin hatıraları mahiyetindeki kendi el yazılarını topladı ve bir kitap halinde yayınlandı. “Kanuni Sultan Süleyman Devrinde Türk Şiiri” adlı eseri, “Les Poets Classiques A L’e Poque de Soliman Le Magnifique” adıyla Kültür Bakanlığı’nca yabancı dilde çıktı. Bunların dışında birçok gazetede muhtelif konularda 4 binin üzerinde makalesi neşredildi. Tasvir, Sabah, Hürriyet, Milliyet, Tercüman, Güneş gazetelerinde yazan Karahan Hoca’nın, son olarak gazetemiz Türkiye’deki “Gönül Penceresi” başlıklı köşesinde makaleleri yayınlanıyordu. Bu makalelerden bir kısmı kitaplaşmıştır. Zengin kütüphane Klasik edebiyatımızın hocası, doğum yeri olan Şanlıurfa’da kitaplarını bağışlayarak kurdurduğu Prof. Dr. Abdülkadir Karahan Kütüphanesi’yle Doğu’nun ilimle aydınlanmasına önemli ölçüde katkıda bulundu. Şanlıurfa’nın Yenişehir Semti’ndeki kütüphanede 7 bin kitap ise 150 çeşit süreli yayın yer alıyor. Genellikle edebiyat, tarih, sosyal bilimler ve dini kitapların yer aldığı kütüphaneden Harran Üniversitesi öğrencileri yararlanıyor. Karahan Hoca’ya rahmet diliyoruz.... Eserleri Prof. Dr. Abdülkadir Karahan’ın eserleri ve yayınlanış tarihleri şöyle: Güneşin Doğduğu Yurt (şiirler, 1934), Fuzuli’nin Mektupları (1948), Fuzuli, Muhiti, Hayatı ve Şahsiyeti (1949), Nabi (1953), Nef’i (1954), İslam Türk Edebiyatında Kırk Hadis (1954), Fatih- Şair Avni (1954), Fuzuli Poete en Trois Langues (Fuzuli’nin Üç Dilde Şiirleri, 1959), Tercüman’ül Ümem (1962), Figani ve Divançesi (1966), Osmanlı Devleti Tarihi (Hammer’den Özet, 1967), Nef’i Divanından Seçmeler (1971), Eski Türk Edebiyatı İncelemeleri (1980), Dr. Muhammet İkbal ve Eserlerinden Seçme Bilgiler (1981), Kırk Altın Küpe (1987), Şirazlı Hafız (1988), Türk Kültürü ve Edebiyatı (1988).
 
 
  • Piyasalar

    Fark %
  • 86072
    % 1.74
  • 6.0742
    % -0.37
  • 6.8075
    % -0.15
  • 7.7293
    % 0.17
  • 251.383
    % -0.09
 
 
 
 
 
Kapat
KAPAT