BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Sakat işçi çalıştırma mecburiyeti

Sakat işçi çalıştırma mecburiyeti

Ayhan GÜRPINAR-İstanbul- Şirketimizde yaklaşık bir yıldır 50 kişinin üzerinde işçi çalışmaktadır. Bunlar arasında sakat işçi bulunmamaktadır. Bu güne kadar Çalışma Bakanlığı’na sakat işçi çalıştırmak için müracaat etmedik. Ancak kısa bir süre önce sakat işçi çalıştırmamanın 188 milyon lira para cezasının bulunduğunu okudum. Bu ceza nasıl uygulanmaktadır. Sakat işçi talebini nereye yapacağız.



Cevap: Sakat işçi çalıştırma konusunda yaklaşık iki yıl önce ayrıntılı açıklamalarda bulunmuştuk. Gerçekten 1475 sayılı İş Kanunu’nun 25. maddesine göre, “İşverenler 50 veya daha fazla işçi çalıştırdıkları işyerlerinde yüzde 3 oranında sakat kimseyi meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun bir işte çalıştırmakla yükümlüdürler. Aynı İl hudutları işçinde birden fazla işyeri bulunan işverenlerin çalıştırmakla yükümlü olduğu sakat sayısı, toplam işçi sayısına göre hesaplanmaktadır. Çalıştırılacak sakat sayısının tespitinde daimi işçi sayısı esas alınır. Yasaya göre, işyerinin işçisi iken sakatlanmış olanlara öncelik hakkı verilmelidir. Bir işyerinden malulen ayrılmak zorunda kalıp da sonradan maluliyeti ortadan kalkan sakat işçiler, eski işyerlerine alınmalarını istedikleri takdirde, işveren bunları boş yer varsa derhal, yoksa boşalacak ilk işe o andaki şartlarla başka isteklilere tercih ederek almak zorundadır. Kanunda daha önce yüzde 2 olan sakat işçi çalıştırma zorunluluğu 21.10.1998 tarihi ve 4382 sayılı kanun ile 01.01.1999 tarihinden geçerli olarak yüzde 3’e çıkarılmıştır. Ayrıca 4382 sayılı kanun ile İş Kanunun 98. Maddesi değiştirilmiştir. Sakat çalıştırana teşvik Buna göre, “25. Maddedeki hükümlere aykırı hareketle sakat ve eski hükümlü çalıştırmayan işveren veya vekiline çalıştırmadığı her sakat ve eski hükümlü ve çalıştırmadığı her ay için yetmiş milyon lira para cezası verilir. 25’inci Maddede öngörülen kontenjanların üstünde sakat ve eski hükümlü istihdam eden işverenlerin, kontenjan fazlası sakat ve eski hükümlüler için 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’na göre ödemeleri gereken işveren sigorta primi hisselerinin yüzde ellisini kendileri yüzde ellisini de Hazine öder. Bu bentte belirtilen para cezası her takvim yılı başından geçerli olmak üzere bir önceki yılda uygulanan ceza tutarının, o yıl için 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır. Bu suretle uygulanacak ceza tutarlarında bir milyon liradan az olan kesirler dikkate alınmaz.” Cezası 188 milyon İşveren veya vekillerinin çalıştırmadıkları her bir sakat ve eski hükümlü ve çalıştırmadığı her ay için 4382 sayılı kanun ile yetmiş milyon lira olarak belirlenen para cezası 01.01.1999 tarihinden itibaren yeniden değerleme oranında artırılarak yüz yirmi dört milyon liraya, 01.01.2000 tarihinden itibaren de 188 milyon liraya çıkarılmıştır. Söz konusu ceza çalıştırılmayan her bir işçi ve her bir ay için uygulandığından gerçekten büyük rakamlara ulaşmaktadır. Size tavsiyem hemen İş ve İşçi Bulma Kurumu’na müracaat ederek sakat işçi talebinde bulununuz. Kanunda belertilen bu para cezaları İş ve İşçi Bulma Kurumu Genel Müdürlüğü bütçesinin Maliye Bakanlığı’nca açılacak özel tertibine gelir kaydedilir. Bu hesapta toplanan paralar sakat ve eski hükümlülerin mesleki eğitim ve mesleki rehabilitasyon, kendi işini kurma ve bu projelerde kullanmak üzere İş ve İşçi Bulma Kurumu’na aktarılır. İş ve İşçi Bulma Kurumu aracı Yasada işverenlerin çalıştıracakları sakat işçileri İş ve İşçi Bulma Kurumu aracılığı ile sağlanacağını hüküm altına almıştır. Dolayısıyla iş arayan sakat işçilerin bu kuruma müracaat etmeleri gerekmektedir. İşyerleri, İşçi Bulma Kurumu’na başvurmadan kendileri sakat işçi çalıştırıyorlarsa bu durumu İş Bulma Kurumu’na bildirmeleri gerekmektedir. Yargıtay kararı Sosyal güvenlikte teklik ilkesi - Karar tarihi: 08.10.1974 - Karar No: 3807/6010 Karar özeti: Sosyal güvenlik düzenimizde birden çok sosyal güvenlik kurumundan yararlanmayı belirten bir hüküm yoktur. Özellikle milyonlarca yurttaşın birtakım zorunlulukların sonucu dahi olsa henüz sosyal güvenlikten yoksun bulunduğu ülkemizde bir kimsenin birden çok sosyal güvenlik kurumundan yararlanma imkanına sahip olduğu düşünülemez. Bu bakımdan salt yasalarımızda bunu engelleyen bir hüküm bulunmadığına dayanarak bu yolda bir istek kabul edilemez. Aslolan herkes için bir tek sosyal güvenlik kurumundan yararlanma olduğu için burada, yasal bir engelin olmayışı değil, tersine, yasal bir cevazı varlığını aramak doğaldır. Soru ve cevaplar İbrahim Eskiköy-İstanbul:Askerlik borçlanması, SSK ve Bağ-Kur ile birlikte 22 yıl 2 ay toplam hizmetiniz var. Son sosyal güvenlik yasasına göre Bağ-Kur’dan emekli olabilmeniz için hizmet sürenizi 25 yıla tamamlamanız gerekmektedir. Yaşınız 44 olduğunuzdan hizmet sürenizi tamamlarken son yasanın sizin için öngördüğü 45 yaş haddini ikmal edeceğiniz için yaştan sorununuz olmayacaktır. Askerlik borçlanma priminizi ödemenizi tavsiye ederim. Çünkü 20 ay erken emekli olmanızı sağlayacaktır. (20 ay askerlik yaptığınız varsayılmıştır.) Zülfü Zeybekoğlu-Gerçekten üçüncü derecenin birinci kademesinden emekli olmanız gerekiyordu. Ancak çalıştığınız kurumda 3. dereceye geçmenizi sağlayacak kadro bulunmadığı için 4. derecede yan gitmişsiniz. Bunun dışında bir sebep olamaz. Durumunuzun açıklığa kavuşması için Emekli Sandığı’na yazılı müracaatta bulunmanızı tavsiye ederim. Fahri Demiral-Sarıyer: Yeni yasanın yürürlük tarihinde 22 yıldan fazla 23 yıldan az sigortalılık süreniz olduğu için 45 yaşınızı ikmal edeceğiniz tarihte yani yaklaşık 3.5 yıl sonra emekli olmaya hak kazanacaksınız. Prim ödeme gün sayınız yaşlılık aylığı için yeterlidir. Eşiniz Neşe Demrial’ın 18 yaş öncesi prim ödeme gün sayıları kabul edilecek ancak sigorta süresi 18 yaşından sonra dikkate alınarak hesap edilecektir. Bu nedenle eşiniz 49 yaşını tamamlayacağı tarihte en az 5450 gün prim ödemesiyle emekli olmaya hak kazanacaktır. Çünkü eşiniz 18 yaşını 1 Eylül 1987 tarihinde tamamlamış ve sigorta yaşı yeni yasanın yürürlük tarihinde 12 yıldan fazla 13 yıldan az olduğu için emeklilik için 49 yaşını tamamlaması gerekecektir. Nurettin Şahan-Adana: Sosyal Sigortalar Kurumu’nun aylık bağlama sistemindeki adaletsizlik gerçekten bu güne kadar bir çok kişinin yanlış bilgilendirilmeden dolayı haksızlığa uğramasına neden olmuştur. Kazanç düzeltme işleminden sonra SSK’nın size vermiş olduğu cevap muhtemelen doğrudur. Tek başına yüksek kazanç üzerinden prim ödemek daha fazla aylık bağlanması için yeterli değildir. Genellikle gün sayısı 5000 günden fazla olan kişilerin son on yıl içinde ödemiş olduğu primlerin yüksek olması ile aylıklarına yansımaktadır. Gün sayısı düşük olan sigortalıların prim ödemelerinin üst dereceden olması sonucu etkilememektedir. Size daha net cevap verebilmek için sigorta yaşınızı, son 10 yıllık kazanç ortalamanızı ve prim ödeme gün sayınızı bilememiz gerekiyor. Ancak daha kesin bilgi için SSK Genel Müdürlüğü Tahsisler Dairesi Başkanlığı’na yazılı müracaatta bulunmanızı tavsiye ederim.
 
 
  • Piyasalar

    Fark %
  • 95522
    % -0.53
  • 5.7128
    % -0.38
  • 6.3397
    % -0.4
  • 6.9378
    % -0.52
  • 276.48
    % -0.44
 
 
 
 
 
Kapat
KAPAT